Με μεγάλες δυσκολίες αλλά και σημαντικές προσδοκίες αντιμετωπίζει ο Δήμος Ανάφης τη συμμετοχή του στην πρωτοβουλία GReco Islands, μέσα από την οποία επιδιώκει να προωθήσει κρίσιμα έργα, κυρίως στον τομέα της ύδρευσης και των βασικών υποδομών του νησιού.
Παρότι το πρόγραμμα θεωρείται σημαντικό εργαλείο στρατηγικού σχεδιασμού και χρηματοδότησης για μικρά νησιά, η πραγματικότητα που περιγράφει η Δημοτική Αρχή είναι ιδιαίτερα απαιτητική, με έντονη γραφειοκρατία, συνεχείς διαδικασίες και σοβαρές δυσκολίες στελέχωσης.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσιοποίησε ο Δήμος, η Ανάφη συγκαταλέγεται στους 33 Δήμους που συμμετέχουν στην πρωτοβουλία, η οποία στοχεύει στον "ολιστικό και βιώσιμο μετασχηματισμό μικρών νησιών", με έμφαση στην πράσινη ανάπτυξη, την κοινωνική συνοχή, την ανθεκτικότητα και τον ψηφιακό μετασχηματισμό.
Ι. Ρούσσος: "Βγάζουν έναν νόμο για όλη την Ελλάδα χωρίς να υπολογίζουν ότι υπάρχουν νησιά που δεν έχουν τεχνικές υπηρεσίες ή προσωπικό"
Ο δήμαρχος Ανάφης, Ιάκωβος Ρούσσος μίλησε στην "Κοινή Γνώμη" για τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει ο Δήμος στην προσπάθεια να αξιοποιήσει την πρωτοβουλία GReco Islands, τις ανάγκες του νησιού σε έργα ύδρευσης αλλά και τη γραφειοκρατία που συνοδεύει τέτοιες διαδικασίες για μικρούς νησιωτικούς Δήμους.
"Με το συγκεκριμένο πρόγραμμα πραγματικά έχουμε δεινοπαθήσει. Τηλέφωνα συνέχεια, διευκρινίσεις, νέα έγγραφα κάθε εβδομάδα. Το βασικό θέμα για εμάς είναι η ύδρευση και εκεί έχουμε επικεντρωθεί περισσότερο. Εμείς ενδιαφερόμαστε να προχωρήσουμε σε αφαλάτωση και να εντάξουμε τέτοια έργα μέσα στο πρόγραμμα, αλλά το μεγάλο ζήτημα είναι τι θα γίνει με την επάρκεια που οι μικροί Δήμοι αντιμετωπίζουμε πρόβλημα", είπε αρχικά τονίζοντας στη συνέχεια το γεγονός ότι η Ανάφη δεν έχει ΔΕΥΑ όπως άλλα μεγαλύτερα νησιά.
"Αυτό επιβαρύνει ακόμα περισσότερο την κατάσταση γιατί χρειάζονται ειδικές εγκρίσεις για να μπορέσουμε να προχωρήσουμε σε διαγωνισμούς και να υπογράψουμε συμβάσεις για τα έργα. Σε αυτό το κομμάτι τρέχει πολύ το Δίκτυο ΔΑΦΝΗ με την υποστήριξη της ΜΟΔ Α.Ε. και ελπίζουμε να προχωρήσει γιατί πραγματικά είναι πολύ δύσκολη διαδικασία. Μιλάμε για τεράστια έγγραφα και πολύ σύνθετες διαδικασίες που κάθε εβδομάδα χρειάζονται και νέες εξηγήσεις,. Προσωπικά όταν διαβάζω τις λεπτομέρειες νομίζω ότι ασχολούμαι με κινέζικα", ανέφερε χαρακτηριστικά.
