Το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό και οι επιπτώσεις που ενδέχεται να έχει στη μελλοντική πορεία της Μήλου, τέθηκε επί τάπητος στο Δημοτικό Συμβούλιο, σε μία δημόσια συνεδρίαση που πραγματοποιήθηκε στο Συνεδριακό Κέντρο Μήλου, "Γεώργιος Ηλιόπουλος".
Στη διαδικασία συμμετείχαν εκπρόσωποι φορέων, επαγγελματικών συλλόγων και πολίτες, οι οποίοι κατέθεσαν απόψεις και προβληματισμούς, ενώ έθεσαν ερωτήματα προς τη Δημοτική Αρχή για ζητήματα που αφορούν στη φέρουσα ικανότητα, την τουριστική ανάπτυξη, το φυσικό περιβάλλον και τις ενεργειακές παρεμβάσεις.
Κατά τη διάρκεια της συζήτησης αναπτύχθηκαν προβληματισμοί σχετικά με την αύξηση των ορίων αρτιότητας, τη δυνατότητα συγκέντρωσης της γης σε μεγάλα επενδυτικά σχήματα, την προστασία των περιοχών ιδιαίτερου φυσικού κάλλους, αλλά και την ανάγκη οι αναπτυξιακές επιλογές να βασίζονται στις πραγματικές αντοχές της Μήλου.
Η πρόταση που κατέθεσε ο Δήμος Μήλου εγκρίθηκε κατά πλειοψηφία. Από την πλευρά της αντιπολίτευσης εκφράστηκαν επιφυλάξεις για τον χρόνο διεξαγωγής της συζήτησης, με αναφορές σε εκπρόθεσμη διαδικασία, χωρίς ωστόσο να αμφισβητηθούν οι βασικοί προβληματισμοί που διατυπώθηκαν για την προστασία του νησιού και τη διατήρηση της ιδιαίτερης φυσιογνωμίας του.
Ο Δήμος Μήλου ζητάει όρια ανάπτυξης με βάση τις πραγματικές αντοχές του νησιού
Ο Δήμος Μήλου, καταθέτοντας τις θέσεις του για το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό, υποστήριξε ότι το νησί δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως περιοχή με απεριόριστα περιθώρια περαιτέρω τουριστικής ανάπτυξης. Όπως επισημάνθηκε, η Μήλος διαθέτει μοναδικό γεωλογικό και φυσικό περιβάλλον, ενώ ήδη δέχεται σημαντικές πιέσεις από τον τουρισμό, την οικοδομική δραστηριότητα, την εξορυκτική δραστηριότητα και τις σχεδιαζόμενες ενεργειακές παρεμβάσεις.
Μάλιστα, ο Δήμος εξέφρασε τη διαφωνία του με την αύξηση των ορίων αρτιότητας και τις προβλέψεις που, όπως ανέφερε, ευνοούν τη συγκέντρωση γης και τουριστικών επενδύσεων σε λίγους ισχυρούς επενδυτές, αποδυναμώνοντας τη μικρή και μεσαία τοπική επιχειρηματικότητα. Παράλληλα, τάθηκε κατά της ανάπτυξης μεγάλων τουριστικών μονάδων, υποστηρίζοντας ότι η ταυτότητα της Μήλου βασίζεται στην ήπια ανάπτυξη και την αυθεντικότητα του προορισμού.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην απουσία τεκμηριωμένων στοιχείων για τη φέρουσα ικανότητα του νησιού, καθώς και στις πιέσεις που ήδη καταγράφονται στις υποδομές ύδρευσης, αποχέτευσης, διαχείρισης απορριμμάτων, στο οδικό δίκτυο και στους φυσικούς πόρους.
Μ. Μικέλης: "Αν συνεχιστεί αυτή η κατεύθυνση, υπάρχει ο κίνδυνος η γη να συγκεντρωθεί στα χέρια λίγων μεγάλων επενδυτών"
Στην τοποθέτησή του, ο δήμαρχος Μήλου, Μανώλης Μικέλης στάθηκε ιδιαίτερα στις επιπτώσεις που ενδέχεται να έχουν οι νέοι χωροταξικοί σχεδιασμοί στην κοινωνία, την οικονομία και το φυσικό περιβάλλον του νησιού.
Παράλληλα, άσκησε κριτική στον τρόπο με τον οποίο προωθούνται οι σχετικές διαδικασίες, επισημαίνοντας ότι η τοπική αυτοδιοίκηση και οι τοπικές κοινωνίες δεν έχουν τον ρόλο που θα έπρεπε στη διαμόρφωση κρίσιμων αποφάσεων για το μέλλον του τόπου.
