Αλλαγές στον τρόπο με τον οποίο θα εκδίδουν τα τιμολόγιά τους χιλιάδες ελεύθεροι επαγγελματίες και μικρές επιχειρήσεις από την 1η Οκτωβρίου φέρνει το νέο καθεστώς ηλεκτρονικής τιμολόγησης.
Από την πρώτη ημέρα του Οκτωβρίου ξεκινά η δεύτερη περίοδος εφαρμογής, στην οποία εντάσσονται οι επιχειρήσεις που έμειναν εκτός της πρώτης φάσης. Η πρώτη περίοδος αφορούσε επιχειρήσεις με ακαθάριστα έσοδα άνω του 1 εκατ. ευρώ για το φορολογικό έτος 2023, ενώ πλέον η υποχρέωση επεκτείνεται στις λοιπές επιχειρήσεις, στις ατομικές δραστηριότητες και στους ελεύθερους επαγγελματίες.
Πώς θα γίνεται η ηλεκτρονική τιμολόγηση
Στην πράξη, κάθε υπόχρεος θα μπορεί να εκδίδει ηλεκτρονικά τα τιμολόγιά του με δύο βασικούς τρόπους. Είτε μέσω πιστοποιημένου Παρόχου Υπηρεσιών Ηλεκτρονικής Έκδοσης Στοιχείων είτε μέσω της δωρεάν εφαρμογής timologio της ΑΑΔΕ. Για όσους εργάζονται κυρίως μέσω κινητού τηλεφώνου ή tablet, διατίθεται και το myDATAapp, το οποίο αποτελεί επίσης δωρεάν λύση.
Μόλις εκδίδεται το παραστατικό, τα στοιχεία του διαβιβάζονται αυτόματα στην ψηφιακή πλατφόρμα myDATA και το τιμολόγιο λαμβάνει τον υποχρεωτικό Μοναδικό Αριθμό Καταχώρισης, γνωστό ως ΜΑΡΚ. Έτσι, περιορίζεται σημαντικά η ανάγκη για χειροκίνητες καταχωρίσεις και μειώνεται ο κίνδυνος λαθών ή καθυστερήσεων.
Η αλλαγή αυτή έχει στόχο να απλοποιήσει την καθημερινότητα των επιχειρήσεων, αλλά και να δώσει στη φορολογική διοίκηση πιο άμεση εικόνα των συναλλαγών. Παράλληλα, διευκολύνεται η ενημέρωση των ηλεκτρονικών βιβλίων και η προσυμπλήρωση φορολογικών δηλώσεων, ενώ περιορίζεται η χρήση έντυπων παραστατικών.
Βασικά πλεονεκτήματα
- Πλήρης αυτοματοποίηση: Η ενημέρωση των ηλεκτρονικών βιβλίων myDATA γίνεται άμεσα, χωρίς να απαιτείται ξεχωριστή χειροκίνητη καταχώριση των στοιχείων του τιμολογίου.
- Μείωση κόστους: Περιορίζονται δαπάνες που σχετίζονται με χαρτί, εκτυπώσεις, μελάνια, αποθήκευση και αποστολή παραστατικών.
- Ταχύτητα και ασφάλεια: Το τιμολόγιο μπορεί να αποστέλλεται άμεσα στον πελάτη ηλεκτρονικά, ενώ η τυποποιημένη διαδικασία μειώνει τον κίνδυνο λαθών.
- Κίνητρα ψηφιακής μετάβασης: Η φορολογική διοίκηση έχει προβλέψει κίνητρα για επιχειρήσεις που εντάσσονται έγκαιρα στο σύστημα, όπως αυξημένες αποσβέσεις δαπανών για σχετικό εξοπλισμό και λογισμικό.
Ποιοι μπαίνουν στη δεύτερη φάση
Στη δεύτερη περίοδο εντάσσονται οι λοιπές επιχειρήσεις που δεν υπάγονταν στην πρώτη φάση. Πρόκειται ουσιαστικά για το μεγάλο μέρος των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, των εμπορικών καταστημάτων, των ατομικών επιχειρήσεων και των ελεύθερων επαγγελματιών.
Για τις συναλλαγές μεταξύ ελληνικών επιχειρήσεων, δηλαδή τις B2B συναλλαγές, η έκδοση ηλεκτρονικού τιμολογίου καθίσταται υποχρεωτική. Αυτό σημαίνει ότι τα απλά χειρόγραφα τιμολόγια ή τα παραστατικά που δημιουργούνται σε Word ή Excel δεν μπορούν να αποτελούν τον κανονικό τρόπο τιμολόγησης μετά την ολοκλήρωση της μεταβατικής περιόδου. Αντίστοιχα, ένα εμπορικό ή λογιστικό πρόγραμμα θα πρέπει να χρησιμοποιείται με τρόπο που να καλύπτει τις απαιτήσεις της ηλεκτρονικής τιμολόγησης.
