Η αποκατάσταση της σοβαρής περιβαλλοντικής ρύπανσης στην παραλία Σχοινιά της Άνδρου εισέρχεται σε νέα φάση, καθώς η Δημοτική Επιτροπή ενέκρινε το σχέδιο της Προγραμματικής Σύμβασης που θα υπογραφεί μεταξύ του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, του Ελληνικού Οργανισμού Ανακύκλωσης (Ε.Ο.ΑΝ.) και του Δήμου Άνδρου.
Στόχος της συνεργασίας είναι να προχωρήσουν οι διαγωνιστικές διαδικασίες, η υλοποίηση των απαραίτητων έργων και η απομάκρυνση των αποβλήτων που παραμένουν στην περιοχή εδώ και χρόνια.
Θ. Σουσούδης: "Έχει ολοκληρωθεί η μελέτη του Ελληνικού Κέντρου Θαλασσίων Ερευνών και έχει σχεδιαστεί ο τρόπος με τον οποίο θα απομακρυνθούν τα απορρίμματα"
Ο δήμαρχος Άνδρου, Θεοδόσης Σουσούδης, μίλησε στην "Κοινή Γνώμη" για την έγκριση της προγραμματικής σύμβασης που ανοίγει τον δρόμο για την απορρύπανση της παραλίας Σχοινιά, τα επόμενα βήματα μέχρι την έναρξη του έργου, αλλά και τις αντιδράσεις που εκφράστηκαν κατά τη συζήτηση του θέματος.
"Αυτό δείχνει ότι οι προσπάθειες όλων αυτών των χρόνων καρποφορούν. Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, σε συνεργασία με τον Δήμο Άνδρου και τον Ελληνικό Οργανισμό Ανακύκλωσης, προχώρησαν στην προγραμματική σύμβαση, προκειμένου να απομακρυνθούν όλα τα σκουπίδια που είχαν πέσει το 2011 από την κατάπτωση της χωματερής στην παραλία και στον βυθό του Σχοινιά. Τότε γέμισε ολόκληρη η ρεματιά και τα απορρίμματα κατέληξαν στη θάλασσα. Πρόκειται για μια πολύ σημαντική παρέμβαση, όχι μόνο για την προστασία του περιβάλλοντος, αλλά και για την εικόνα και το μέλλον του νησιού", επεσήμανε αρχικά στην εφημερίδα ο κ. Σουσούδης, σχετικά με τη σημασία της εξέλιξης.
Για τα επόμενα βήματα, ο δήμαρχος Άνδρου σημείωσε ότι "έχει ολοκληρωθεί η μελέτη του Ελληνικού Κέντρου Θαλασσίων Ερευνών και έχει σχεδιαστεί ο τρόπος με τον οποίο θα απομακρυνθούν τα απορρίμματα. Πλέον, μετά την υπογραφή της προγραμματικής σύμβασης, αρχίζει η διαδικασία του διαγωνισμού. Η εκτίμησή μου είναι ότι από τον Σεπτέμβριο θα προχωρήσει η δημοπράτηση του έργου και, αφού ολοκληρωθούν οι διαδικασίες, οι εργασίες θα ξεκινήσουν μέσα στο 2026. Ουσιαστικά πλέον βρισκόμαστε στην τελική ευθεία για την υλοποίηση μιας παρέμβασης που εκκρεμεί εδώ και πολλά χρόνια".
"Εκτιμώ ότι θα χρειαστεί τουλάχιστον ενάμιση χρόνο μέχρι να ολοκληρωθεί η απορρύπανση και να δουν οι κάτοικοι το τελικό αποτέλεσμα"
Ερωτηθείς για το χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης, απάντησε πως "ο όγκος των αποβλήτων που πρέπει να απομακρυνθεί υπολογίζεται σήμερα στις 80.000 με 90.000 κυβικά μέτρα. Πρόκειται για ένα πολύ δύσκολο έργο, καθώς θα πραγματοποιηθεί στη θάλασσα, σε περιοχή με βράχια και ιδιαίτερες συνθήκες, κάτι που σημαίνει ότι δεν θα μπορούν να γίνονται εργασίες συνεχώς. Για τον λόγο αυτό εκτιμώ ότι θα χρειαστεί τουλάχιστον ενάμιση χρόνο μέχρι να ολοκληρωθεί η απορρύπανση και να δουν οι κάτοικοι το τελικό αποτέλεσμα".
Αναφερόμενος, τέλος, στις αντιδράσεις της αντιπολίτευσης, υποστήριξε ότι "δεν θεωρώ πως πρέπει να υπάρχει καμία αντίρρηση για ένα έργο αυτής της σημασίας. Η διαδικασία προχώρησε απολύτως νόμιμα μέσα από τη Δημοτική Επιτροπή, όπως προβλέπει η νομοθεσία, και εγκρίθηκε η προγραμματική σύμβαση. Είναι ένα έργο που αφορά ολόκληρη την Άνδρο και πιστεύω ότι θα έπρεπε να υπάρχει κοινή γραμμή από όλες τις παρατάξεις. Όλοι γνωρίζουν εδώ και χρόνια πόσο αναγκαία είναι η απορρύπανση του Σχοινιά και θεωρώ ότι οι αντιδράσεις αυτές δεν προσφέρουν κάτι ουσιαστικό στην εξέλιξη του έργου".
Ένα περιβαλλοντικό πρόβλημα που παραμένει από το 2011
Η υπόθεση του Σχοινιά αρχίζει το 2011, όταν έντονες βροχοπτώσεις προκάλεσαν μεγάλο κατολισθητικό φαινόμενο. Ως αποτέλεσμα, σημαντικές ποσότητες απορριμμάτων και εδαφικού υλικού μετακινήθηκαν από τον πρώην Χώρο Ανεξέλεγκτης Διάθεσης Αποβλήτων στη θέση "Σταυροπέδα" προς την παραλία και τον θαλάσσιο πυθμένα.
