Ένα αφιέρωμα σε προσωπικότητες των γραμμάτων που αγάπησαν, τίμησαν, αγαπούν και τιμούν τη Σύρο μέσα από το έργο, τη σκέψη και την πνευματική τους παρουσία, πραγματοποίησε η Διεύθυνση Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Κυκλάδων.
Η λογοτεχνική αυτή εσπερίδα υπό τον τίτλο “Λογοτεχνικές Φωνές εκ Σύρου Ορμώμενες”, πραγματοποιήθηκε στην αίθουσα του Επιμελητηρίου Κυκλάδων, με ομιλίες οι οποίες επικεντρώθηκαν στη ζωή και το έργο της Λουκρητίας Δούναβη, του Ευάγγελου Ρούσσου, της Ρίτας Μπούμη-Παπά και του Μάνου Ελευθερίου, του Γεωργίου Σουρή, του Νικόλαου Σκάλα, αλλά και του Δημήτριου Βικέλα.
Την εκδήλωση, η οποία ήταν μία πρωτοβουλία της διευθύντριας της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Κυκλάδων, τίμησαν με την παρουσία τους ο δήμαρχος Σύρου - Ερμούπολης, Αλέξης Αθανασίου, ο πρόεδρος του Επιμελητηρίου Κυκλάδων, Γιάννης Ρούσσος, ενώ χαιρετισμό απέστειλε και ο περιφερειακός διευθυντής Εκπαίδευσης Νοτίου Αιγαίου, Χαράλαμπος Ψαρράς.
Να σημειωθεί ότι τις ομιλίες πλαισίωσε η μουσική ομάδα “Ώτα Ακούειν”, με μελοποιημένα ποιήματα της Λουκρητίας Δούναβη, σε μουσική του Μιχάλη Λαμπρίδη.
“Η ανάδειξη των επιφανών συριανιών είναι χρέος όλων μας”
Παρουσία εκπαιδευτικών, φορέων, αλλά και κατοίκων της Σύρου, έλαβε χώρα στην αίθουσα του Επιμελητηρίου Κυκλάδων, η εσπερίδα “Λογοτεχνικές Φωνές εκ Σύρου Ορμώμενες”, που διοργάνωσε η Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Κυκλάδων.
Για την εκδήλωση μίλησε ο δήμαρχος, Αλέξης Αθανασίου, ο οποίος στον σύντομο χαιρετισμό του εξήρε την συγκεκριμένη πρωτοβουλία, επισημαίνοντας ότι “πράγματι υπάρχει ένα κοινό που “διψά” για τέτοια θεματολογία, την οποία θα καλύψουν με τις ομιλίες τους οι εκπαιδευτικοί μας που έχουν έχουν ετοιμάσει σπάνια αποσπάσματα και ντοκουμέντα”.
Από την πλευρά του, ο πρόεδρος του Επιμελητηρίου Κυκλάδων, Γιάννης Ρούσσος, ως οικοδεσπότης της εκδήλωσης, τόνισε χαρακτηριστικά ότι “η ανάδειξη των επιφανών Συριανών, είναι αυτό που πρέπει να κάνουμε όλοι μας και να τους τιμούμε, κάθε στιγμή. Εγώ θα κάνω μόνο μία αναφορά στον Μάνο Ελευθερίου, που είχα την τύχη και την χαρά να μου έχει δώσει απλόχερα τη φιλία του, κυρίως την εποχή που διατελούσα ως πρόεδρος του Εμπορικού Συλλόγου Σύρου”.
Τη σκυτάλη των χαιρετισμών πήρε η εκπρόσωπος της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Κυκλάδων, Δήμητρα Χαρίση, η οποία εκπροσώπησε τη διευθύντρια, Ειρήνη Τσαβαλά, η οποία απουσίαζε λόγω ενός σοβαρού προσωπικού ατυχήματος.
