Σε μία ιδιαίτερα σημαντική συνεδρίαση, το Δημοτικό Συμβούλιο Πάρου προχώρησε στην εξέταση της κύριας Μελέτης Πολεοδομικού Σχεδιασμού και της Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων που αφορούν στο νέο Τοπικό Πολεοδομικό Σχέδιο (ΤΠΣ) του νησιού.
Η συζήτηση ανέδειξε σοβαρές ενστάσεις και έντονο προβληματισμό για την κατεύθυνση που φαίνεται να λαμβάνει ο σχεδιασμός, με τη Δημοτική Αρχή να κάνει λόγο για ουσιαστική αγνόηση των προτάσεών της.
Η απόφαση που ελήφθη ομόφωνα καταγράφει, όχι μόνο τη διαφωνία του Δήμου, αλλά και τη βούληση για ενεργή και τεκμηριωμένη παρέμβαση στη συνέχεια της διαδικασίας. Πρόκειται για μια εξέλιξη που αφορά συνολικά στο μοντέλο ανάπτυξης που θα ακολουθήσει το νησί τα επόμενα χρόνια.
Η διαδικασία και το έλλειμμα ενημέρωσης
Όπως επισημάνθηκε κατά τη συνεδρίαση, η μελέτη που εκπονήθηκε από το μελετητικό γραφείο υποβλήθηκε εκ νέου τον Μάρτιο του 2026, μετά από προηγούμενη αξιολόγηση και σχόλια της αρμόδιας επιτροπής. Ωστόσο, ο Δήμος Πάρου ενημερώθηκε ουσιαστικά σε προχωρημένο στάδιο, γεγονός που προκάλεσε έντονη δυσαρέσκεια.
Η Δημοτική Αρχή υπογράμμισε ότι η έλλειψη ουσιαστικής συμμετοχής κατά τη φάση εκπόνησης δημιουργεί συνθήκες τετελεσμένων, περιορίζοντας δραστικά τις δυνατότητες παρέμβασης. Παρότι προβλέπεται δημόσια διαβούλευση διάρκειας 40 ημερών, εκφράστηκε η άποψη ότι αυτό δεν αρκεί για να καλύψει το κενό μιας πιο συμμετοχικής διαδικασίας από την αρχή. Παράλληλα, επισημάνθηκε ότι η έγκαιρη εμπλοκή της τοπικής αυτοδιοίκησης θα μπορούσε να οδηγήσει σε πιο ρεαλιστικές και αποδεκτές λύσεις.
Αυξήσεις στη δόμηση εκτός σχεδίου
Ένα από τα πιο κρίσιμα σημεία της μελέτης αφορά στην αύξηση των συντελεστών δόμησης για κατοικίες εκτός σχεδίου. Συγκεκριμένα, προβλέπεται δυνατότητα ανέγερσης κατοικιών έως και 360 τετραγωνικών μέτρων, από 280 που ισχύει σήμερα.
Η εξέλιξη αυτή αφορά κυρίως περιοχές που δεν χαρακτηρίζονται ως ειδικής προστασίας και, σύμφωνα με τον Δήμο, κινείται σε αντίθετη κατεύθυνση από τις προτάσεις που είχαν κατατεθεί, αλλά και από τις προβλέψεις του ισχύοντος Γενικού Πολεοδομικού Σχεδίου.
Η Δημοτική Αρχή εκφράζει ανησυχία ότι η αύξηση αυτή θα εντείνει την πίεση στο φυσικό περιβάλλον και θα αλλοιώσει τη φυσιογνωμία του νησιού. Παράλληλα, εκτιμάται ότι θα ενισχυθεί η διάσπαρτη δόμηση, δημιουργώντας πρόσθετες ανάγκες για υποδομές και υπηρεσίες.
Τουριστική ανάπτυξη με λιγότερους περιορισμούς
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε και στις προβλέψεις για την τουριστική ανάπτυξη. Το νέο σχέδιο αυξάνει τον μέγιστο αριθμό κλινών ξενοδοχείων σε ορισμένες περιοχές, φτάνοντας έως και τις 100 κλίνες, ενώ σε άλλες καθορίζεται χαμηλότερο όριο.
Παράλληλα, διατηρείται το όριο αρτιότητας για την ανέγερση ξενοδοχείων στα 15 στρέμματα, χωρίς να υιοθετηθούν οι προτάσεις του Δήμου για αυστηρότερους περιορισμούς. Ακόμη πιο ανησυχητική θεωρείται η πρόβλεψη για δυνατότητα δημιουργίας μικρών ξενοδοχειακών μονάδων έως 20 κλινών ακόμη και σε περιοχές NATURA, κάτι που μέχρι σήμερα απαγορευόταν. Η εξέλιξη αυτή προκαλεί έντονες αντιδράσεις, καθώς αγγίζει ευαίσθητες περιβαλλοντικά ζώνες. Ταυτόχρονα, εγείρονται ερωτήματα για τη φέρουσα ικανότητα του νησιού και τα όρια της τουριστικής ανάπτυξης.
