Την έγκριση της μελέτης για την ανάπλαση κοινόχρηστου χώρου στη θέση "Μύλοι" της Άνω Μεριάς, αποφάσισε ομόφωνα η Δημοτική Επιτροπή Φολεγάνδρου, δρομολογώντας την υποβολή πρότασης χρηματοδότησης ύψους 300.000 ευρώ στο Πράσινο Ταμείο.
Η παρέμβαση αφορά στη συνολική αναδιαμόρφωση ενός δημόσιου χώρου εντός του οικισμού, με στόχο να αποκτήσει σαφή οργάνωση, λειτουργικότητα και καλύτερες συνθήκες χρήσης, μέσα από ήπιες κατασκευές, φύτευση και παρεμβάσεις που σέβονται το τοπίο.
Ο σχεδιασμός, εκτός αισθητικές αλλαγές, επιχειρεί να δημιουργήσει έναν χώρο που θα μπορεί να χρησιμοποιείται καθημερινά ως σημείο στάσης, συνάντησης και ξεκούρασης, διατηρώντας παράλληλα τον παραδοσιακό χαρακτήρα της περιοχής.
Η ανάπλαση της περιοχής αποτελεί μια παρέμβαση περιορισμένης κλίμακας, με σαφή στόχο τη βελτίωση της καθημερινότητας, την αναβάθμιση του δημόσιου χώρου, χωρίς να αλλοιώνεται η φυσιογνωμία της περιοχής.
Κ. Μαρινάκης: "Είναι μια παρέμβαση που θα δώσει ταυτότητα στην Άνω Μεριά"
Ο δήμαρχος Φολεγάνδρου, Κυριάκος Μαρινάκης μίλησε στην "Κοινή Γνώμη" για τη σχεδιαζόμενη ανάπλαση στην Άνω Μεριά, τονίζοντας την ανάγκη δημιουργίας ενός κεντρικού σημείου–πλατείας σε μια περιοχή που σήμερα δεν διαθέτει χώρο συνάντησης.
Όπως ανέφερε, το έργο στοχεύει στην αναβάθμιση της καθημερινότητας και στην αποκατάσταση της παραδοσιακής εικόνας του οικισμού, βάζοντας τέλος στην άναρχη στάθμευση και δίνοντας νέα ταυτότητα στο χωριό.
"Μιλάμε για το σημείο όπου βρίσκονται οι δύο παλιοί, διατηρητέοι ανεμόμυλοι στην Άνω Μεριά. Η σκέψη πίσω από τη μελέτη είναι ότι η Άνω Μεριά δεν έχει πλατεία, δεν έχει ένα κεντρικό σημείο. Πρόκειται ουσιαστικά για έναν δρόμο με διάσπαρτα σπίτια δεξιά και αριστερά. Για μένα, ένα χωριό για να λειτουργεί πρέπει να έχει και έναν χώρο συνάντησης, ένα σημείο αναφοράς. Αυτό πάμε να δημιουργήσουμε τώρα, μια μικρή πλατεία, που θα αποτελέσει το κέντρο της περιοχής", ανέφερε αρχικάο κ. Μαρινάκης.
Όσο για την επιλογή του σημείου, ο ίδιος τόνισε πως "επιλέχθηκε το συγκεκριμένο σημείο, μπροστά από τους μύλους, ώστε να αναπλαστεί και να αποκτήσει αυτόν τον ρόλο. Είναι μια παρέμβαση που θα δώσει ταυτότητα στην Άνω Μεριά, γιατί μέχρι σήμερα δεν υπάρχει κάτι αντίστοιχο. Σε ότι αφορά το κόστος, που είναι 300.000 ευρώ, προφανώς στην πράξη θα είναι μικρότερο, καθώς θα υπάρξει έκπτωση από τον εργολάβο που θα αναλάβει το έργο. Είναι ένα ενδεικτικό ποσό, όπως συμβαίνει σε όλες τις μελέτες".
"Δεν είναι όλοι θετικοί από την αρχή, αλλά στην πορεία ο κόσμος καταλαβαίνει την αξία της παρέμβασης"
Αναφορικά με τη στάθμευση στην περιοχή και τη γνώμη των κατοίκων για την ανάπλαση, επεσήμανε πως "σήμερα στο σημείο υπάρχει άναρχη στάθμευση, που δημιουργεί προβλήματα στη διέλευση των οχημάτων. Με την ανάπλαση θα μπει μια τάξη, θα περιοριστεί η στάθμευση και θα δημιουργηθεί ουσιαστικά το κέντρο του χωριού. Θα υπάρχει πλακόστρωση, θα είναι πιο φιλικός χώρος, ενώ θα μπορούν να διέρχονται και οχήματα, αλλά με διαφορετική οργάνωση. Όπως συμβαίνει πάντα, σε κάθε έργο υπάρχουν αρχικά αντιδράσεις. Δεν είναι όλοι θετικοί από την αρχή, αλλά στην πορεία ο κόσμος καταλαβαίνει την αξία της παρέμβασης. Υπάρχει και μια άτυπη διαβούλευση με τους κατοίκους, συζητάμε τα έργα που πρόκειται να γίνουν και ακούμε τις απόψεις τους".
