Ενισχύονται οι φόβοι για ένα νέο, ανησυχητικό ράλι στις τιμές της ενέργειας και των καυσίμων, καθώς η κλιμάκωση της έντασης στον Περσικό Κόλπο δημιουργεί αλυσιδωτές αντιδράσεις στις διεθνείς αγορές.
Η διεθνής αγορά πετρελαίου δείχνει έντονα σημάδια νευρικότητας, με την τιμή του Brent να καταγράφει ένα εντυπωσιακό άλμα που ξεπερνά το 20% μέσα σε διάστημα ενός μήνα. Από τα 71,3 δολάρια το βαρέλι στις αρχές Ιουλίου, το Brent στο τέλος του μήνα κινείται στην περιοχή των 90 δολαρίων το βαρέλι, αντανακλώντας την αγωνία των επενδυτών για την ασφάλεια των πετρελαϊκών διαδρομών στην περιοχή του Κόλπου.
Στην Ελλάδα, οι ανατιμήσεις πλέον έχουν ήδη περάσει στις αντλίες εξανεμίζοντας τη μείωση που επιβλήθηκε με πρωτοβουλία της κυβέρνησης κατά 10 λεπτά ανά λίτρο στην αμόλυβδη βενζίνη 95 οκτανίων και κατά 5 λεπτά στο ντίζελ κίνησης έως το τέλος Αυγούστου.
Συγκεκριμένα η μέση τιμή της αμόλυβδης βενζίνης 95 οκτανίων έχει σκαρφαλώσει πλέον πάνω από τα 2 ευρώ ανά λίτρο, παρά τις προσπάθειες συγκράτησης των τιμών μέσω εκπτώσεων από τα διυλιστήρια. Η κατάσταση είναι ακόμη πιο δύσκολη σε αρκετές επαρχιακές και νησιωτικές περιοχές της χώρας, όπου η τιμή έχει ανέβει ακόμα και 2,26 ευρώ το λίτρο, δημιουργώντας επιπλέον πίεση στους ταξιδιώτες και στους τουρίστες.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί και η πορεία του πετρελαίου κίνησης, το οποίο ακολουθεί σταθερά ανοδική τροχιά, που παρά τη μείωση των 5 λεπτών ανά λίτρο πλέον έχει ξεπεράσει τα 2 ευρώ το λίτρο. Δηλαδή αύξηση πάνω από 20% σε ορισμένους νομούς της χώρας, ακόμα και στην Αττική.
Η αύξηση αυτή κάνει τη διαφορά μεταξύ αμόλυβδης και ντίζελ να έχει πλέον περιοριστεί σε λιγότερο από δέκα λεπτά.
Για τον λόγο αυτό και ο πρωθυπουργός, στην καθιερωμένη ανάρτηση της περασμένης Κυριακής, ανακοίνωσε ότι το Δημόσιο θα χρηματοδοτήσει επιπλέον επιδότηση ύψους 10 λεπτών ανά λίτρο στο πετρέλαιο κίνησης για ολόκληρο τον Αύγουστο. Σε συνδυασμό με την έκπτωση των 5 λεπτών που συνεχίζουν να παρέχουν τα ελληνικά διυλιστήρια, η συνολική μείωση διαμορφώνεται στα 15 λεπτά ανά λίτρο, με το δημοσιονομικό κόστος της κρατικής παρέμβασης να ανέρχεται στα 30 εκατ. ευρώ.
Θα πρέπει να σημειωθεί ότι παρά το γεγονός ότι η άνοδος της τιμής της βενζίνης επηρεάζει κυρίως το κόστος των ιδιωτικών μετακινήσεων, το πετρέλαιο κίνησης έχει πολύ ευρύτερο οικονομικό αποτύπωμα, καθώς αποτελεί το βασικό καύσιμο για τις οδικές μεταφορές, την εφοδιαστική αλυσίδα, τη βιομηχανία, τις κατασκευές, τον αγροτικό τομέα και πλήθος επαγγελματικών δραστηριοτήτων.
Ως εκ τούτου, κάθε ανατίμηση στο diesel αυξάνει άμεσα το κόστος μεταφοράς και διακίνησης των εμπορευμάτων, επιβαρύνει την παραγωγική διαδικασία των επιχειρήσεων και, σε τελική ανάλυση, μετακυλίεται στις τελικές τιμές των προϊόντων που πληρώνουν οι καταναλωτές.
Μια ματιά στον πίνακα με τις τιμές από το Παρατηρητήριο Καυσίμων του υπουργείου Ανάπτυξης αρκεί για να δει κανείς τις αυξήσεις που έχουν σημειωθεί στα καύσιμα από την 1η Ιουλίου.