“Η συγκεκριμένη εσπερίδα είναι μία ευκαιρία να τιμήσουμε ανθρώπους των γραμμάτων, που συνδέθηκαν ουσιαστικά με τη Σύρο και άφησαν ουσιαστικό αποτύπωμα στην λογοτεχνία και τον ελληνικό πολιτισμό. Μέσα από τις εισηγήσεις θα αναδειχθούν προσωπικότητες των γραμμάτων που αγάπησαν, τίμησαν, αγαπούν και τιμούν τη Σύρο μέσα από το έργο, τη σκέψη και την πνευματική τους παρουσία. Δημιουργοί, που ο καθ’ ένας με τον δικό του τρόπο, μετέτρεψαν τη σκέψη, τη μνήμη και την εμπειρία, σε διαχρονικό λόγο. Η Σύρος δεν είναι μόνο ένας τόπος με σπουδαία ιστορία και πολιτιστική παράδοση, είναι ένας τόπος που συνεχίζει να γεννά και να εμπνέει πνευματικές διαδρομές. Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία για την εκπαιδευτική κοινότητα, γιατί η παιδεία δεν περιορίζεται στη μετάδοση γνώσεων. Συνδέεται βαθιά με τη μνήμη, την καλλιέργεια, την αισθητική και την κατανόηση της πολιτισμικής μας ταυτότητας. Ως Διεύθυνση Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Κυκλάδων, θεωρούμε σημαντικό να στηρίζουμε που ανοίγουν το σχολείο στην κοινωνία και στον πολιτισμό, δημιουργώντας γέφυρες ανάμεσα στη γνώση, την ιστορία και τη σύγχρονη πνευματική δημιουργία”, ανέφερε, μεταξύ άλλων, στον χαιρετισμό της.
Τέλος, για την εκδήλωση αναφέρθηκε στον χαιρετισμό του και ο περιφερειακός διευθυντής Εκπαίδευσης, Χαράλαμπος Ψαρράς, ο οποίος τόνισε “η συγκεκριμένη εκδήλωση δεν είναι απλώς μία ακόμη πνευματική συνάντηση. Είναι μία πράξη μνήμης, τιμής και συνέχειας. Είναι ένας τρόπος να ξανά ακούσουμε μέσα από τη φωνή των ανθρώπων των γραμμάτων τον βαθύτερο παλμό της Σύρου, μίας νήσου που δεν υπήρξε μόνο τόπος εμπορίου, ναυτοσύνης, αρχιτεκτονικής, ακμής και αστικής προόδου, αλλά και τόπος λόγου, στοχασμού, ποίησης, σάτιρας, πολιτισμικής εξωστρέφειας και δημιουργικής ευαισθησίας. Η Σύρος και ιδιαίτερα η Ερμούπολη, έχει το προνόμιο να συνομιλεί, διαρκώς με την ιστορία της. Όχι με τρόπο μουσειακό ή στατικό, αλλά ζωντανά, δημιουργικά και παιδαγωγικά”.
Οι εισηγήσεις των εκπαιδευτικών
Η τετράωρη εκδήλωση συνεχίστηκε και κορυφώθηκε με τις εισηγήσεις εκπαιδευτικών πάνω στα πρόσωπα που βρέθηκαν στο επίκεντρο της λογοτεχνικής εσπερίδας.
Συγκεκριμένα, τον “κατάλογο” άνοιξε η φιλόλογος και ποιήτρια, Πηνελόπη Τριάντου, η οποία αναφέρθηκε στον “κόσμο της Λουκρητίας Δούναβη”, με τη συνταξιούχο εκπαιδευτικό της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης, Μαρία Τσαλικίδου, να αναφέρεται στη συριανή πνευματική παράδοση που ταξιδεύει στον χρόνο, αλλά και στη συνάντηση της Λουκρητίας Δούναβη με τον Ευάγγελο Ρούσσο.
