Τι συμβαίνει σε ένα ξενοδοχειακό σεντόνι όταν ολοκληρώσει τον κύκλο ζωής του; Για την Otonom, η απάντηση δεν είναι απαραίτητα “στα σκουπίδια”. Μπορεί να γίνει χαρτί, έργο τέχνης και αφορμή για να ανοίξει μια ευρύτερη συζήτηση γύρω από τον τουρισμό και τη βιωσιμότητα.
Αυτό είναι το σκεπτικό πίσω από το Hotel Paper, το συμμετοχικό καλλιτεχνικό και περιβαλλοντικό project που υλοποιεί η Otonom στην Τήνο από τον Ιούνιο έως και το τέλος Σεπτεμβρίου.
Η ιδέα είναι απλή, αλλά ταυτόχρονα ιδιαίτερα συμβολική, καθώς βαμβακερά σεντόνια ξενοδοχείων που δεν μπορούν πλέον να χρησιμοποιηθούν, συλλέγονται, προετοιμάζονται και μετατρέπονται, με παραδοσιακές τεχνικές και απλά εργαλεία, σε χειροποίητο χαρτί. Τα πρώτα πειράματα πραγματοποιήθηκαν με υλικό από τα ξενοδοχεία Elayio Houses, Pnoes, Odera Tinos και την Πανσιόν Φλώρα, ενώ στο πρόγραμμα προστίθενται και νέες συνεργασίες με ξενοδοχειακές μονάδες του νησιού, με σκοπό το συγκεκριμένο project, να επεκταθεί και σε άλλα νησιά των Κυκλάδων.
Η Πάολα Παλαβίδη, με καταγωγή από την Τήνο και μία εκ των ιδρυτών του μη κερδοσκοπικού οργανισμού Otonom, μιλάει στην “Κοινή Γνώμη” για μια δράση που αρχίζει, όπως τονίζει, από ένα πολύ συγκεκριμένο υλικό, αλλά στην πραγματικότητα περνάει πολύ συγκεκριμένα μηνύματα, όπως αυτό της κυκλικής οικονομίας και ανακύκλωσης.
“Πως μπορούμε κάτι παλιό και αχρείαστο να το μετατρέψουμε ακόμη και σε πρώτη ύλη”
“Η Otonom είναι ένας μη κερδοσκοπικός οργανισμός με έδρα την Τήνο, ο οποίος ιδρύθηκε το 2024, τόσο από εμένα που έχω καταγωγή από την Τήνο, όσο και από τον Ιωάννη Κολιόπουλο. Η δράση της Otonom επικεντρώνεται στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας των μικρών νησιωτικών και αγροτικών κοινοτήτων, συνδυάζοντας την τέχνη, την επιστήμη και την τεχνολογία με την παραδοσιακή τοπική γνώση. Στόχος μας είναι η αντιμετώπιση σύγχρονων προκλήσεων, όπως η κλιματική αλλαγή, η διαχείριση αποβλήτων, η λειψυδρία και ο υπερτουρισμός”, δήλωσε αρχικά στην εφημερίδα η κα. Παλαβίδη, παρουσιάζοντας τον μη κερδοσκοπικό οργανισμό, στο πλαίσιο του οποίου βασίζεται και η συγκεκριμένη δράση που υλοποιείται στην Τήνο.
Μιλώντας στη συνέχεια για το Hotel Paper, όπως τιτλοφορείται το project, το οποίο, μάλιστα, υλοποιείται με την υποστήριξη του ΝΕΟΝ μέσω του ετήσιου προγράμματος χορηγιών, του Cyclades Preservation Fund και του Υπουργείου Πολιτισμού, σημείωσε ότι “ουσιαστικά μιλάμε για την έννοια της επαναχρησιμοποίησης. Ένα υλικό που συνδέεται άμεσα με την τουριστική δραστηριότητα της Τήνου αποκτάει μια δεύτερη ζωή και μετατρέπεται σε κάτι καινούργιο. Δεν μας ενδιαφέρει μόνο να βρούμε μια λύση για ένα υλικό που περισσεύει, αλλά και να αναδείξουμε τη διαδρομή που ακολουθεί ένα αντικείμενο και να δούμε διαφορετικά τη σχέση μας με την κατανάλωση. Και αυτό είναι ίσως το πιο ενδιαφέρον στοιχείο της δράσης. Το σεντόνι δεν αντιμετωπίζεται απλώς ως ένα ακόμη υλικό προς ανακύκλωση. Κουβαλά μαζί του την ιστορία της φιλοξενίας, της τουριστικής περιόδου, της εργασίας και της κατανάλωσης”.
Ερωτώμενη για τη διαδικασία που ακολουθείται, προκειμένου ένα σεντόνι να μετατραπεί σε χαρτί, υπογράμμισε ότι “αυτή είναι χειροποίητη και πραγματοποιείται με χαμηλής τεχνολογίας μεθόδους. Τα χρησιμοποιημένα βαμβακερά υφάσματα προετοιμάζονται και μετατρέπονται σε πολτό, ο οποίος στη συνέχεια διαμορφώνεται σε φύλλα χαρτιού με παραδοσιακά εργαλεία χαρτοποιίας.
