Μετά από δεκαετίες αβεβαιότητας, καθυστερήσεων και αλλεπάλληλων αποτυχημένων προσπαθειών, το Ξενία της Άνδρου φαίνεται πως εισέρχεται σε μια νέα φάση, καθώς η απόφαση του Δήμου να προχωρήσει στη μακροχρόνια μίσθωσή του για 40 χρόνια, δημιουργεί για πρώτη φορά ένα πιο σταθερό πλαίσιο αξιοποίησης.
Αναμφίβολα η εξέλιξη αυτή αποτελεί ένα ουσιαστικό βήμα προς την κατεύθυνση επίλυσης ενός ζητήματος που για χρόνια παρέμενε άλυτο, επιβαρύνοντας τόσο την εικόνα του νησιού, όσο και τη συζήτηση γύρω από τη διαχείριση της δημόσιας περιουσίας.
Η επιλογή της μακροχρόνιας μίσθωσης από τον Δήμο Άνδρου επιχειρεί να απαντήσει σε βασικές αδυναμίες των προηγούμενων προσπαθειών, δίνοντας μεγαλύτερη ασφάλεια σε έναν ενδεχόμενο επενδυτή και θέτοντας τις βάσεις για μια πιο ρεαλιστική προσέγγιση αξιοποίησης.
Θ. Σουσούδης: "Έχουμε τη δυνατότητα να επιλέξουμε τον τρόπο αξιοποίησης που θεωρούμε καταλληλότερο"
Ο δήμαρχος Άνδρου, Θεοδόσης Σουσούδης μίλησε στην "Κοινή Γνώμη" για τη σημαντική συμφωνία μακροχρόνιας μίσθωσης του Ξενία, τις προκλήσεις που τη συνόδευσαν και τα επόμενα βήματα για την αξιοποίησή του.
Παράλληλα, απαντάει στις αντιδράσεις που εκφράστηκαν και αναλύει το όραμά του για την ανάδειξη ενός εμβληματικού κτηρίου του νησιού.
Πως φτάσαμε σε αυτή τη σημαντική συμφωνία για το Ξενία;
"Από την πρώτη στιγμή που ανέλαβα τη θητεία μου, έθεσα ως προτεραιότητα το ζήτημα του Ξενία. Πρόκειται για ένα κτήριο που στην κατάσταση που βρισκόταν, αποτελούσε όχι μόνο αισθητικό πρόβλημα για την περιοχή και το νησί συνολικά, αλλά και πραγματικό κίνδυνο για τους πολίτες και τους επισκέπτες. Δεν μπορούσε να συνεχίσει να υπάρχει αυτή η εικόνα εγκατάλειψης.
Άρχισα, λοιπόν, άμεσα επαφές με την ΕΤΑΔ, στην οποία ανήκει το ακίνητο. Στην αρχή υπήρχε επιφυλακτικότητα, ωστόσο με συνεχείς παρεμβάσεις, τεκμηριωμένα αιτήματα και επίμονη δουλειά, καταφέραμε να αλλάξουμε το κλίμα. Μετά από πολλές συζητήσεις, πετύχαμε μια συμφωνία ιδιαίτερα σημαντική, την παραχώρηση του Ξενία στον Δήμο με μακροχρόνια μίσθωση 40 ετών.
Το οικονομικό σκέλος της συμφωνίας είναι απολύτως διαχειρίσιμο, καθώς το μίσθωμα ανέρχεται σε 5.000 ευρώ ετησίως, ποσό που καλύπτεται από τον δημοτικό προϋπολογισμό. Αυτό δίνει στον Δήμο τη δυνατότητα να έχει τον πλήρη έλεγχο του ακινήτου και να δρομολογήσει τις επόμενες κινήσεις".
