Οι επικουρικές συντάξεις εξακολουθούν να αποτελούν ένα από τα μεγαλύτερα «αγκάθια» του ασφαλιστικού συστήματος, καθώς περισσότεροι από 1,3 εκατομμύρια συνταξιούχοι παραμένουν χωρίς καμία αύξηση εδώ και περισσότερο από μία δεκαετία, ενώ χιλιάδες ασφαλισμένοι εξακολουθούν να περιμένουν ακόμη και τρία χρόνια για την έκδοση της σύνταξής τους. Την ίδια στιγμή, ο τρόπος υπολογισμού που εφαρμόζεται τα τελευταία χρόνια οδηγεί σε χαμηλότερα ποσά για πολλούς νέους συνταξιούχους, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις επιβάλλονται πρόσθετες κρατήσεις και μειώσεις.
Το υπουργείο Εργασίας προετοιμάζει παρεμβάσεις με στόχο την επιτάχυνση της απονομής των επικουρικών συντάξεων και την άρση ορισμένων επιβαρύνσεων που εξακολουθούν να ισχύουν, επιχειρώντας να περιορίσει τις μεγάλες εκκρεμότητες που έχουν συσσωρευτεί στον e-ΕΦΚΑ.
Παρά τις αλλαγές που έχουν πραγματοποιηθεί τα τελευταία χρόνια στο ασφαλιστικό σύστημα, οι επικουρικές συντάξεις εξακολουθούν να ακολουθούν διαφορετική πορεία από τις κύριες συντάξεις, τόσο ως προς τις αυξήσεις όσο και ως προς τη διαδικασία απονομής τους.
Γιατί οι επικουρικές παραμένουν χωρίς αυξήσεις
Η απουσία αυξήσεων στις επικουρικές συντάξεις συνεχίζεται από το 2010, επηρεάζοντας περίπου 1,3 εκατομμύρια δικαιούχους. Η βασική αιτία είναι η εφαρμογή της ρήτρας μηδενικού ελλείμματος, η οποία προβλέπει ότι αναπροσαρμογές μπορούν να δοθούν μόνο εφόσον ο κλάδος της επικουρικής ασφάλισης εμφανίζει τα απαραίτητα δημοσιονομικά περιθώρια.
Παρότι τα οικονομικά στοιχεία δείχνουν ότι ο κλάδος της επικουρικής ασφάλισης εμφάνισε το 2025 πλεόνασμα που ξεπέρασε τα 188 εκατ. ευρώ, σημαντικά υψηλότερο από τις αρχικές προβλέψεις, οι επικουρικές συντάξεις εξακολούθησαν να παραμένουν αμετάβλητες.
Την ίδια περίοδο, από το 2023 έως και το 2026, οι κύριες συντάξεις ενισχύθηκαν συνολικά κατά 15,58%, ενώ οι δικαιούχοι επικουρικής σύνταξης δεν έλαβαν καμία από τις ετήσιες αυξήσεις που εφαρμόστηκαν στις κύριες αποδοχές τους.
Χαμηλότερες συντάξεις για τους νέους ασφαλισμένους
Από το 2015 και μετά εφαρμόζεται διαφορετικός τρόπος υπολογισμού των επικουρικών συντάξεων, γεγονός που επηρεάζει κυρίως όσους αποχώρησαν τα τελευταία χρόνια από την εργασία.
Για τον χρόνο ασφάλισης έως το τέλος του 2014, η επικουρική υπολογίζεται με συντελεστή 0,45% για κάθε έτος ασφάλισης και με βάση τις συντάξιμες αποδοχές της περιόδου 2002-2014.
Αντίθετα, για τον ασφαλιστικό χρόνο από το 2015 και μετά, το ύψος της σύνταξης συνδέεται άμεσα με το σύνολο των ασφαλιστικών εισφορών και με την ηλικία συνταξιοδότησης. Όσο περισσότερα χρόνια παραμένει κάποιος στην εργασία και όσο μεγαλύτερες είναι οι συνολικές εισφορές του, τόσο υψηλότερη διαμορφώνεται η επικουρική σύνταξη.