Η διαδικασία αυτή αποτέλεσε και τη βάση των ανοιχτών εργαστηρίων που πραγματοποιήθηκαν στην Τήνο. Οι συμμετέχοντες είχαν τη δυνατότητα να γνωρίσουν από κοντά το περιβαλλοντικό αποτύπωμα των ξενοδοχειακών λευκών ειδών, να μάθουν τα βασικά στάδια της χειροποίητης χαρτοποιίας και τελικά να δημιουργήσουν το δικό τους φύλλο χαρτιού από παλιά ξενοδοχειακά σεντόνια”.
Στη συνέχεια, αναφερόμενη στα εργαστήρια τα οποία, όπως τόνισε, είχαν πολύ μεγάλη συμμετοχή από ενήλικες, οικογένειες, ακόμη και παιδιά από 8 ετών και άνω, υποστήριξε ότι “οι συμμετέχοντες που πήραν μέρος σε όλη τη διαδικασία, έμαθαν πως τα χειροποίητα φύλλα που δημιουργούνται μέσα από τη δράση, δηλαδή τα βαμβακερά σεντόνια, πρόκειται να αποτελέσουν την επιφάνεια πάνω στην οποία είχαν τη δυνατότητα να δημιουργήσουν νέα έργα, εμπνευσμένα από τον τουρισμό, τη φιλοξενία, τη ζωή στα νησιά και τις επιπτώσεις της εποχικότητας. Τα έργα αυτά, μαζί με υλικό από τα εργαστήρια και ολόκληρη τη διαδικασία παραγωγής, παρουσιάζονται σε δημόσια έκθεση έως και το τέλος Σεπτεμβρίου. Με αυτόν τον τρόπο, ένα αντικείμενο που ξεκίνησε τη διαδρομή του μέσα σε ένα δωμάτιο ξενοδοχείου ή ενοικιαζομένου δωματίου, καταλήγει να γίνεται φορέας καλλιτεχνικής έκφρασης, αλλά και κοινωνικού προβληματισμού”.
Μάλιστα, η κα. Παλαβίδη σημείωσε ότι στην έκθεση παρουσιάζονται επιλεγμένα έργα των συμμετεχόντων και συμμετεχουσών στα εργαστήρια, μαζί με έργα των προσκεκλημένων καλλιτεχνών και συγκεκριμένα του Ash Bulayev, του Ateliers Sfigges, της Ξένια Βίτος,του Πάκυ Βλασσοπούλου, του Γιάννη Δελλατόλα, της Μαρίας Δρακάκη, του Χρήστου Κωτσίνη, του Χαράλαμπου Κουρκούλη, του Ωρίων Μαραγκοζιάν, του Βασίλη Παπαγεωργίου, του Αλέξιου Παπαζαχαρία, του Pink House Press, και του Φίλιππου Τελεστώ.
Στην επισήμανση ποιο είναι το μήνυμα που ουσιαστικά θέλει να περάσει το συγκεκριμένο project και εάν υπάρχει το σκεπτικό, εκτός από την Τήνο, να επεκταθεί και σε άλλα νησιά, η κα. Παλαβίδη, επεσήμανε ότι “για εμάς και πιο συγκεκριμένα για την Otonom, το ζητούμενο δεν είναι να παρουσιαστεί η επαναχρησιμοποίηση ως η μοναδική λύση στα περιβαλλοντικά προβλήματα που δημιουργεί ο τουρισμός. Αντίθετα, το Hotel Paper επιχειρεί να ανοίξει έναν διάλογο για το πώς μπορεί να αλλάξει ο τρόπος με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τους πόρους και τα απόβλητα. Άλλωστε, η Otonom, που έχει ως βάση την Τήνο, ασχολείται ευρύτερα με τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι μικρές νησιωτικές και αγροτικές κοινότητες, συνδέοντας την τέχνη, την επιστήμη και την τεχνολογία με την προστασία των οικοσυστημάτων και την ανθεκτικότητα των τοπικών κοινωνιών. Η συγκεκριμένη δράση, ευελπιστούμε ότι θα αποτελέσει μια μικρή, αλλά ουσιαστική αφετηρία για μια μεγαλύτερη συζήτηση. Γιατί πίσω από ένα σεντόνι που αποσύρεται από ένα ξενοδοχείο υπάρχει ένας κύκλος παραγωγής, χρήσης, ενέργειας, νερού και τελικά απόρριψης. Και η Otonom προτείνει να μην τελειώνει εκεί η ιστορία του. Να συνεχίζεται, αυτή τη φορά πάνω σε ένα φύλλο χαρτιού. Όσον αφορά τώρα για το αν υπάρχει σχεδιασμός για επέκταση του Hotel Paper, ναι επιθυμία μας είναι να το ανοίξουμε και σε άλλα νησιά των Κυκλάδων”.