Τι σημαίνει πρακτικά αυτή η συμφωνία για τον Δήμο και ποια είναι τα επόμενα βήματα;
"Μέχρι σήμερα, το Ξενία είχε βγει επανειλημμένα σε διαγωνισμούς από την ΕΤΑΔ, χωρίς αποτέλεσμα. Τρεις φορές οι διαδικασίες απέβησαν άγονες, καθώς κανένας επενδυτής δεν προχωρούσε, κυρίως λόγω των σοβαρών διοικητικών και τεχνικών εκκρεμοτήτων που συνοδεύουν το ακίνητο.
Το κτήριο απαιτεί σημαντικές παρεμβάσεις, ενώ υπάρχουν ζητήματα που σχετίζονται με αδειοδοτήσεις, άρση επικινδυνότητας και άλλες διοικητικές διαδικασίες, που λειτουργούσαν αποτρεπτικά για οποιαδήποτε ιδιωτική επένδυση. Με τη μεταφορά του στον Δήμο, αλλάζει η προσέγγιση. Πλέον μπορούμε να προχωρήσουμε εμείς στην τακτοποίηση όλων αυτών των εκκρεμοτήτων, να αποσαφηνίσουμε το πλαίσιο και να δημιουργήσουμε τις προϋποθέσεις για μια ουσιαστική αξιοποίηση.
Ήδη, βρισκόμαστε σε συνεργασία με την Αρχιτεκτονική Σχολή του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, καθώς και με άλλους φορείς που δείχνουν έντονο ενδιαφέρον για το μέλλον του κτηρίου. Στόχος μας είναι να αξιοποιηθεί με τον καλύτερο δυνατό τρόπο, προς όφελος του νησιού και της τοπικής κοινωνίας".
Ποια είναι η σημασία του Ξενία ως κτήριο για το νησί της Άνδρου;
"Το Ξενία δεν είναι ένα απλό ακίνητο. Έχει ιδιαίτερη ιστορική και αρχιτεκτονική αξία. Πρόκειται για το πρώτο ξενοδοχείο που σχεδίασε ο Άρης Κωνσταντινίδης στο πλαίσιο του προγράμματος Ξενία του ΕΟΤ, το 1958, σηματοδοτώντας την έναρξη της οργανωμένης τουριστικής ανάπτυξης στη μεταπολεμική Ελλάδα.
Ακριβώς γι’ αυτόν τον λόγο, το 2011 το Υπουργείο Πολιτισμού το χαρακτήρισε διατηρητέο μνημείο. Αυτό σημαίνει ότι δεν υπάρχει δυνατότητα κατεδάφισης και οποιαδήποτε παρέμβαση θα πρέπει να σέβεται απολύτως τον αρχιτεκτονικό και ιστορικό του χαρακτήρα.
Μπορεί σε κάποιους να μην "ταιριάζει" αισθητικά με την ευρύτερη εικόνα της περιοχής, ωστόσο πρόκειται για ένα εμβληματικό κτήριο, που αποτελεί μέρος της νεότερης αρχιτεκτονικής μας κληρονομιάς".
Ποια είναι πλέον η στρατηγική σας για την αξιοποίηση του ακινήτου;
"Αυτό που έχει σημασία σήμερα είναι ότι ο Δήμος έχει πλέον στα χέρια του το εργαλείο. Έχουμε τη δυνατότητα να επιλέξουμε τον τρόπο αξιοποίησης που θεωρούμε καταλληλότερο.
Η κατεύθυνση είναι να διαμορφωθούν πρώτα οι συνθήκες, να λυθούν τα διοικητικά ζητήματα, να διασφαλιστεί η στατική και λειτουργική επάρκεια, και στη συνέχεια να εξεταστούν τα σενάρια αξιοποίησης, πάντα με γνώμονα το δημόσιο συμφέρον και τη βιωσιμότητα".
Τι απαντάτε σε όσους αντέδρασαν όλα αυτά τα χρόνια;
"Ακούω τις αντιδράσεις, αλλά θέτω ένα απλό ερώτημα, ποια είναι η εναλλακτική; Να παραμείνει το κτήριο σε αυτή την κατάσταση; Η αλήθεια είναι ότι πρόκειται για μια δύσκολη υπόθεση, με μεγάλο βάρος ευθύνης. Δεν είναι μια εύκολη επιλογή. Είναι ένα επιπλέον πρόβλημα που αναλαμβάνει ο Δήμος, με στόχο όμως να το λύσει και όχι να το διαιωνίσει.
