Μια σημαντική κοινωνική δράση με επίκεντρο την ψυχική ενδυνάμωση των φροντιστών ατόμων με άνοια πραγματοποιήθηκε την Κυριακή 24 Μαΐου στην Αμοργό, μέσα από το βιωματικό εργαστήριο με τίτλο "Φροντίζοντας τους φροντιστές", που φιλοξενήθηκε στο Πνευματικό Κέντρο Καταπόλων, με τη στήριξη του Δήμου Αμοργού και της δομής "Βοήθεια στο Σπίτι".
Στη δράση συμμετείχαν άνθρωποι που φροντίζουν καθημερινά συζύγους, γονείς ή συγγενικά πρόσωπα με άνοια, αλλά και επαγγελματίες και εργαζόμενους που σχετίζονται με την κοινωνική φροντίδα και την υποστήριξη ηλικιωμένων.
Το ενδιαφέρον επικεντρώθηκε σε μια πλευρά της καθημερινότητας που συχνά παραμένει αθέατη, δηλαδή στους ανθρώπους που αναλαμβάνουν ένα μεγάλο ψυχικό, συναισθηματικό, αλλά και πρακτικό βάρος, πολλές φορές χωρίς επαρκή υποστήριξη.
Το εργαστήριο πραγματοποιήθηκε σε κλίμα ανοιχτού διαλόγου και υποστήριξης, δίνοντας στους συμμετέχοντες τη δυνατότητα να συζητήσουν ανοιχτά για τις δυσκολίες, την πίεση και τις ανάγκες που δημιουργούνται μέσα από τη μακροχρόνια φροντίδα ανθρώπων με άνοια.
Παρόντες ήταν εκπρόσωποι του Δήμου, στελέχη κοινωνικών υπηρεσιών και κάτοικοι του νησιού, ενώ ιδιαίτερη αναφορά έγινε στη σημασία τέτοιων πρωτοβουλιών για τις μικρές νησιωτικές κοινωνίες, όπου οι οικογένειες συχνά καλούνται να διαχειριστούν μόνες τους δύσκολες συνθήκες, με περιορισμένες δομές υποστήριξης και ψυχικής υγείας.
Ένα ασφαλές περιβάλλον για έκφραση και στήριξη
Η δράση σχεδιάστηκε με στόχο να δημιουργήσει έναν ασφαλή χώρο όπου οι συμμετέχοντες θα μπορούσαν να μοιραστούν εμπειρίες, συναισθήματα και αγωνίες που πολλές φορές μένουν χωρίς διέξοδο. Η φροντίδα ατόμων με άνοια αποτελεί μια απαιτητική και συνεχόμενη διαδικασία, η οποία επηρεάζει σημαντικά την ψυχική ισορροπία και την καθημερινότητα των φροντιστών. Συχνά οι άνθρωποι αυτοί αφιερώνουν όλη τους την ενέργεια στις ανάγκες του ασθενή, αφήνοντας σε δεύτερη μοίρα τη δική τους υγεία και προσωπική ζωή.
Μέσα από τη βιωματική διαδικασία, οι συμμετέχοντες είχαν την ευκαιρία να ανταλλάξουν εμπειρίες και πρακτικούς τρόπους διαχείρισης της καθημερινότητας, ενώ ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε στην ανάγκη αναγνώρισης της συναισθηματικής κόπωσης που συνοδεύει τον ρόλο του φροντιστή.
Παράλληλα, συζητήθηκαν ζητήματα όπως το άγχος, η εξάντληση, η αίσθηση μοναξιάς αλλά και οι ενοχές που συχνά βιώνουν οι άνθρωποι που βρίσκονται σε αυτόν τον ρόλο. Οι συμμετέχοντες μίλησαν για τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν στην καθημερινότητα, αλλά και για την ανάγκη να αισθάνονται ότι υπάρχει ένα δίκτυο ανθρώπων που κατανοεί και στηρίζει τις ανάγκες τους.
Η συμβολή των ειδικών ψυχικής υγείας
Την επιστημονική καθοδήγηση της δράσης ανέλαβαν οι ψυχολόγοι Μαρία Βλάχου και Ιωάννα Φωτοπούλου, οι οποίες προσέγγισαν το θέμα τόσο μέσα από τη θεωρητική γνώση, όσο και μέσα από βιωματικές ασκήσεις και συζήτηση με τους συμμετέχοντες.