"H Μήλος είναι ένα νησί που αναπτύχθηκε διαχρονικά στηριζόμενο στη μικρή και μεσαία επιχειρηματικότητα. Οι μικρές οικογενειακές επιχειρήσεις και οι ντόπιοι επαγγελματίες ήταν εκείνοι που δημιούργησαν το τουριστικό προϊόν του νησιού και συνέβαλαν ώστε η Μήλος να κατακτήσει μια ιδιαίτερα σημαντική θέση στον παγκόσμιο τουριστικό χάρτη. Με ανησυχεί ιδιαίτερα η λογική των αυξημένων ορίων αρτιότητας. Όταν ένας κάτοικος διαθέτει μια μικρή ιδιοκτησία και θέλει να επενδύσει στον τόπο του, δεν μπορεί ξαφνικά να βρίσκεται εκτός πλαισίου επειδή αλλάζουν οι προϋποθέσεις. Αν συνεχιστεί αυτή η κατεύθυνση, υπάρχει ο κίνδυνος η γη να συγκεντρωθεί στα χέρια λίγων μεγάλων επενδυτών, οι οποίοι θα είναι οι μόνοι που θα μπορούν να αναπτύσσουν τουριστικές δραστηριότητες" ανέφερε μεταξύ άλλων.
Παράλληλα, αναφορικά με τη φέρουσα ικανότητα του νησιού και τις απαραίτητες υποδομές, υπογράμμισε πως "για μένα, το βασικό ζήτημα είναι η φέρουσα ικανότητα του τόπου. Πριν συζητήσουμε για νέα ανάπτυξη, πρέπει να δούμε αν υπάρχουν οι απαραίτητες υποδομές για να τη στηρίξουν. Γι' αυτό και ως Δημοτική Αρχή έχουμε δώσει ιδιαίτερη βαρύτητα σε έργα ύδρευσης, αποχέτευσης και γενικότερα σε κρίσιμες υποδομές. Πρέπει να λέμε τα πράγματα με το όνομά τους. Αν δεν υπάρχουν επαρκείς υποδομές, αν δεν υπάρχουν βιολογικοί καθαρισμοί ή οργανωμένα δίκτυα αποχέτευσης, αν δεν υπάρχει επάρκεια νερού, τότε αργά ή γρήγορα θα βρεθούν σε αδιέξοδο τόσο οι μικροί επαγγελματίες, όσο και οι μεγαλύτερες επιχειρήσεις".
Κλείνοντας, επεσήμανε ότι ο σχεδιασμός για τη Μήλο δεν μπορεί να γίνεται αποσπασματικά, χωρίς να συνυπολογίζονται οι συνολικές πιέσεις που δέχεται το νησί από τον τουρισμό, τις ενεργειακές επενδύσεις και τις λοιπές αναπτυξιακές δραστηριότητες.
Ν. Ψαθάς: "Τα προηγούμενα χρόνια έχει γίνει σημαντική δουλειά σε επίπεδο χωροταξικού σχεδιασμού και έχουν χαραχθεί συγκεκριμένες κόκκινες γραμμές"
Ο επικεφαλής της μείζονος μειοψηφίας, Νικόλαος Ψαθάς, δήλωσε ότι συμφωνεί με τις βασικές ανησυχίες που εκφράστηκαν κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης, επισημαίνοντας παράλληλα την ανάγκη να αποσαφηνιστεί ο στόχος της συγκεκριμένης διαδικασίας και το αποτέλεσμα που επιδιώκει να πετύχει το Δημοτικό Συμβούλιο.
"Άκουσα με προσοχή όλες τις τοποθετήσεις και συμφωνώ ουσιαστικά με όσα ειπώθηκαν. Εκείνο που δεν αντιλαμβάνομαι πλήρως είναι ο χαρακτήρας της σημερινής συνάντησης. Είναι πολύ σημαντικό να συζητάμε αυτά τα ζητήματα και να ενημερώνουμε τον κόσμο, όμως θα πρέπει να ξεκαθαρίσουμε αν βρισκόμαστε εδώ για να ανταλλάξουμε απόψεις ή για να λάβουμε μια συγκεκριμένη απόφαση ως Δημοτικό Συμβούλιο. Από όσο γνωρίζω, η δημόσια διαβούλευση έχει ολοκληρωθεί, εκτός αν υπάρχει κάποια νέα προθεσμία που έχει δοθεί από το Υπουργείο", ανέφερε συγκεκριμένα.
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι ο Δήμος έχει ήδη διαμορφώσει συγκεκριμένες θέσεις για τα μεγάλα ζητήματα που αφορούν το μέλλον του νησιού, τονίζοντας πως "τα προηγούμενα χρόνια έχει γίνει σημαντική δουλειά σε επίπεδο χωροταξικού σχεδιασμού και έχουν χαραχθεί συγκεκριμένες κόκκινες γραμμές για θέματα που αφορούν στη δόμηση, τον τουρισμό, τα ενεργειακά και γενικότερα την ανάπτυξη της Μήλου. Επομένως, κάθε φορά που προκύπτει ένα νέο χωροταξικό πλαίσιο ή ένας νέος σχεδιασμός, μπορούμε να αξιοποιούμε αυτές τις θέσεις και να διατυπώνουμε τις παρατηρήσεις μας με σαφή και συνεπή τρόπο".