Αν το αφήσουμε όπως είναι, η φθορά θα συνεχιστεί και ο κίνδυνος θα αυξηθεί. Δεν μπορούμε να περιμένουμε να συμβεί κάποιο ατύχημα για να κινητοποιηθούμε. Ήδη, από την αρχή της θητείας μου, πιέσαμε και καταφέραμε, με ευθύνη της ΕΤΑΔ και υπό τη δική μας εποπτεία, να γίνει περίφραξη του χώρου για την προστασία των πολιτών. Η δική μου θέση είναι ξεκάθαρη, οφείλουμε να προχωρήσουμε μπροστά, με σχέδιο και ευθύνη, για να δώσουμε λύση σε ένα πρόβλημα που χρονίζει εδώ και χρόνια".
Ένα εμβληματικό κτήριο με βαριά ιστορία
Το Ξενία Άνδρου αποτελεί ένα από τα πλέον χαρακτηριστικά δείγματα της μεταπολεμικής αρχιτεκτονικής στην Ελλάδα, καθώς σχεδιάστηκε από τον Άρη Κωνσταντινίδη και συνδέεται άμεσα με το πρόγραμμα των Ξενία που σημάδεψε την τουριστική ανάπτυξη της χώρας. Η ιδιαίτερη αρχιτεκτονική του ταυτότητα, σε συνδυασμό με την προνομιακή του θέση στη Χώρα, το καθιστούν ένα ακίνητο με ξεχωριστή σημασία, όχι μόνο για την Άνδρο αλλά και για την ευρύτερη πολιτιστική κληρονομιά.
Ωστόσο, η πορεία του κτηρίου δεν ακολούθησε την αρχική του δυναμική, καθώς από τη δεκαετία του 1990 και μετά εγκαταλείφθηκε, οδηγούμενο σταδιακά σε πλήρη απαξίωση. Η σημερινή του εικόνα, που θυμίζει περισσότερο εγκαταλελειμμένο κουφάρι παρά τοπόσημο, αποτυπώνει με σαφήνεια την ανάγκη για άμεση και ουσιαστική παρέμβαση.
Η υπόθεση του Ξενία χαρακτηρίζεται από μια μακρά περίοδο αβεβαιότητας, κατά την οποία έγιναν διάφορες προσπάθειες αξιοποίησης χωρίς όμως αποτέλεσμα, είτε λόγω ελλιπούς σχεδιασμού είτε εξαιτίας των ιδιαιτεροτήτων του ίδιου του ακινήτου.
Η επιλογή της μακροχρόνιας μίσθωσης
Η απόφαση για μίσθωση διάρκειας 40 ετών επιχειρεί να καλύψει το βασικό έλλειμμα των προηγούμενων προσπαθειών, που ήταν η απουσία σταθερού και ελκυστικού πλαισίου για επενδύσεις. Η μεγάλη χρονική διάρκεια δίνει τη δυνατότητα σχεδιασμού σε βάθος χρόνου, επιτρέποντας την απόσβεση του κόστους αποκατάστασης και καθιστώντας το εγχείρημα πιο ρεαλιστικό.
Παράλληλα, δημιουργεί ένα πιο ξεκάθαρο περιβάλλον, το οποίο μπορεί να λειτουργήσει ως βάση για την προσέλκυση σοβαρού επενδυτικού ενδιαφέροντος. Ωστόσο, η επιτυχία δεν θα εξαρτηθεί μόνο από τη διάρκεια της μίσθωσης, αλλά και από τους όρους που θα τη συνοδεύσουν και από το κατά πόσο θα διασφαλιστεί η ισορροπία μεταξύ αξιοποίησης και προστασίας.