Οι αναλυτές παρακολουθούν στενά το φαινόμενο, καθώς όπως όλα δείχνουν ένα νέο μεγάλο χτύπημα σε χώρα της Μέσης Ανατολής δεν αποκλείεται να στείλει τις επόμενες ημέρες το ντίζελ να ισοφαρίσει ή και να ξεπεράσει την τιμή της αμόλυβδης, μια εξέλιξη που έχει σημειωθεί ξανά στο παρελθόν, όπως την περίοδο του Απριλίου.
Πλέον τα καύσιμα συρρικνώνουν σημαντικά το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών, ενώ η πίεση προς την κυβέρνηση για τη λήψη άμεσων μέτρων στήριξης κλιμακώνεται. Η αγορά και οι καταναλωτές αναμένουν μια παρέμβαση που θα λειτουργήσει ως «δίχτυ ασφαλείας» απέναντι στην εισαγόμενη ακρίβεια, όπως συνέβη το αμέσως προηγούμενο διάστημα.
Οι φωνές για λήψη μέτρων πληθαίνουν, με το βλέμμα να στρέφεται σε κινήσεις όπως η ενίσχυση των ελέγχων στην αγορά για την πάταξη της αισχροκέρδειας, αλλά και η εξέταση δημοσιονομικών εργαλείων.
Πολλοί αναλυτές επισημαίνουν ότι, παρά τα περιορισμένα δημοσιονομικά περιθώρια, η κυβέρνηση οφείλει να αξιολογήσει το ενδεχόμενο στοχευμένων παρεμβάσεων, όπως η επιδότηση καυσίμων (τύπου Fuel Pass) ή η προσωρινή μείωση του ειδικού φόρου κατανάλωσης σε κρίσιμα είδη, προκειμένου να στηριχθούν τα ευάλωτα νοικοκυριά και οι επιχειρήσεις. Η ισορροπία μεταξύ της διατήρησης της δημοσιονομικής πειθαρχίας και της κοινωνικής συνοχής καθίσταται πλέον το πιο κρίσιμο στοίχημα για το οικονομικό επιτελείο.
Ανεβαίνει και το ρεύμα
Οι εξελίξεις στη χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας δεν είναι ιδιαίτερα αισιόδοξες. Τα μέχρι στιγμής στοιχεία της αγοράς δείχνουν ότι η μέση Τιμή Εκκαθάρισης στην αγορά επόμενης ημέρας διαμορφώνεται τον Ιούλιο (έως και τις 30 του μήνα) στα 101,42 ευρώ ανά μεγαβατώρα, έναντι 92,93 ευρώ τον Ιούνιο. Πρόκειται για αύξηση περίπου 8,5%, η οποία αποτυπώνει και την έντονη επιβάρυνση της χονδρεμπορικής αγοράς μέσα σε έναν μόλις μήνα. Να σημειωθεί ότι ο Ιούνιος είχε κινηθεί υψηλότερα από τον Μάιο, όταν η μέση τιμή ήταν 88,98 ευρώ ανά μεγαβατώρα.
Καθοριστικό ρόλο θα διαδραματίσει και η πορεία των διεθνών τιμών του φυσικού αερίου, οι οποίες κινούνται εκ νέου στα 58,50 ευρώ ανά μεγαβατώρα, μετά την αναζωπύρωση των γεωπολιτικών εντάσεων στη Μέση Ανατολή.
Σε περίπτωση που οι ανακοινώσεις των προμηθευτών για τον Αύγουστο οδηγήσουν το βασικό «πράσινο» τιμολόγιο της ΔΕΗ σε επίπεδα υψηλότερα των 15 λεπτών ανά κιλοβατώρα, δεν αποκλείεται να επανέλθει στο προσκήνιο το ενδεχόμενο κρατικής παρέμβασης μέσω επιδότησης.
Πάντως, μέχρι σήμερα, η ΔΕΗ - που ως ο μεγαλύτερος πάροχος της αγοράς κρατά και το «κλειδί» για τις επιδοτήσεις - έχει απορροφήσει σχεδόν όλους τους κραδασμούς της αγοράς και διατηρεί το πράσινο τιμολόγιό της στα 13,8 λεπτά ανά κιλοβατώρα, δηλαδή σε απόσταση ασφαλείας από τον πήχη των 15 λεπτών, που στο παρελθόν έχει χρησιμοποιηθεί για την ενεργοποίηση των επιδοτήσεων.