Παράλληλα, ο κ. Ρούσσος στάθηκε ιδιαίτερα στις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν μικροί νησιωτικοί Δήμοι λόγω υποστελέχωσης και έλλειψης τεχνικής υποστήριξης, τονίζοντας πως "όλα αυτά είναι σημαντικά και εμείς θέλουμε να προχωρήσουν. Το θέμα είναι κατά πόσο μπορούν να γίνουν πράξη. Και το λέω αυτό με πόνο και με παράπονο. Έχουν την εντύπωση ότι ένας μικρός Δήμος όπως η Ανάφη λειτουργεί σαν τον Δήμο Αθηναίων. Βγάζουν έναν νόμο για όλη την Ελλάδα χωρίς να υπολογίζουν ότι υπάρχουν νησιά που δεν έχουν τεχνικές υπηρεσίες ή προσωπικό. Εμείς δεν έχουμε μηχανικό. Έχουμε μόλις έναν μόνιμο υπάλληλο. Άρα μιλάμε για μία μόνιμη υποστελέχωση που πολλές φορές δεν λαμβάνεται υπόψη όταν σχεδιάζονται όλα αυτά τα προγράμματα και οι διαδικασίες. Παρόλα αυτά, πιστεύω ότι θα τα καταφέρουμε. Απλώς χρειάζεται τεράστια προσπάθεια, πολύς κόπος και υπάρχει πάρα πολλή γραφειοκρατία".
"Ότι έχει σχέση με περιβαλλοντικά ζητήματα και βιώσιμη ανάπτυξη μας ενδιαφέρει άμεσα"
Κλείνοντας, αναφορικά με τις προτεραιότητες του νησιού, ο κ. Ρούσσος σημείωσε πως "το περιβάλλον είναι πολύ σημαντικό για εμάς. Η Ανάφη έχει ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και υπάρχουν πράγματα που πρέπει να αξιοποιηθούν σωστά. Ότι έχει σχέση με περιβαλλοντικά ζητήματα και βιώσιμη ανάπτυξη μας ενδιαφέρει άμεσα και εκεί επικεντρώνεται το πρόγραμμα. Πιστεύω ότι, αν τελικά προχωρήσει σωστά, μπορεί να βοηθήσει ουσιαστικά το νησί. Όμως για εμάς αυτή τη στιγμή προτεραιότητα παραμένουν τα έργα ύδρευσης και αποχέτευσης γιατί αυτά είναι τα πιο άμεσα προβλήματα που πρέπει να αντιμετωπιστούν. Νομίζω ότι θα υπάρξει διαβούλευση και συνολικά η διαδικασία θα προχωρήσει σταδιακά. Όμως όλα αυτά είναι χρονοβόρα και καθυστερούν αρκετά. Χρειάζεται χρόνος και υπομονή για να μπορέσουν να προχωρήσουν και να φτάσουμε σε ουσιαστικά αποτελέσματα".
Τι είναι το GReco Islands και τι προβλέπει για τα μικρά νησιά
Η Ανάφη συγκαταλέγεται στους 33 μικρούς νησιωτικούς Δήμους που συμμετέχουν στην πρωτοβουλία GReco Islands, η οποία συνδέεται με τον σχεδιασμό Τοπικών Σχεδίων Δράσης στο πλαίσιο του νέου ΕΣΠΑ 2021-2027. Πρόκειται για μία διαδικασία στρατηγικού σχεδιασμού, μέσω της οποίας τα μικρά νησιά καλούνται να αποτυπώσουν τις βασικές ανάγκες, τις προτεραιότητες και τις αναπτυξιακές κατευθύνσεις τους για τα επόμενα χρόνια. Βασικός στόχος της πρωτοβουλίας είναι ο "ολιστικός και βιώσιμος μετασχηματισμός μικρών νησιών", με έμφαση σε ζητήματα που αφορούν το περιβάλλον, την ενέργεια, τις υποδομές, τη διαχείριση φυσικών πόρων και τη βιώσιμη ανάπτυξη.