Κλείνοντας, στάθηκε ιδιαίτερα στο ζήτημα των ορίων αρτιότητας, λέγοντας πως "το θέμα των 12 στρεμμάτων και γενικότερα της αύξησης των ορίων αρτιότητας μάς απασχολεί έντονα, γιατί όλοι αντιλαμβανόμαστε ότι δημιουργεί ένα περιβάλλον που ευνοεί όσους έχουν τη δυνατότητα να συγκεντρώσουν μεγάλες εκτάσεις γης. Σε αυτό το σημείο νομίζω ότι υπάρχει κοινή αντίληψη και συμφωνία από όλους".
Οι προβληματισμοί και οι προτάσεις του Συλλόγου Ενοικιαζόμενων Δωματίων
Από την πλευρά του, ο Σύλλογος Ενοικιαζόμενων Δωματίων και Διαμερισμάτων Μήλου κατέθεσε αναλυτικό υπόμνημα, στο οποίο αναγνωρίζει ορισμένα θετικά στοιχεία του σχεδίου, όπως την εισαγωγή της έννοιας της φέρουσας ικανότητας και τη δημιουργία σχεδίων διαχείρισης τουριστικών προορισμών. Ωστόσο, εξέφρασε έντονο προβληματισμό για ζητήματα που αφορούν στη νησιωτικότητα, τη συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών στον σχεδιασμό, τη συγκέντρωση της τουριστικής ανάπτυξης σε μεγαλύτερες επενδύσεις και τις επιπτώσεις στο στεγαστικό πρόβλημα.
Ο Σύλλογος πρότεινε ειδικές ρυθμίσεις για τα νησιά όπως η Μήλος, μεγαλύτερη συμμετοχή των Δήμων στη διαδικασία λήψης αποφάσεων, υποχρεωτική αξιολόγηση των σωρευτικών επιπτώσεων από τουριστικές και εξορυκτικές δραστηριότητες, καθώς και μέτρα που θα διασφαλίζουν ότι η τουριστική ανάπτυξη θα ωφελεί ουσιαστικά τους μόνιμους κατοίκους και τις τοπικές επιχειρήσεις.
Η παρέμβαση των ξενοδόχων και η έμφαση στη βιώσιμη τουριστική ανάπτυξη
Το Σωματείο Ξενοδόχων Μήλου, με τη σειρά του, κατέθεσε τις θέσεις και τις παρατηρήσεις του για το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό, επισημαίνοντας ότι έχει ήδη συμμετάσχει στη δημόσια διαβούλευση και έχει αποστείλει τις προτάσεις του τόσο στα αρμόδια όργανα, όσο και στην Πανελλήνια Ομοσπονδία Ξενοδόχων. Όπως ανέφερε, οι θέσεις του διαμορφώθηκαν με γνώμονα την προστασία της μικρής και μεσαίας ξενοδοχειακής επιχείρησης, η οποία αποτελεί βασικό πυλώνα της τοπικής οικονομίας, δημιουργεί θέσεις εργασίας και στηρίζει την κοινωνική συνοχή του νησιού.
Παράλληλα, δόθηκε ιδιαίτερη έμφαση στην προστασία του φυσικού περιβάλλοντος, του τοπίου και της ιδιαίτερης τουριστικής ταυτότητας της Μήλου, στοιχεία που συνθέτουν το συγκριτικό πλεονέκτημα του προορισμού. Το Σωματείο υποστήριξε πως η βιώσιμη ανάπτυξη δεν μπορεί να βασίζεται ούτε στην ανεξέλεγκτη δόμηση ούτε σε πολιτικές που ευνοούν αποκλειστικά μεγάλα επενδυτικά σχήματα εις βάρος των τοπικών επιχειρήσεων. Αντίθετα, ζήτησε ένα ισορροπημένο πλαίσιο που θα σέβεται τη φέρουσα ικανότητα του νησιού, θα προστατεύει το περιβάλλον και θα επιτρέπει στους κατοίκους και τους επαγγελματίες της Μήλου να συνεχίσουν να επενδύουν και να δραστηριοποιούνται στον τόπο τους.
Τέλος, τις δικές του προτάσεις εξέφρασε και ο Όμιλος Φίλων Βουνού και Θάλασσας, ο οποίος ζητάει ήπια ανάπτυξη με επίκεντρο το περιβάλλον και την τοπική κοινωνία.