Η πρώτη προσπάθεια περιορισμού της ρύπανσης έγινε με την τοποθέτηση πλωτού φράγματος, το οποίο όμως καταστράφηκε από τις καιρικές συνθήκες, επιτρέποντας στα απορρίμματα να διασπαρθούν ακόμη περισσότερο στη θαλάσσια περιοχή.
Η πραγματική έκταση του προβλήματος αποτυπώθηκε το 2023, όταν το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας ανέθεσε στο Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών (ΕΛΚΕΘΕ) ειδική μελέτη για την περιοχή. Η έρευνα κατέγραψε ότι η ακτογραμμή έχει μετακινηθεί κατά τουλάχιστον 57 μέτρα προς τη θάλασσα, ενώ εντοπίστηκαν απορρίμματα σε βάθη έως και 45 μέτρων και σε απόσταση περίπου 400 μέτρων από την ακτή. Σύμφωνα με τα στοιχεία της μελέτης, τα απορρίμματα καλύπτουν περίπου 42 στρέμματα θαλάσσιου πυθμένα, με τον συνολικό όγκο των υλικών να υπολογίζεται σε περίπου 80.000 κυβικά μέτρα.
Οι ρόλοι των τριών φορέων
Η προγραμματική σύμβαση προβλέπει σαφή κατανομή αρμοδιοτήτων, ώστε το έργο να προχωρήσει με συγκεκριμένο πλαίσιο ευθυνών.
Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας αναλαμβάνει την προετοιμασία και διεξαγωγή των διαγωνισμών, την υπογραφή των συμβάσεων και την παρακολούθηση της υλοποίησής τους.
Ο Ελληνικός Οργανισμός Ανακύκλωσης αναλαμβάνει τη χρηματοδότηση του έργου, καθώς και την πληρωμή των συμβάσεων μετά την ολοκλήρωση των προβλεπόμενων διαδικασιών.
Από την πλευρά του, ο Δήμος Άνδρου θα συνεργάζεται με το Υπουργείο σε όλα τα στάδια της υλοποίησης, θα συμμετέχει στα όργανα παρακολούθησης και θα συνδράμει στην επίλυση ζητημάτων που θα προκύπτουν κατά την εξέλιξη του έργου. Στην εισήγηση επισημαίνεται ότι ο Δήμος δεν διαθέτει το απαιτούμενο προσωπικό για να υλοποιήσει μόνος του μια τόσο σύνθετη διαδικασία, γεγονός που καθιστά αναγκαία τη συνεργασία με τους υπόλοιπους δύο φορείς.
Δύο βασικά υποέργα
Η απορρύπανση θα εξελιχθεί μέσα από δύο διακριτά υποέργα.
Το πρώτο αφορά στην υποβρύχια ψηφιακή αποτύπωση υψηλής διακριτικής ικανότητας της περιοχής. Θα πραγματοποιηθεί αρχική καταγραφή του βυθού πριν από την έναρξη των εργασιών και νέα αποτύπωση μετά την ολοκλήρωση της απορρύπανσης, ώστε να αποτυπωθεί το τελικό αποτέλεσμα.
Το δεύτερο αποτελεί το κύριο έργο της αποκατάστασης. Περιλαμβάνει την προετοιμασία των τεχνικών προδιαγραφών, τη δημοπράτηση, την ανάθεση και στη συνέχεια τις εργασίες απομάκρυνσης των αποβλήτων από τον θαλάσσιο πυθμένα και το παράκτιο μέτωπο. Στο πλαίσιο αυτό προβλέπονται μελέτη εξυγίανσης, αδειοδοτήσεις, εγκατάσταση κινητής μονάδας επεξεργασίας, καθώς και εργασίες συλλογής και διαχείρισης των αποβλήτων.
Προϋπολογισμός και διάρκεια
Το συνολικό κόστος του έργου εκτιμάται σε 9,3 εκατομμύρια ευρώ μαζί με τον ΦΠΑ, ενώ η καθαρή δαπάνη ανέρχεται σε 7,5 εκατομμύρια ευρώ.
Η διάρκεια της προγραμματικής σύμβασης ορίζεται σε 36 μήνες από την υπογραφή της, με δυνατότητα παράτασης εφόσον αυτό κριθεί απαραίτητο από την Κοινή Επιτροπή Παρακολούθησης και συμφωνήσουν οι τρεις συμβαλλόμενοι φορείς.
Η απόφαση της Δημοτικής Επιτροπής
Η Δημοτική Επιτροπή ενέκρινε κατά πλειοψηφία τη σύναψη της προγραμματικής σύμβασης και όρισε τους εκπροσώπους του Δήμου τόσο στην Κοινή Επιτροπή Παρακολούθησης, όσο και στην επιτροπή παρακολούθησης των συμβάσεων.
Κατά τη συζήτηση, ο επικεφαλής της μείζονος μειοψηφίας, Δημήτρης Λοτσάρης και ο δημοτικός σύμβουλος, Νικόλαος Στεφάνου καταψήφισαν την εισήγηση, υποστηρίζοντας ότι λόγω της σοβαρότητας του ζητήματος το θέμα θα έπρεπε να παραπεμφθεί στο Δημοτικό Συμβούλιο για ενημέρωση και λήψη απόφασης. Παρά τις αντιρρήσεις, η πρόταση εγκρίθηκε και ο δήμαρχος Θεοδόσης Σουσούδης εξουσιοδοτήθηκε να προχωρήσει στις επόμενες ενέργειες για την υπογραφή της σύμβασης.