Αγνόηση βασικών περιβαλλοντικών προτάσεων
Σύμφωνα με την εισήγηση του δημάρχου Πάρου, Κώστα Μπιζά το σχέδιο δεν λαμβάνει υπόψη κρίσιμες προτάσεις που είχε καταθέσει ο Δήμος για την προστασία του τοπίου και του περιβάλλοντος. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται:
- Η απαγόρευση των υπόσκαφων κατασκευών
- Η απαγόρευση κατασκευής πισινών σε συγκεκριμένες περιοχές
- Η κατάργηση κινήτρων (bonus) για υπόσκαφες κατοικίες
Επιπλέον, δεν υπάρχει καμία πρόβλεψη για περιορισμό σύνθετων τουριστικών καταλυμάτων ή μεγάλων επενδυτικών σχημάτων τύπου ΕΣΧΑΣΕ και ΕΠΣ, ούτε για αποκλεισμό νέων αιολικών πάρκων. Η απουσία αυτών των ρυθμίσεων θεωρείται από τον Δήμο ως σοβαρή παράλειψη, που μπορεί να οδηγήσει σε ανεξέλεγκτη ανάπτυξη. Παράλληλα, εντείνεται η ανησυχία για τη σταδιακή αλλοίωση του κυκλαδίτικου τοπίου.
Αλλαγές στον αιγιαλό και σοβαρές παραλείψεις υποδομών
Ένα ακόμη σημείο έντονης κριτικής αφορά στις αλλαγές αναφορικά με τους όρους δόμησης κοντά στον αιγιαλό. Το σχέδιο προβλέπει μείωση της απόστασης δόμησης σε περιπτώσεις κρημνωδών ακτών, ενώ καταργείται και ο μαθηματικός τύπος που όριζε ελάχιστη απόσταση 130 μέτρων σε περιοχές χαμηλού υψομέτρου. Παράλληλα, επισημαίνεται ότι απουσιάζουν σημαντικά έργα υποδομής από τον σχεδιασμό, όπως:
- Το εμπορικό λιμάνι στο Καμινάκι
- Το νέο επιβατικό λιμάνι
- Η μονάδα επεξεργασίας λυμάτων στην Τρυπητή
- Νέοι οδικοί άξονες που προβλέπονταν στο ΓΠΣ
- Οδική σύνδεση αεροδρομίου με το επαρχιακό δίκτυο
Επίσης, δεν υπάρχει πρόβλεψη για τη δημιουργία πολιτιστικού κέντρου στα Λιβάδια, παρά τη σημασία του έργου για την τοπική κοινωνία. Οι παραλείψεις αυτές, σύμφωνα με τη Δημοτική Αρχή, αποδυναμώνουν τη συνολική λειτουργικότητα του σχεδίου.
Περιορισμένες επεκτάσεις σχεδίων πόλης
Στο ζήτημα της επέκτασης των σχεδίων πόλης, η μελέτη φαίνεται να περιορίζεται μόνο σε τρεις περιοχές: Παροικία, Νάουσα και Μάρπησσα. Η επιλογή αυτή δημιουργεί ερωτήματα για την ισόρροπη ανάπτυξη του νησιού και τη δυνατότητα κάλυψης μελλοντικών αναγκών κατοικίας και δραστηριοτήτων.
Ο Δήμος Πάρου θεωρεί ότι απαιτείται πιο συνολική και στρατηγική προσέγγιση στο συγκεκριμένο θέμα, με πρόβλεψη για μεγαλύτερη χωρική ισορροπία και αποσυμφόρηση υφιστάμενων περιοχών.
Ομόφωνη απόφαση και έντονη διαμαρτυρία
Το Δημοτικό Συμβούλιο του Δήμου Πάρου μετά από διαλογική συζήτηση, προχώρησε ομόφωνα σε τρεις βασικές αποφάσεις:
- Έκφραση έντονης διαμαρτυρίας προς το μελετητικό γραφείο, το Υπουργείο Περιβάλλοντος και τους βουλευτές Κυκλάδων για την αγνόηση των προτάσεων του Δήμου.
- Ανασυγκρότηση Επιτροπής, η οποία θα αναλάβει την αναλυτική σύγκριση του νέου σχεδίου με το ισχύον ΓΠΣ και τις θέσεις του Δήμου.
- Προετοιμασία ενεργειών σε τεχνικό, νομικό και πολιτικό επίπεδο, με στόχο την προώθηση των δημοτικών θέσεων.
Η σύνθεση της Επιτροπής αποτυπώνει τη βαρύτητα του θέματος, καθώς περιλαμβάνει αιρετούς, υπηρεσιακούς παράγοντες και εξειδικευμένους επιστήμονες.
Κεντρικός στόχος η ισορροπία ανάπτυξης και προστασίας
Κεντρική φιλοσοφία των προτάσεων του Δήμου παραμένει η διατήρηση της φυσιογνωμίας της Πάρου σε συνδυασμό με την κάλυψη των αναπτυξιακών αναγκών. Η έννοια της αειφορίας τίθεται στο επίκεντρο, με στόχο την αποφυγή υπερβολών που θα μπορούσαν να αλλοιώσουν τον χαρακτήρα του νησιού.
Η πρόκληση, όπως τονίζεται από τη Δημοτική Αρχή, είναι να επιτευχθεί μια ισορροπία μεταξύ οικονομικής ανάπτυξης και περιβαλλοντικής προστασίας, χωρίς να χαθεί η ταυτότητα του τόπου. Με την έναρξη της διαδικασίας διαβούλευσης, ο Δήμος Πάρου καλείται να κινητοποιήσει τόσο τις υπηρεσίες του όσο και την τοπική κοινωνία. Η τεκμηριωμένη συμμετοχή, η κατάθεση προτάσεων και η άσκηση πίεσης προς τα αρμόδια όργανα θα καθορίσουν σε μεγάλο βαθμό το τελικό αποτέλεσμα.
