Τη λήψη ειδικής μέριμνας στα μικρά νησιά, για τα έργα δημόσιων υποδομών, με παρέμβαση στο σχετικό νομοθετικό πλαίσιο, που να μειώνει δραματικά τον χρόνο που απαιτείται για την λήψη της Περιβαλλοντικής Αδειοδότησης και ταυτόχρονα να αποφεύγει τους υπερβολικούς και εκτός πραγματικότητας όρους που θέτουν σε αμφισβήτηση την δυνατότητα υλοποίησης έργων δημοσίων υποδομών στα νησιά αυτά, αποφάσισε κατά πλειοψηφία το Περιφερειακό Συμβούλιο Νοτίου Αιγαίου, μετά από εκτενή συζήτηση του θέματος, με αφορμή την Απόφαση Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων (ΑΕΠΟ) για την επέκταση του προβλήτα Αγαθονησίου.
Η απόφαση ελήφθη κατά πλειοψηφία, με τις θετικές ψήφους της παράταξης της πλειοψηφίας της Περιφερειακής Αρχής, της παράταξης της μείζονος μειοψηφίας του Νικηφόρου Παπανικόλα και του ανεξάρτητου περιφερειακού συμβούλου Δημήτρη Καραγιάννη. Αρνητικά ψήφισε η παράταξη της Χρύσας Καραγιάννη, ενώ «παρών» ψήφισε η παράταξη του Γιάννη Αγγέλου.
Σημειωτέον ότι στη συνεδρίαση, η οποία διεξήχθη με τηλεδιάσκεψη, συμμετείχε ο Δήμαρχος Αγαθονησίου Ευάγγελος Κόττορος και ο μελετητής Γιώργος Διακογεωργίου, οι οποίοι παρουσίασαν διεξοδικά τα σημεία της ΑΕΠΟ που καθιστούν αποτρεπτική την υλοποίηση ενός έργου μικρού μεν, αλλά απολύτως ζωτικής σημασίας για τους 150 κατοίκους του Αγαθονησίου.
Όπως τονίστηκε με έμφαση από τον Περιφερειάρχη Γιώργο Χατζημάρκο, το συγκεκριμένο θέμα εισήχθη στο Περιφερειακό Συμβούλιο όχι για να αμφισβητηθεί η ανάγκη προστασίας του περιβάλλοντος, αλλά για να αναδειχθεί ένα βαθύτερο πρόβλημα: η Δημόσια Διοίκηση, μέσα από αλλεπάλληλες γνωμοδοτήσεις, τυποποιημένους όρους, επαναλήψεις, ανοιχτές υποχρεώσεις, δυσανάλογες απαιτήσεις και υπερρύθμιση, μπορεί συχνά να θέτει υπό αμφισβήτηση την δυνατότητα κατασκευής απολύτως αναγκαίων έργων υποδομής σε νησιά στα οποία η ζωή ή η παραμονή σε αυτά των λιγοστών κατοίκων τους είναι πρωτίστως εθνικός στόχος. Η περίπτωση του Αγαθονησίου είναι χαρακτηριστική. Η ίδια η ΑΕΠΟ αναγνωρίζει ότι το έργο αποσκοπεί στη βελτίωση των υφιστάμενων λιμενικών εγκαταστάσεων και στην καλύτερη εξυπηρέτηση των λειτουργικών αναγκών του νησιού, ωστόσο οι όροι που θέτει, χαρακτηρίζονται εξωπραγματικοί, όχι μόνο από άποψης κόστους αλλά και διαδικασιών και απαγορευτικοί ,όχι μόνο για το Αγαθονήσι, που στην ουσία ακυρώνουν την εκτέλεση του έργου, αλλά και για πολύ μεγαλύτερα λιμάνια της χώρας. Παρά το περιορισμένο μέγεθος και τον σαφή δημόσιο χαρακτήρα του εν λόγω έργου, η ΑΕΠΟ καταλήγει σε ένα πλαίσιο υποχρεώσεων αντίστοιχο ή και μεγαλύτερο πολύ μεγαλύτερων και σύνθετων λιμενικών εγκαταστάσεων. Ενδεικτικά είναι τα σημεία στα οποία:
-ένα λιμενικό έργο επί υφιστάμενης λιμενικής εγκατάστασης αντιμετωπίζεται παράλληλα ως επέμβαση επί δασικής έκτασης (ο υφιστάμενος προβλήτας) !
-επιβάλλεται υποχρέωση καθορισμού χρήσεων γης και όρων και περιορισμών δόμησης με έκδοση Προεδρικού Διατάγματος,
-επιβάλλονται τρείς μετρήσεις ετησίως σε σταθερά σημεία του λιμένα, εξαμηνιαίες δειγματοληψίες σε δύο σημεία, εβδομαδιαίες μετρήσεις σε τρία σημεία κατά την φάση κατασκευής και τριετές πρόγραμμα παρακολούθησης με χρήση εξειδικευμένων δεικτών και φωτογραμμετρίας,
-επιβάλλεται ένα εξαιρετικά σύνθετο πλέγμα μέτρων για τα λιβάδια Ποσειδωνίας που περιλαμβάνει χαρτογράφηση αμμωδών ανοιγμάτων, χρήση ειδικών πλωτών φραγμάτων και siltation curtains, πιθανή μεταφορά ριζωμάτων Ποσειδωνίας, διερεύνηση φυσικής αναγέννησης, δράσεις μεταφύτευσης και πολυετές πρόγραμμα παρακολούθησης κλπ.