Η Ιωάννα Φωτοπούλου διαθέτει εξειδίκευση στην άνοια και στις διαταραχές μνήμης, ενώ και οι δύο επιστήμονες, ως εκπαιδευόμενες συστημικές ψυχοθεραπεύτριες, εστίασαν ιδιαίτερα στη σημασία της συναισθηματικής υποστήριξης, της επικοινωνίας και της ενδυνάμωσης του οικογενειακού περιβάλλοντος.
Κατά τη διάρκεια του εργαστηρίου τονίστηκε ότι η φροντίδα ενός ανθρώπου με άνοια δεν μπορεί να βασίζεται αποκλειστικά στην προσωπική αντοχή ενός συγγενή, αλλά χρειάζεται υποστήριξη, ενημέρωση και ουσιαστική κοινωνική κατανόηση.
Π. Δεσποτίδη: "Θεωρούμε ότι οι φροντιστές είναι μια πολύ σημαντική αλλά και ιδιαίτερα επιβαρυμένη κατηγορία ανθρώπων"
Η αντιδήμαρχος Κοινωνικής Πρόνοιας του Δήμου Αμοργού, Πόπη Δεσποτίδη, μίλησε στην "Κοινή Γνώμη" για τη σημασία των δράσεων υποστήριξης φροντιστών ατόμων με άνοια, επισημαίνοντας ότι πρόκειται για ανθρώπους που καθημερινά σηκώνουν μεγάλο ψυχολογικό και πρακτικό βάρος.
Παράλληλα, τόνισε πως στα μικρά νησιά οι ανάγκες ψυχικής υγείας και στήριξης είναι αυξημένες, ενώ υπογράμμισε ότι ο Δήμος Αμοργού σχεδιάζει τη συνέχιση αντίστοιχων πρωτοβουλιών και μετά το καλοκαίρι.
"Το συγκεκριμένο βιωματικό εργαστήριο ήταν το δεύτερο που πραγματοποιήσαμε με επίκεντρο τους φροντιστές. Γενικότερα, το Γραφείο Κοινωνικής Πρόνοιας του Δήμου Αμοργού έχει αρχίσει φέτος μια σειρά δράσεων που αφορούν τόσο στη γονεϊκότητα, όσο και την υποστήριξη ανθρώπων που φροντίζουν άτομα με άνοια ή άλλες δυσκολίες υγείας. Θεωρούμε ότι οι φροντιστές είναι μια πολύ σημαντική, αλλά και ιδιαίτερα επιβαρυμένη κατηγορία ανθρώπων. Είναι άνθρωποι που χρειάζονται δύναμη, στήριξη και καθοδήγηση, γιατί καθημερινά διαχειρίζονται δύσκολες και απαιτητικές καταστάσεις. Γι’ αυτόν τον λόγο καλέσαμε δύο ψυχολόγους, την κα. Μαρία Βλάχου, που συνεργάζεται ήδη με την Αμοργό μέσα από τη δομή της "Κλίμακας", αλλά και την κα. Ιωάννα Φωτοπούλου, ώστε να στηρίξουν επιστημονικά αυτή τη δράση", ανέφερε αρχικά στην εφημερίδα.
Στη συνέχεια, επεσήμανε πως "κατά τη διάρκεια του σεμιναρίου συζητήθηκαν κυρίως ζητήματα που αφορούν στο ψυχολογικό φορτίο των φροντιστών, ενώ οι συμμετέχοντες έθεσαν ερωτήματα και μοιράστηκαν προβληματισμούς και εμπειρίες από την καθημερινότητά τους. Μπορεί να μην υπήρχε μεγάλος αριθμός συμμετεχόντων, όμως για ένα μικρό νησί όπως η Αμοργός, ήταν σημαντικό ότι άνθρωποι που βιώνουν αυτές τις δυσκολίες αισθάνθηκαν την ανάγκη να έρθουν και να συμμετάσχουν".
