Νομίζω ότι αξίζει να ασχοληθεί κανείς και να μάθει ό,τι είναι γνωστό για τον Τσίλλερ, τον Γερμανό, που ομόρφυνε όχι μόνο την Ερμούπολη, αλλά και την Ελλάδα με τις μοναδικές αρχιτεκτονικές δημιουργίες του. Τον ο αιώνα, όταν για τον Τσίλλερ η μικρή Ελλάδα ήταν ένα μάλλον ασήμαντο βασίλειο στην άκρη της Ευρώπης. Ήταν μια χώρα που την είχε ακουστά από την ιστορία της, αλλά… έμοιαζε με μακρινό απόηχο. Κι όμως σ’ αυτή τη χώρα, που δεν γνώριζε, έθεσε τις βάσεις μιας νέας ζωής και δραστηριότητας. Όταν κατά καιρούς επισκεπτόταν τη Γερμανία, η οικογένειά του έλεγε, ήλθε… ο “Έλληνας”. Ο Τσίλλερ ήταν άνθρωπος φιλοπερίεργος, φιλομαθής, με τόλμη και όραμα. Τόλμησε και έκανε ανασκαφές και απεκάλυψε το Παναθηναϊκό Στάδιο! Αυτή η δραστηριότητα τον έκανε πολύ γνωστό στην Αθηναϊκή κοινωνία και έγινε φίλος τότε, με τον βασιλέα Γεώργιο Α΄. Τσίλλερ έκανε την Αθήνα σπίτι του. Παντρεύτηκε την Ελληνίδα Σοφία Δούλου που την γνώρισε στη Βιέννη, καλλιεργημένη, σολίστ του πιάνου και μητέρα των πέντε παιδιών της. Το αρχιτεκτονικό γραφείο του είχε αποκτήσει πελατεία που συνεχώς μεγάλωνε και τις δεκαετίες 1880 και 1890 είχε φθάσει στην κορύφωσή του. Τότε σχεδίασε σπουδαία έργα: Το βασιλικό θέατρο (εθνικό σήμερα) Το Μέγαρο Σταθάτου, το Μέγαρο Μελά, το Παλάτι του Διαδόχου (Προεδρικό Μέγαρο σήμερα), το Δημοτικό Θέατρο, το Ιλίου Μέλαθρον (οικία Σλίμαν) κ.α. Ο Τσίλλερ γέμισε το αστικό τοπίο της Αθήνας, του Πειραιά και άλλων πόλεων με 500 και πλέον κτίρια που είχαν αρχιτεκτονική ποιότητα και νεοκλασική μεγαλοπρέπεια.
Ερμούπολη : το Δημαρχείο της!
Από το βιβλίο της Μ. Αδάμη “Ερνστ Τσίλλερ 1837 – 1923 η τέχνη του κλασσικού” έχουμε τις πληροφορίες του Δημαρχείου, εγκαθίστανται στο νέο κτίριο, παρ’ ότι το έργο δεν έχει ολοκληρωθεί ακόμη λόγω του μεγάλου κόστους. Χρειάστηκαν άλλα 7 χρόνια για την ολοκλήρωση του “κατά τη διάρκεια της ανέγερσης πραγματοποιήθηκαν αρκετές αλλαγές στην αρχική πρόταση. Όλες όμως σχεδιάστηκαν από τον ίδιο τον Τσίλλερ, πράγμα σπάνιο για μια εποχή όπου ο ένας αρχιτέκτων επενέβαινε με σχετική ευκολία στα σχέδια του άλλου. Το γεγονός αυτό είχε ως αποτέλεσμα, το κτίριο να διέπεται από ενιαίο ύφος και να είναι συνεπές ως προς τις γενικές αρχές του”. “Μία από τις βασικές αλλαγές ήταν η μεταφορά της κεντρικής εισόδου από το ισόγειο στον όροφο. Το πλατύ μαρμάρινο κλιμακοστάσιο που προστέθηκε, προσέδωσε ιδιαίτερη μεγαλοπρέπεια στο κτίριο”. “ Οι εσωτερικοί χώροι έχουν περιμετρικά τοξοστοιχίες με πεσσούς και στους δύο ορόφους και καλύπτονται με σιδερένια δίκλιτη στέγη. Η λύση αυτή να καλύπτονται τα αίθρια με γυαλί δίνει στο χώρο ιδιαίτερη ποιότητα, γίνεται φωτεινός, ελαφρός και ευχάριστος.” “Σε όλους τους διαδρόμους του Δημαρχείου”. Οι τοξοστοιχίες καλύφθηκαν με κυλινδρικούς θόλους και σταυροθόλια στις γωνίες. Η εσωτερική διακόσμηση που είχε προβλέψει ο Τσίλλερ εκείνη την εποχή, δεν πραγματοποιήθηκε τότε. (Ήρθε όμως αργότερα ο διάκοσμος και στόλισε τον χώρο, 100 χρόνια αργότερα.) Το Δημαρχείο υψώνεται επιβλητικό, μνημειακό και κομψό ταυτόχρονα! Το μεγάλο κλιμακοστάσιο, πλάτους 15,5μ., οδηγεί σε μαρμάρινο πρόπυλο που επιστέφεται από αέτωμα. Τον προθάλαμο στολίζουν κίονες Τοσκανικού ρυθμού. Θαυμάσιο κλιμακοστάσιο οδηγεί στον όροφο και καλύπτεται από γυάλινη περίτεχνη οροφή. Στο κτίριο υπάρχουν δύο ακόμα κλιμακοστάσια πανέμορφα, που δεν χρησιμοποιούνται. “Εξωτερικά, ο πρώτος και δεύτερος όροφος κοσμούνται από κίονες και ημικίονες Τοσκανικά και Ιωνικού ρυθμού. Οι πύργοι που τονίζουν τις γωνίες και ισορροπούν το κεντρικό αέτωμα, φιλοξενούν πεσσούς κορινθιακού ρυθμού. Οι τρούλοι που είχαν σχεδιασθεί δεν έγιναν ποτέ”. Αυτή η αρχοντιά και η φινέτσα που εκπέμπει το κτίριο του Δημαρχείου δείχνει ότι εκείνη την εποχή η Ερμούπολη βρίσκονταν σε πλήρη ακμή. Με την εμπορική άνθιση που συνοδευόταν από αντίστοιχη πνευματική και πολιτιστική, (σχολεία, θέατρα, φιλαρμονική, μουσείο, λέσχες, εκδοτικοί οίκοι), συμβάδιζε, όπως ήταν φυσικά ανάλογη οικοδομική δραστηριότητα. Και… αυτή την ομορφιά του Δημαρχείου, που είναι το ωραιότερο της χώρας μας, την οφείλουμε σ’ ένα Γερμανό που όταν ζούσε ανάμεσα στους Έλληνες θέλησε ακόμη να φροντίσει και να δημιουργήσει και την πλατεία. Αυτή η πλατεία ακόμη και σήμερα είναι μεγάλη και υπέροχη. Έχουν περάσει πάνω από 900 χρόνια από τη γέννηση αυτού του Γερμανού, του Ερνστ Τσίλλερ. Θαύμασε την Ελλάδα και φρόντιζε να δημιουργεί ότι θαυμάσιο επιθυμούσε γι’ αυτή τη χώρα.
