Ένα σημαντικό βήμα για την ανάδειξη του σπηλαίου "Τρυποσπηλιές" στην Κέα ολοκληρώθηκε επίσημα, καθώς η Δημοτική Επιτροπή προχώρησε στην αποδοχή και παραλαβή της μελέτης που αφορά στην τρισδιάστατη αποτύπωση και τη γεωλογική διερεύνηση του χώρου.
Η εξέλιξη αυτή ουσιαστικά κλείνει την πρώτη φάση της συνεργασίας του Δήμου με το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών και δημιουργεί πλέον τις προϋποθέσεις για να εξεταστούν τα επόμενα βήματα σχετικά με την προστασία, την αξιοποίηση και τη μελλοντική επισκεψιμότητα του σπηλαίου.
Η σχετική απόφαση ελήφθη ομόφωνα κατά την πρόσφατη συνεδρίαση της Δημοτικής Επιτροπής και αποτελεί ουσιαστικά το πρώτο οργανωμένο βήμα προς αυτή την κατεύθυνση, καθώς για πρώτη φορά υπάρχει πλήρης επιστημονική αποτύπωση και τεκμηρίωση του σπηλαίου, στοιχείο που θεωρείται απαραίτητο για κάθε επόμενη φάση σχεδιασμού και αξιολόγησης.
Ρ. Βελισσαροπούλου: "Αποτελεί ένα όραμα που είχαμε από την αρχή ως Δημοτική Αρχή"
Η δήμαρχος Κέας, Ρένα Βελισσαροπούλου μίλησε στην "Κοινή Γνώμη" για την ολοκλήρωση της πρώτης φάσης της μελέτης και τις προοπτικές αξιοποίησης του σπηλαίου "Τρυποσπηλιές", επισημαίνοντας ότι πρόκειται για μία προσπάθεια που μπορεί να αναδείξει μια διαφορετική πλευρά της Κέας, με σεβασμό στο φυσικό περιβάλλον και έμφαση στην ασφαλή επισκεψιμότητα του χώρου.
"Πρόκειται για ένα έργο που αφορά στο σπήλαιο της Τρυποσπηλιάς, στον Οτζιά, και αποτελεί ένα όραμα που είχαμε από την αρχή ως Δημοτική Αρχή. Στόχος μας ήταν να προχωρήσουμε οργανωμένα στην ανάδειξη και αξιοποίηση του σπηλαίου, ξεκινώντας από την καταγραφή και τη μελέτη του χώρου, ώστε να δούμε ακριβώς την έκταση και τα χαρακτηριστικά του. Μέσα από τη συνεργασία με το Πανεπιστήμιο και τις σχετικές έρευνες επιβεβαιώθηκε ότι πρόκειται για ένα σπήλαιο με ιδιαίτερο ενδιαφέρον και σημαντικά στοιχεία, το οποίο μπορεί να αποκτήσει επισκεψιμότητα, αρκεί να γίνουν οι απαραίτητες παρεμβάσεις με ασφάλεια και σωστό σχεδιασμό", ανέφερε αρχικά η κα. Βελισσαροπούλου.
Αναφορικά με του είδους τις παρεμβάσεις που απαιτούνται για να μπορεί να γίνει επισκέψιμος ο χώρος, η δήμαρχος Κέας γνωστοποίησε πως "σύμφωνα με τη μελέτη, απαιτούνται ειδικές παρεμβάσεις ώστε ο χώρος να μπορεί να λειτουργήσει με ασφάλεια για τους επισκέπτες. Αυτό περιλαμβάνει τη δημιουργία ειδικών διαδρομών, πιθανόν ξύλινων διαδρόμων και γενικότερα υποδομών που θα επιτρέπουν την ασφαλή πρόσβαση και περιήγηση μέσα στο σπήλαιο. Παράλληλα, είναι απαραίτητο να δημιουργηθεί κατάλληλη είσοδος, γιατί η σημερινή πρόσβαση δεν μπορεί να εξυπηρετήσει επισκέψιμη λειτουργία. Χρειάζεται συνολικός σχεδιασμός ώστε κάποιος να μπορεί να εισέρχεται και να κινείται με ασφάλεια στον χώρο, χωρίς να επηρεάζεται το φυσικό περιβάλλον του σπηλαίου".
"Η προσπάθεια αυτή επιβεβαιώνει ότι η Κέα είναι ένα πολυδιάστατο νησί"
Τέλος, απαντώντας σε ερώτηση για το τι σημαίνει αυτή η προσπάθεια συνολικά για την Κέα, σημείωσε πως "η προσπάθεια αυτή επιβεβαιώνει ότι η Κέα είναι ένα πολυδιάστατο νησί με πολλά διαφορετικά στοιχεία που μπορεί να ανακαλύψει ένας επισκέπτης. Δεν μιλάμε μόνο για τις παραλίες ή τον καλοκαιρινό τουρισμό, αλλά και για φυσικά μνημεία, σημεία ιδιαίτερου ενδιαφέροντος και εμπειρίες που μπορούν να αναδείξουν μια διαφορετική ταυτότητα του νησιού. Για εμάς ως Δημοτική Αρχή είναι ένα ακόμη ανοιχτό μέτωπο στο οποίο θέλουμε να ανταποκριθούμε, γιατί θεωρούμε ότι έχει έρθει η ώρα να αναδειχθούν ουσιαστικά τέτοιοι χώροι και να αποκτήσουν τη θέση που τους αξίζει στον χάρτη της Κέας".