Τέλος και σε ερώτηση για το αν θα διατηρηθεί η παραδοσοιακή εικόνα της περιοχής, απάντησε πως "το συγκεκριμένο έργο θα αλλάξει την εικόνα της Άνω Μεριάς. Σήμερα το σημείο είναι πλήρως ασφαλτοστρωμένο, κάτι που δεν ταιριάζει σε έναν κυκλαδίτικο οικισμό. Με την προσθήκη πέτρας, πλακόστρωσης, φωτισμού και πιο ήπιων παρεμβάσεων, στόχος είναι να επιστρέψουμε σε μια πιο παραδοσιακή μορφή. Αυτή τη στιγμή δεν είναι παραδοσιακό, ενώ με την ανάπλαση θα γίνει".
Η βασική αρχιτεκτονική λογική
Η μελέτη οργανώνει τον χώρο γύρω από ένα κεντρικό σημείο, το οποίο λειτουργεί ως βασικός άξονας της σύνθεσης. Πρόκειται για ένα κυκλικό στοιχείο που μπορεί να διαμορφωθεί ως χαμηλή κρήνη ή διακριτική υδάτινη κατασκευή, δίνοντας ταυτότητα στον χώρο και δημιουργώντας ένα φυσικό σημείο αναφοράς.
Γύρω από αυτόν τον πυρήνα αναπτύσσονται οι επιμέρους λειτουργίες, με τρόπο που διευκολύνει την κίνηση και την κατανόηση του χώρου από τον επισκέπτη. Η επιλογή αυτή συμβάλλει στην οργάνωση της πλατείας χωρίς να επιβάλλει έντονες ή ξένες προς το περιβάλλον παρεμβάσεις.
Καθιστικά και χρήση του χώρου
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στους χώρους παραμονής, οι οποίοι σχεδιάζονται ώστε να εξυπηρετούν την καθημερινή χρήση. Τα λιθόκτιστα καθιστικά ενσωματώνονται στη συνολική διαμόρφωση και τοποθετούνται σε σημεία που αξιοποιούν τη θέα και την κίνηση των χρηστών.
Η διάταξή τους δημιουργεί μικρές ζώνες συγκέντρωσης, χωρίς να αλλοιώνει τον ανοιχτό χαρακτήρα του χώρου. Παράλληλα, συνδυάζονται με τη φύτευση και τις σκιάσεις, ώστε να εξασφαλίζονται πιο ευχάριστες συνθήκες παραμονής. Η προσέγγιση αυτή δείχνει ότι ο σχεδιασμός δίνει προτεραιότητα στη λειτουργικότητα και όχι στην υπερβολική διαμόρφωση.
Σκίαση και περιβαλλοντική προσέγγιση
Οι παρεμβάσεις σκίασης εντάσσονται διακριτικά στο σύνολο της πρότασης και περιλαμβάνουν ελαφρές κατασκευές, όπως πέργκολες ή αντίστοιχα στοιχεία. Η στόχευση είναι να προσφέρουν προστασία από τον ήλιο χωρίς να επιβαρύνουν οπτικά τον χώρο.
Σε συνδυασμό με τη φύτευση, οι κατασκευές αυτές συμβάλλουν στη βελτίωση του μικροκλίματος, καθιστώντας τον χώρο πιο λειτουργικό ιδιαίτερα κατά τους θερινούς μήνες. Η δυνατότητα ενσωμάτωσης αναρριχώμενων φυτών ενισχύει ακόμη περισσότερο αυτή τη λογική.
Ο ρόλος της φύτευσης
Η φύτευση αποτελεί βασικό στοιχείο της μελέτης. Επιλέγονται φυτικά είδη προσαρμοσμένα στις συνθήκες της Φολεγάνδρου, με στόχο τη δημιουργία σκίασης, τη βελτίωση της θερμικής άνεσης και την ενίσχυση της εικόνας του χώρου.
Η παρουσία δέντρων, θάμνων και αρωματικών φυτών συμβάλλει στη δημιουργία ενός πιο ζωντανού και φιλικού περιβάλλοντος, ενώ ταυτόχρονα ενισχύει τη σύνδεση του χώρου με το φυσικό τοπίο του νησιού.
Υλικά και ένταξη στο περιβάλλον
Η επιλογή των υλικών γίνεται με σαφή προσανατολισμό στη διατήρηση του τοπικού χαρακτήρα. Προβλέπεται η χρήση φυσικής πέτρας και λιθοπλακών για τις επιφάνειες, καθώς και λιθοδομής για καθιστικά και χαμηλά τοιχία.
Οι κατασκευές σκίασης σχεδιάζονται με υλικά όπως το ξύλο και το μέταλλο, σε μορφές που δεν δημιουργούν έντονες αντιθέσεις. Η συνολική προσέγγιση αποφεύγει τις υπερβολές και επιδιώκει την αρμονική ένταξη των παρεμβάσεων στο περιβάλλον του οικισμού, ιδιαίτερα λόγω της γειτνίασης με χαρακτηριστικά στοιχεία όπως οι ανεμόμυλοι.
Φωτισμός και νυχτερινή εικόνα
Ο σχεδιασμός του φωτισμού κινείται στην ίδια λογική της ήπιας παρέμβασης. Προβλέπεται φωτισμός χαμηλής έντασης, ενσωματωμένος σε δομικά στοιχεία του χώρου, όπως τοιχία και παρτέρια, καθώς και περιορισμένα σημεία ενίσχυσης.
Η χρήση θερμού φωτισμού συμβάλλει στη δημιουργία ευχάριστης ατμόσφαιρας και στη μείωση της φωτορύπανσης, διατηρώντας τη νυχτερινή εικόνα της Άνω Μεριάς. Παράλληλα, αναδεικνύονται επιλεγμένα σημεία, χωρίς υπερβολική ένταση.