Μέσα από τα Τοπικά Σχέδια Δράσης, οι Δήμοι καλούνται να δημιουργήσουν ένα οργανωμένο πλαίσιο σχεδιασμού, το οποίο θα μπορεί να συνδεθεί και με μελλοντικές χρηματοδοτήσεις για έργα και παρεμβάσεις. Στην περίπτωση της Ανάφης, σύμφωνα με όσα προκύπτουν τόσο από τη μελέτη όσο και από τις δηλώσεις της Δημοτικής Αρχής, ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στα ζητήματα ύδρευσης, αφαλάτωσης και βασικών υποδομών, που αποτελούν διαχρονικές ανάγκες για το νησί.
Σχέδιο στρατηγικής και όχι άμεσο έργο
Το βασικό στοιχείο της διαδικασίας είναι ότι πρόκειται κυρίως για ένα στρατηγικό και αναπτυξιακό σχέδιο και όχι για ένα έργο που θα ξεκινήσει άμεσα να υλοποιείται στο πεδίο. Το Τοπικό Σχέδιο Δράσης θα περιλαμβάνει αναλυτική καταγραφή της σημερινής κατάστασης του νησιού, αποτύπωση των αναγκών και των προοπτικών ανάπτυξης, καθώς και προτάσεις για παρεμβάσεις και επενδύσεις που μπορούν να προωθηθούν τα επόμενα χρόνια.
Σύμφωνα με τη μελέτη, θα εξεταστούν ζητήματα όπως η ενεργειακή μετάβαση, η βιώσιμη διαχείριση πόρων, η προστασία του φυσικού περιβάλλοντος, η επιχειρηματικότητα και η καινοτομία, ο ψηφιακός μετασχηματισμός και η ενδυνάμωση του ανθρώπινου δυναμικού του νησιού. Παράλληλα, προβλέπεται να γίνει ανάλυση SWOT για την Ανάφη, δηλαδή αξιολόγηση των δυνατών και αδύναμων σημείων του νησιού, των ευκαιριών αλλά και των απειλών που αντιμετωπίζει. Ουσιαστικά, μέσα από αυτή τη διαδικασία ο Δήμος θα επιχειρήσει να χαρτογραφήσει πού βρίσκεται σήμερα η Ανάφη και ποια κατεύθυνση θέλει να ακολουθήσει αναπτυξιακά τα επόμενα χρόνια.
Η συμμετοχή της τοπικής κοινωνίας
Ένα ακόμη στοιχείο που προβλέπεται στο σχέδιο είναι η συμμετοχή πολιτών και τοπικών φορέων στη διαδικασία διαμόρφωσης του Τοπικού Σχεδίου Δράσης. Στη μελέτη γίνεται ειδική αναφορά στη δημιουργία διαδικασίας εμπλοκής πολιτών και ενδιαφερόμενων μερών, ώστε να καταγραφούν ανάγκες, απόψεις και προτάσεις της τοπικής κοινωνίας. Προβλέπεται ακόμη η οργάνωση σχεδίου συμμετοχής, δημόσιων διαδικασιών διαβούλευσης και μηχανισμού παρακολούθησης της εφαρμογής του σχεδίου.
Ο προϋπολογισμός και η διαδικασία ανάθεσης
Η εκπόνηση του Τοπικού Σχεδίου Δράσης θα πραγματοποιηθεί μέσω εξειδικευμένου συμβούλου, καθώς, σύμφωνα με τα έγγραφα της μελέτης, ο Δήμος Ανάφης δεν διαθέτει αντίστοιχη εμπειρία στη σύνταξη τέτοιων ολοκληρωμένων στρατηγικών σχεδίων. Ο συνολικός προϋπολογισμός της υπηρεσίας ανέρχεται σε 37.200 ευρώ.
Η διαδικασία θα προχωρήσει μέσω απευθείας ανάθεσης, σύμφωνα με τις προβλέψεις του νόμου περί δημοσίων συμβάσεων, ενώ η διάρκεια υλοποίησης της σύμβασης ορίζεται σε επτά μήνες από την υπογραφή της. Το αντικείμενο του αναδόχου περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, την εκπόνηση αναλύσεων, τη διαμόρφωση στόχων, τη χαρτογράφηση πιθανών χρηματοδοτήσεων και τη σύνταξη του τελικού Τοπικού Σχεδίου Δράσης για το νησί.