Η υποχρέωση αφορά τις πωλήσεις αγαθών και την παροχή υπηρεσιών μεταξύ επιχειρήσεων στην Ελλάδα, τις συναλλαγές που συνδέονται με δημόσιες συμβάσεις και δαπάνες φορέων της Γενικής Κυβέρνησης, καθώς και τις πωλήσεις προς επιχειρήσεις τρίτων χωρών, δηλαδή εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Για τις πωλήσεις προς επιχειρήσεις άλλων κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η ηλεκτρονική τιμολόγηση παραμένει προς το παρόν προαιρετική. Αντίστοιχα, εάν επιχείρηση του εξωτερικού δεν αποδέχεται ηλεκτρονικό τιμολόγιο, ο Έλληνας εκδότης μπορεί να το αποστείλει και με άλλον επιτρεπόμενο τρόπο. Στην ελληνική αγορά, όμως, η λήπτρια επιχείρηση οφείλει να αποδέχεται το ηλεκτρονικό τιμολόγιο.
Τι πρέπει να κάνουν οι επαγγελματίες
Πριν από την έναρξη της δεύτερης φάσης κάθε επιχείρηση θα πρέπει να επιλέξει το κανάλι μέσω του οποίου θα εκδίδει τα ηλεκτρονικά τιμολόγιά της και να ολοκληρώσει τις απαιτούμενες δηλώσεις. Όσοι χρησιμοποιούν ήδη εμπορικό ή λογιστικό πρόγραμμα είναι σκόπιμο να επιβεβαιώσουν ότι αυτό συνεργάζεται με πιστοποιημένο Πάροχο και καλύπτει τις νέες απαιτήσεις. Οι μικρότερες επιχειρήσεις που εκδίδουν περιορισμένο αριθμό τιμολογίων μπορούν να εξετάσουν τις δωρεάν λύσεις της ΑΑΔΕ. Παράλληλα, χρειάζεται έλεγχος των στοιχείων πελατών και παραστατικών, ώστε η μετάβαση να γίνει χωρίς προβλήματα στην καθημερινή λειτουργία, χωρίς περιττές καθυστερήσεις ή αστοχίες.
Βαριά πρόστιμα
Η 1η Οκτωβρίου 2026 αποτελεί την ημερομηνία έναρξης της δεύτερης φάσης, ωστόσο έχει προβλεφθεί μεταβατική περίοδος έως και τις 31 Δεκεμβρίου 2026. Κατά το διάστημα αυτό δίνεται η δυνατότητα σταδιακής προσαρμογής και, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, παράλληλης χρήσης άλλων επιτρεπόμενων τρόπων έκδοσης και διαβίβασης, όπως μέσω ERP ή ειδικής φόρμας καταχώρισης.
Βασική προϋπόθεση για τη σταδιακή προσαρμογή είναι να έχει υποβληθεί εμπρόθεσμα η απαιτούμενη δήλωση για την έναρξη ηλεκτρονικής έκδοσης στοιχείων ή για τη χρήση της εφαρμογής timologio.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται και στο ζήτημα των κυρώσεων. Η μη συμμόρφωση με την υποχρέωση έκδοσης ηλεκτρονικού τιμολογίου αντιμετωπίζεται φορολογικά ως μη έκδοση τιμολογίου. Για πράξεις που επιβαρύνονται με ΦΠΑ, το πρόστιμο μπορεί να φτάσει στο 50% του φόρου που θα προέκυπτε από το μη εκδοθέν στοιχείο. Για πράξεις χωρίς ΦΠΑ, προβλέπεται πρόστιμο 500 ευρώ ανά φορολογικό έλεγχο για όσους τηρούν απλογραφικό σύστημα και 1.000 ευρώ για όσους τηρούν διπλογραφικό. Σε περίπτωση κάθε νέας υποτροπής, θα επιβάλλεται πρόστιμο σε ποσοστό 200% επί του φόρου που θα προέκυπτε από το μη εκδοθέν στοιχείο ή επί της διαφοράς, αντίστοιχα, το οποίο δεν μπορεί να είναι κατώτερο, αθροιστικά ανά φορολογικό έλεγχο, των 1.000 ευρώ σε περίπτωση που ο φορολογούμενος είναι υπόχρεος τήρησης απλογραφικού λογιστικού συστήματος και των 2.000 ευρώ σε περίπτωση που ο φορολογούμενος είναι υπόχρεος τήρησης διπλογραφικού λογιστικού συστήματος.
Για τον λόγο αυτό, οι επαγγελματίες και οι μικρές επιχειρήσεις καλούνται να οργανώσουν εγκαίρως τον τρόπο με τον οποίο θα εκδίδουν τα παραστατικά τους, να ελέγξουν εάν το λογισμικό που χρησιμοποιούν είναι συμβατό με το νέο πλαίσιο και να συνεννοηθούν με τον λογιστή ή τον πάροχό τους.