Ο δήμαρχος Αγαθονησίου Ευάγγελος Κόττορος, αναφερόμενος στο πρόβλημα που έχει ανακύψει, δήλωσε:
«Θέλω καταρχάς να ευχαριστήσω τον Περιφερειάρχη για τη διαρκή στήριξη, την πρόσκληση και την πρωτοβουλία να ακουστεί η φωνή του Αγαθονησίου. Χωρίς τη συνδρομή της Περιφέρειας, ο αγώνας που δίνουμε καθημερινά θα ήταν πολύ πιο δύσκολος. Η συγκεκριμένη ΑΕΠΟ έχει προκαλέσει έντονη απογοήτευση και αγανάκτηση τόσο το Δημοτικό Συμβούλιο όσο και στους κατοίκους. Σεβόμαστε απολύτως το περιβάλλον και τηρούμε με ευλάβεια όλους τους περιβαλλοντικούς όρους, όμως οι απαιτήσεις που τίθενται για ένα μικρό λιμάνι που εξυπηρετεί μικρά πλοία είναι δυσανάλογες και κινδυνεύουν να καταστήσουν το έργο πρακτικά ανεφάρμοστο. Η επέκταση της προβλήτας είναι απολύτως αναγκαία. Από το 2008 προσπαθούμε να προχωρήσουμε ένα έργο κρίσιμο για τη συγκοινωνιακή εξυπηρέτηση του νησιού, καθώς σήμερα για να προσεγγίσει ένα πλοίο πρέπει να αποχωρήσει το άλλο. Έχουν ήδη εξασφαλιστεί όλες οι απαραίτητες αδειοδοτήσεις και δεν μπορεί αυτή η διαδικασία να συνεχίζει να καθυστερεί.
Αυτό που ζητούμε είναι να προχωρήσει άμεσα το έργο, με πλήρη σεβασμό στο περιβάλλον, αλλά με όρους λογικούς, εφαρμόσιμους και διαχειρίσιμους. Οι πρόσθετες υποχρεώσεις που προβλέπονται σήμερα απαιτούν χρόνο, υψηλό κόστος και δημιουργούν λειτουργικές απαιτήσεις που ένας μικρός νησιωτικός δήμος, με ελάχιστο προσωπικό, αδυνατεί αντικειμενικά να υποστηρίξει.»
Στην τοποθέτησή του ο Περιφερειάρχης τόνισε σε όλους τους τόνους την αναγκαιότητα να υπάρξει ειδική μέριμνα για τα μικρά νησιά, ενώ χρησιμοποίησε σκληρή γλώσσα για τον παραλογισμό της δημόσιας διοίκησης:
«Αυτή δεν είναι δημόσια διοίκηση, είναι υποκρισία. Μιλάμε για ένα έργο τεχνικά και προϋπολογιστικά μικρό αλλά πολύ μεγάλης σημασίας για τους 150 κατοίκους του Αγαθονησίου. Ως δημόσια διοίκηση, οφείλουμε να κάνουμε την ζωή αυτών των ανθρώπων που επέλεξαν να μένουν εκεί ευκολότερη αλλά αυτό που κάνουμε είναι να τους κάνουμε τη ζωή τους πιο δύσκολη. Εμείς έχουμε να κερδίσουμε πολύ περισσότερα από τους ίδιους, αν οι άνθρωποι αυτοί παραμείνουν στα νησιά αυτά. Πρέπει να υπάρξει ειδική νομοθετική μέριμνα για τις περιβαλλοντικές αδειοδοτήσεις ειδικά σε αυτούς τους τόπους όπου η παραμονή του πληθυσμού είναι εθνικός στόχος».
Από την πλευρά του ο Νικηφόρος Παπανικόλας υπερθεματίζοντας, πρότεινε η νομοθετική ρύθμιση να μην είναι αποσπασματική, αλλά να συμπεριληφθεί και στον υπό διαμόρφωση νέο Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης, ώστε – σε εφαρμογή της συνταγματικής πρόβλεψης – να λαμβάνεται υπόψιν κάθε φορά που η Πολιτεία καλείται να νομοθετήσει για τα μικρά νησιά, πρόταση που έγινε δεκτή απο την Περιφερειακή αρχή.
Κατόπιν διεξοδικής συζήτησης, όπου αναδείχθηκε η ανάγκη να απλοποιηθούν οι διαδικασίες υλοποίησης δημοσίων έργων στα μικρά νησιά, στο πλαίσιο και της συνταγματικά κατοχυρωμένης νησιωτικότητας, το Περιφερειακό Συμβούλιο έλαβε κατά πλειοψηφία την εξής απόφαση:
«Το Περιφερειακό Συμβούλιο Νοτίου Αιγαίου αναδεικνύει την υπερρύθμιση με την οποία η δημόσια διοίκηση αντιμετωπίζει το θέμα της Περιβαλλοντικής Αδειοδότησης στα μικρά νησιά, δημιουργώντας ουσιαστικά περιβάλλον απαγόρευσης στα νησιά αυτά να αποκτήσουν απολύτως αναγκαίες δημόσιες υποδομές και για τον λόγο αυτό αιτείται της λήψης ειδικής μέριμνας στα μικρά νησιά, για τα έργα δημόσιων υποδομών, με παρέμβαση στο σχετικό νομοθετικό πλαίσιο που να μειώνει καταρχήν δραματικά τον χρόνο που απαιτείται για την λήψη της Περιβαλλοντικής Αδειοδότησης και ταυτόχρονα να αποφεύγει τους υπερβολικούς-εκτός πραγματικότητας-όρους που θέτουν σε αμφισβήτηση την δυνατότητα υλοποίησης έργων δημοσίων υποδομών στα νησιά αυτά».
Επισυνάπτεται το πλήρες κείμενο της απόφασης του Περιφερειακού Συμβουλίου και της τεκμηρίωσής της