“Ανάμεσα σε στίχους και σιωπές: Η ποιητική φωνή της Ρίτας Μπούμη-Παπά και του Μάνου Ελευθερίου”, ήταν ο τίτλος του αφιερώματος της Ευαγγελίας Παππά - Μάννη, διευθύντριας του 4ου Πειραματικού Δημοτικού Σχολείου Ερμούπολης, η οποία αναφερόμενη στην Ρίτα Μπούμη-Παπά, σημείωσε ότι “έγραψε σαν μία γυναίκα που θυμόταν ότι κουβαλούσε μέσα της πολλές ζωές. Αγαπώντας τους ανθρώπους βρήκε έναν τρόπο να μιλήσει για τον άνθρωπο με ευαισθησία, με εσωτερικότητα, με μια ήρεμη δύναμη και με μία διάθεση που μοιάζει με ήσυχη εξομολόγηση. Από την άλλη πλευρά, ο Μάνος Ελευθερίου. Γεννημένος κι αυτός στην Ερμούπολη της Σύρου, αντιμετώπισε κι εκείνος πλείστες τόσες δυσκολίες και κουβαλά μέσα του τον ήχο της μνήμης. Της μνήμης της πατρίδας, της απώλειας, της ζωής που δεν έγινε όπως την περιμέναμε. Κι όμως, ταυτόχρονα μέσα στους στίχους του υπάρχει πάντα μια ρωγμή φωτός. Η κιβωτός των στίχων του είναι τόσο αριστουργηματική με μικρή παγίδα, ωστόσο, οι περισσότεροι γνωρίζουν τον στιχουργό, πιο λίγοι εκτιμούν τον ποιητή-συγγραφέα. Ένα μικρό παράπονο που είχε εκφράσει”.
“Διά την Λύκειον Μέλισσαν.” Μία άγνωστη περιγραφή του Παλατιού του Σουλτάνου στην Κωνσταντινούπολη από τον Δημήτριο Βικέλα», ήταν η ομιλία του φιλόλογου, Χαράλαμπου, Κωνσταντέλλιας, με την σύμβουλο εκπαίδευσης φιλολόγων, Δήμητρα Κιούση, να αναπτύσσει το θέμα “Ερμούπολη – Μανχάταν: Το μεταιχμιακό βίωμα στην ποίηση του Νικόλαου Κάλας”.
Τέλος, η Ελπίδα Πρίντεζη-Καμπέλη, Δρ Ιστορίας Εκπαίδευσης και Νεοελληνικού Πολιτισμού, ανέπτυξε το θέμα “Ο Γεώργιος Σουρής ως σύγχρονος Αριστοφάνης: Αντιφεμινιστής ή απλά Σατιρικός;”, υπογραμμίζοντας, μεταξύ άλλων, ότι “αποκαλείται «σύγχρονος, νέος Αριστοφάνης», με παγκόσμια αναγνώριση και προτάθηκε πέντε φορές για το βραβείο νόμπελ λογοτεχνίας, ως σατυρική ιδιοφυΐα. Αλλά ένας λόγος που διάλεξα να μιλήσω για τον Σουρή, ήταν και το ζήτημα που είχε προκύψει σχετικά με την χειραφέτηση των γυναικών. Θεωρείται καθαρόαιμος σατιρικός ποιητής. Χρησιμοποίησε τον Αριστοφανικό λόγο και το πηγαίο χιούμορ του, για να περιγράψει τα «στραβά κι ανάποδα» της ελληνικής κοινωνίας, ακολουθώντας το πνεύμα και τις αντιλήψεις, της συντηρητικής κοινωνίας του 19ου αιώνα, αλλά δεν εξέφραζε ιδεολογική έχθρα αντιφεμινισμού, προς το γυναικείο κίνημα, όπως το εννοούμε σήμερα. Ωστόσο δεν ήταν και υπέρμαχος της χειραφέτησης των γυναικών, δεν υπήρξε κήρυκας ή υποστηρικτής νέων προοδευτικών ιδεών και κυρίως δεν ήταν υπέρμαχος της ισότητας των γυναικών. Άλλο φεμινισμός κι άλλο ισότητα. Είναι δύο διαφορετικές έννοιες”.