Αναφορικά με την αξία που έχει το να πραγματοποιούνται τέτοιες δράσεις σε μικρά νησιά όπως η Αμοργός, η ίδια τόνισε ότι "είναι πάρα πολύ σημαντικό, ειδικά στα μικρά νησιά όπου οι δομές ψυχικής υγείας και υποστήριξης είναι περιορισμένες και πολλές φορές οι άνθρωποι νιώθουν ότι πρέπει να αντιμετωπίσουν μόνοι τους δύσκολες καταστάσεις. Ακριβώς επειδή γνωρίζουμε αυτή την ανάγκη, έχουμε αποφασίσει ως Δήμος να επενδύσουμε περισσότερο σε τέτοιες πρωτοβουλίες. Θέλουμε να δημιουργούμε ευκαιρίες ενημέρωσης, πρόληψης και ψυχολογικής ενδυνάμωσης για διαφορετικές ομάδες του πληθυσμού. Οι κοινωνικές ανάγκες στα νησιά υπάρχουν και πολλές φορές είναι πιο δύσκολο να καλυφθούν λόγω απόστασης και έλλειψης εξειδικευμένων υπηρεσιών. Για αυτό θεωρούμε ότι τέτοιες δράσεις πρέπει να συνεχιστούν και να ενισχυθούν".
"Υπάρχει σχεδιασμός και ήδη ετοιμάζουμε τις επόμενες δράσεις"
Τη φετινή χρονιά πραγματοποιήθηκαν και κάποιες σημαντικές δράσεις γύρω από τη γονεϊκότητα στο νησί της Αμοργού. Αναφερόμενη σε αυτές, η κα Δεσποτίδη, υπογράμμισε πως "ξεκινήσαμε μια νέα πρωτοβουλία μέσα από τη συνεργασία που αναπτύξαμε με τους συλλόγους γονέων και κηδεμόνων σε όλο το νησί. Έτσι πραγματοποιήθηκαν συναντήσεις στα Κατάπολα, στη Χώρα, στην Αιγιάλη και στην Κάτω Μεριά. Στην Αμοργό ήρθε αναπτυξιολόγος για να πραγματοποιήσει αξιολογήσεις σε παιδιά, καθώς γνωρίζουμε ότι υπάρχουν ζητήματα που είναι σημαντικό να εντοπιστούν έγκαιρα, πριν ακόμη ξεκινήσει το σχολείο. Παράλληλα συμμετείχαν λογοθεραπευτές και εργοθεραπευτές από τη Νάξο, ενώ η τελευταία δράση ολοκληρώθηκε με ενημέρωση από κλινική ψυχολόγο σχετικά με τα όρια στα παιδιά και το πόσο σημαντικό είναι αυτά να τίθενται με σωστό και υγιή τρόπο. Οι γονείς ανταποκρίθηκαν με πολύ μεγάλο ενδιαφέρον και αυτό που προσπαθούμε να πετύχουμε είναι να ενθαρρύνουμε τους γονείς να αναγνωρίζουν έγκαιρα τις ανάγκες των παιδιών και, με τη βοήθεια των ειδικών, να αναζητούν λύσεις και σωστή υποστήριξη".
Κλείνοντας και σχετικά με το τι σχεδιάζει ο Δήμος μελλοντικά για αντίστοιχες δράσεις, γνωστοποίησε πως "υπάρχει σχεδιασμός και ήδη ετοιμάζουμε τις επόμενες δράσεις. Αυτή την περίοδο θα γίνει μια μικρή παύση λόγω καλοκαιριού, καθώς, όπως είναι φυσικό, όλοι ασχολούνται περισσότερο με την εργασία και την καθημερινότητα της τουριστικής περιόδου. Από τα μέσα Σεπτεμβρίου όμως θα συνεχίσουμε με νέες πρωτοβουλίες. Στόχος μας είναι να επεκταθούμε και σε άλλους τομείς όπου βλέπουμε ότι υπάρχουν ανάγκες στην τοπική κοινωνία. Φέτος δώσαμε μεγάλη έμφαση στη γονεϊκότητα και ιδιαίτερα σε ζητήματα που αφορούν μικρές ηλικίες, όμως εξετάζουμε να ασχοληθούμε περισσότερο και με θέματα εφηβείας, αλλά και με δράσεις που αφορούν την τρίτη ηλικία".