Παράλληλα, στο τμήμα της σύνταξης που αφορά τα έτη έως το 2014 εξακολουθούν να εφαρμόζονται μειώσεις από 6% έως και 30% στις περιπτώσεις πρόωρης συνταξιοδότησης. Για τα χρόνια ασφάλισης μετά το 2015 εφαρμόζονται διαφορετικοί συντελεστές προσαρμογής, ανάλογα με την ηλικία αποχώρησης από την εργασία.
Μεγάλες καθυστερήσεις και πρόσθετες κρατήσεις
Η απονομή των επικουρικών συντάξεων εξακολουθεί να αποτελεί μία από τις σημαντικότερες εκκρεμότητες του ασφαλιστικού συστήματος. Σε αρκετές περιπτώσεις οι ασφαλισμένοι αναμένουν ακόμη και περισσότερα από τρία χρόνια μέχρι να ολοκληρωθεί η διαδικασία έκδοσης της σύνταξης.
Παράλληλα, οι επικουρικές εξακολουθούν να επιβαρύνονται με κρατήσεις, ενώ για μεικτά ποσά άνω των 300 ευρώ εφαρμόζεται και η εισφορά αλληλεγγύης συνταξιούχων, γεγονός που περιορίζει ακόμη περισσότερο το καθαρό ποσό που λαμβάνουν οι δικαιούχοι.
Σήμερα εκκρεμούν περίπου 33.000 αιτήσεις επικουρικών συντάξεων, με σημαντικό μέρος των καθυστερήσεων να αφορά υποθέσεις διαδοχικής ασφάλισης.
Οι αλλαγές που σχεδιάζονται
Το υπουργείο Εργασίας προωθεί δύο βασικές νομοθετικές παρεμβάσεις με στόχο την επιτάχυνση της διαδικασίας και τη μείωση των επιβαρύνσεων.
Η πρώτη αφορά την επανεξέταση της κράτησης 6% υπέρ υγειονομικής περίθαλψης που επιβάλλεται στις επικουρικές συντάξεις από το 2015, με το ενδεχόμενο περιορισμού ή ακόμη και πλήρους κατάργησής της να βρίσκεται υπό εξέταση.
Η δεύτερη παρέμβαση αφορά τον τρόπο απονομής των επικουρικών συντάξεων σε περιπτώσεις διαδοχικής ασφάλισης. Με το νέο σύστημα, όλες οι αιτήσεις προβλέπεται να εκδίδονται από τον τελευταίο ασφαλιστικό φορέα στον οποίο υπαγόταν ο ασφαλισμένος, ανεξάρτητα από το Ταμείο στο οποίο έχει πραγματοποιήσει τα περισσότερα έτη ασφάλισης.
Με το ισχύον καθεστώς, όταν υπάρχουν πολλά χρόνια διαδοχικής ασφάλισης, απαιτείται να εξεταστεί σε ποιο Ταμείο έχει συγκεντρωθεί ο μεγαλύτερος χρόνος ασφάλισης, διαδικασία που συνεπάγεται ανταλλαγή εγγράφων μεταξύ των υπηρεσιών του e-ΕΦΚΑ και σημαντικές καθυστερήσεις.
Η νέα διαδικασία φιλοδοξεί να περιορίσει αυτή τη γραφειοκρατία, επιτρέποντας στον τελευταίο ασφαλιστικό φορέα να ολοκληρώνει απευθείας την απονομή της επικουρικής σύνταξης. Με τον τρόπο αυτό εκτιμάται ότι θα επιταχυνθεί σημαντικά η επεξεργασία των αιτήσεων, θα μειωθεί ο χρόνος αναμονής για τους ασφαλισμένους και θα περιοριστεί σταδιακά το μεγάλο απόθεμα εκκρεμών υποθέσεων που εξακολουθεί να επιβαρύνει το ασφαλιστικό σύστημα.
Πηγή: newmoney.gr
