Μια δύσκολη – προβληματική κατάσταση το 2024 και μια μερική αναστροφή σήμερα δείχνει η σύγκριση ανάμεσα στα δεδομένα του 2024 και την τρέχουσα μεταρρυθμιστική πορεία για τους χρόνους απονομής της Δικαιοσύνης η οποία όμως αναδεικνύει τις χρόνιες προκλήσεις, αλλά και την επιτάχυνση που αποτυπώνεται μέσα από επίσημα στοιχεία. Τα στοιχεία της μελέτης του Κέντρου Φιλελεύθερων Μελετών (ΚΕΦίΜ) για το έτος 2024 θέτουν τη βάση για τη σύγκριση με την ευρωπαϊκή πραγματικότητα, αναδεικνύοντας τις χρόνιες παθογένειες που καθιστούσαν το εθνικό σύστημα δυσκίνητο σε σχέση με τους εταίρους μας.
Το 2024
Σύμφωνα με την ανάλυση, ο συνολικός χρόνος επίλυσης αστικών, εμπορικών και διοικητικών υποθέσεων σε πρώτο βαθμό ανήλθε το 2024 στις 638 ημέρες, τη στιγμή που η διάμεσος της Ευρωπαϊκής Ένωσης περιοριζόταν στις 100 ημέρες.
Στις αστικές και εμπορικές υποθέσεις ο εκτιμώμενος χρόνος επίλυσης άγγιζε τις 737 ημέρες, ενώ για την ολοκλήρωση μιας υπόθεσης προστασίας καταναλωτή απαιτούνταν 1.643 ημέρες, δηλαδή περίπου 4,5 χρόνια. Η μελέτη κατέδειξε ότι το ποσοστό επίλυσης των εκκρεμών αστικών και εμπορικών υποθέσεων είχε υποχωρήσει κατά 11,8%, με το σύστημα να δυσκολεύεται να απορροφήσει τις νέες ροές, ενώ επισημάνθηκε η ανορθολογική διαχείριση πόρων.
Παράλληλα, καταγράφηκε επιδείνωση σε κρίσιμους τομείς, όπως οι υποθέσεις δωροδοκίας, όπου η διάρκεια αυξήθηκε κατά 62%, από 356 σε 576 ημέρες, και οι διαδικασίες ενώπιον των αρχών ανταγωνισμού, όπου ο χρόνος αυξήθηκε από 861 σε 1.319 ημέρες. Ωστόσο, η έρευνα ανέδειξε και ένα θετικό εύρημα, καθώς η Ελλάδα κατέγραφε υψηλότερο ποσοστό γυναικών δικαστών στα Ανώτατα Δικαστήρια (69%) σε σύγκριση με την ευρωπαϊκή διάμεσο (39%).
Αναστροφή
Στον αντίποδα αυτής της εικόνας του 2024, η κατάσταση μεταβάλλεται ριζικά ενάμιση χρόνο μετά την εφαρμογή της μεταρρύθμισης του Υπουργείου Δικαιοσύνης. Αν και ο Νέος Δικαστικός Χάρτης προκάλεσε αρχικά έντονες αντιδράσεις από σύσσωμο σχεδόν τον νομικό και δικαστικό κόσμο, η πράξη δείχνει πλέον θεαματικά αποτελέσματα στην ταχύτητα απονομής δικαιοσύνης, ιδίως στα μεγάλα Πρωτοδικεία της χώρας. Η πλέον εμφατική αλλαγή σημειώθηκε στο Πρωτοδικείο Αθηνών, το μεγαλύτερο της Ευρώπης. Ενώ πριν από τη μεταρρύθμιση απαιτούνταν 1.422 ημέρες για την έκδοση απόφασης, ο χρόνος αυτός περιορίστηκε στις 513 ημέρες τον πρώτο χρόνο εφαρμογής του νέου δικαστικού χάρτη.
Αντίστοιχα, ο μέσος όρος του χρόνου έκδοσης αποφάσεων σε όλα τα Πρωτοδικεία της χώρας υποχώρησε δραστικά στο τέλος του 2025: από τις 705 ημέρες που ίσχυαν παλαιότερα, ο χρόνος μειώθηκε στις 364 ημέρες, μεταφράζοντας την αναμονή από τα δύο χρόνια σε έναν μόλις χρόνο.
Η διαφορά στις δύο προσεγγίσεις είναι ευδιάκριτη: το ΚΕΦίΜ, αναγνωρίζοντας τη θετική δυναμική των πρόσφατων παρεμβάσεων, υπογραμμίζει ότι η καθυστέρηση παραμένει θεσμική πρόκληση που απαιτεί συστηματική αξιολόγηση και περαιτέρω ψηφιοποίηση. Από την πλευρά του, το Υπουργείο Δικαιοσύνης επιβεβαιώνει ότι η μεταρρυθμιστική δυναμική έχει ήδη αλλάξει την καθημερινότητα των πολιτών, μετατρέποντας τη θεωρητική ανάγκη για επιτάχυνση σε μετρήσιμο αποτέλεσμα στα δικαστικά έδρανα της χώρας, με στόχο η βελτίωση αυτή να καταστεί μόνιμη και αισθητή σε κάθε πολίτη.
capital.gr