Η πρώτη φάση της επιστημονικής έρευνας
Η προσπάθεια είχε αρχίσει το 2025, όταν ο Δήμος Κέας προχώρησε σε προγραμματική σύμβαση με το Τμήμα Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος του ΕΚΠΑ, με στόχο την καταγραφή και επιστημονική αποτύπωση του σπηλαίου στην περιοχή του Καλάμου, πάνω από τον Οτζιά.
Η μελέτη θεωρήθηκε απαραίτητη, καθώς το συγκεκριμένο σπήλαιο παρουσιάζει ιδιαίτερο γεωλογικό και ιστορικό ενδιαφέρον. Οι "Τρυποσπηλιές" συνδέονται με την αρχαία εξόρυξη μίλτου, ενός σιδηρούχου ορυκτού που χρησιμοποιούνταν από την αρχαιότητα σε βαφές, φαρμακευτικές εφαρμογές αλλά και στη ναυπηγική, για τη στεγανοποίηση ξύλινων σκαριών.
Παράλληλα, στο εσωτερικό του σπηλαίου έχουν καταγραφεί γεωλογικοί σχηματισμοί και απολιθωμένα οστά, γεγονός που αυξάνει τη σημασία του χώρου τόσο σε επιστημονικό όσο και σε γεωπεριβαλλοντικό επίπεδο. Σύμφωνα με τα στοιχεία της μελέτης, η έρευνα περιλάμβανε λεπτομερή τρισδιάστατη αποτύπωση του σπηλαίου μέσω εξοπλισμού σάρωσης laser, τοπογραφικές μετρήσεις υψηλής ακρίβειας και αεροφωτογραφήσεις με drone, ώστε να δημιουργηθεί ένα πλήρες ψηφιακό μοντέλο του υπεδάφους και της επιφάνειας πάνω από το σπήλαιο.
Τι περιλαμβάνει η μελέτη
Η πρώτη φάση του έργου είχε κυρίως ερευνητικό και καταγραφικό χαρακτήρα, με βασικό στόχο να αποσαφηνιστούν τα γεωμορφολογικά χαρακτηριστικά και οι συνθήκες που διαμορφώνουν το σπήλαιο. Στα παραδοτέα της μελέτης περιλαμβάνονται βάση δεδομένων με γεωλογικά, σπηλαιολογικά και τοπογραφικά στοιχεία, ψηφιακά νέφη σημείων υψηλής ακρίβειας, τρισδιάστατες απεικονίσεις τμημάτων του σπηλαίου, καθώς και τεχνική έκθεση με αναλυτικά στοιχεία για τη μορφολογία και τη στατικότητα του χώρου.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε στην καταγραφή πιθανών τεκτονικών ασυνεχειών και στην εκτίμηση του πάχους των πετρωμάτων πάνω από το σπήλαιο, ώστε να υπάρχει σαφέστερη εικόνα για την ευστάθεια της οροφής και τις προϋποθέσεις ασφαλούς αξιοποίησης του χώρου στο μέλλον. Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από εξειδικευμένη επιστημονική ομάδα του ΕΚΠΑ, με επικεφαλής τον καθηγητή Εμμανουήλ Βασιλάκη, αξιοποιώντας εξοπλισμό τελευταίας τεχνολογίας και μεθόδους τηλεπισκόπησης και τρισδιάστατης χαρτογράφησης.
Οι άδειες και η ολοκλήρωση της διαδικασίας
Όπως αναφέρεται στη σχετική απόφαση της Δημοτικής Επιτροπής, για την υλοποίηση της έρευνας είχε προηγηθεί αίτηση άδειας προς την Εφορεία Αρχαιοτήτων Κυκλάδων του Υπουργείου Πολιτισμού, η οποία εγκρίθηκε τον Αύγουστο του 2025. Μετά την ολοκλήρωση των εργασιών πεδίου και της επεξεργασίας των δεδομένων, η μελέτη παραδόθηκε επίσημα στον Δήμο Κέας και πλέον αποτελεί το βασικό επιστημονικό εργαλείο πάνω στο οποίο θα εξεταστούν οι επόμενες κινήσεις.
Η παραλαβή της δεν σημαίνει αυτόματα και άμεση αξιοποίηση του χώρου, ωστόσο δίνει για πρώτη φορά σαφή εικόνα για τα χαρακτηριστικά του σπηλαίου και τις τεχνικές απαιτήσεις που θα πρέπει να ληφθούν υπόψη σε περίπτωση οργανωμένης επισκεψιμότητας.
Στόχος η ανάδειξη χωρίς αλλοίωση του χώρου
Η υπόθεση των Τρυποσπηλιών συνδέεται συνολικά με την προσπάθεια ανάδειξης της γεωλογικής ταυτότητας της Κέας και της ανάπτυξης μορφών ήπιου και εναλλακτικού τουρισμού. Ήδη από την πρώτη φάση της συνεργασίας με το Πανεπιστήμιο είχε τεθεί στο τραπέζι η προοπτική δημιουργίας γεωδιαδρομών που θα συνδέουν περιοχές ιδιαίτερου φυσικού ενδιαφέροντος, εμπλουτίζοντας το δίκτυο πεζοπορικών διαδρομών του νησιού.
Το σπήλαιο θεωρείται ένα από τα πιο ιδιαίτερα σημεία γεωλογικού ενδιαφέροντος της Κέας, καθώς συνδυάζει στοιχεία φυσικής ιστορίας, μεταλλευτικής δραστηριότητας και γεωμορφολογικής εξέλιξης. Παράλληλα, η πιθανή αξιοποίησή του απαιτεί προσεκτικό σχεδιασμό, καθώς οποιαδήποτε μελλοντική παρέμβαση θα πρέπει να εξασφαλίζει την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος και τη διατήρηση των χαρακτηριστικών του χώρου.
