Την κατηγορηματική αντίθεσή του στις διατάξεις του νέου νομοσχεδίου του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας που αφορούν στις ιδιωτικές πολεοδομήσεις σε εγκαταλελειμμένους, μικρούς και φθίνοντες οικισμούς, εξέφρασε το Δημοτικό Συμβούλιο Αμοργού.
Συγκεκριμένα, με ομόφωνη απόφαση, ενέκρινε ψήφισμα με το οποίο ζητά την κατάργηση των άρθρων 43 έως 47 του νομοσχεδίου, καλεί τους βουλευτές να τα καταψηφίσουν και προειδοποιεί ακόμη και με προσφυγή στο Συμβούλιο της Επικρατείας, εφόσον οι ρυθμίσεις προχωρήσουν προς υλοποίηση.
Ο δήμαρχος Αμοργού, Λευτέρης Καραΐσκος, μίλησε στην "Κοινή Γνώμη" για το ομόφωνο ψήφισμα του Δημοτικού Συμβουλίου, εκφράζοντας την έντονη αντίθεση του Δήμου και εξηγώντας γιατί θεωρεί ότι οι προτεινόμενες ρυθμίσεις δεν ανταποκρίνονται στις ανάγκες των νησιών.
Λ. Καραΐσκος: "Όλα αυτά θα πρέπει να εξετάζονται μέσα από τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια και όχι με μια οριζόντια ρύθμιση για όλη τη χώρα"
"Εμείς, ήδη από την πρώτη φάση εκπόνησης του Τοπικού Πολεοδομικού Σχεδίου, έχουμε λάβει ομόφωνη απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου να μη γίνονται ιδιωτικές πολεοδομήσεις στο νησί. Από τη στιγμή που βρίσκονται σε εξέλιξη τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια, θεωρούμε ότι οποιοσδήποτε σχεδιασμός πρέπει να περάσει μέσα από αυτή τη διαδικασία και να έχει τη συμμετοχή του Δήμου και της τοπικής κοινωνίας. Αυτό είναι για εμάς η προτεραιότητα", τόνισε αρχικά στην εφημερίδα, ο κ. Καραΐσκος.
Στη συνέχεια, ο δήμαρχος Αμοργού χαρακτήρισε το συγκεκριμένο νομοσχέδιο ως προκλητικό, σημειώνοντας πως "από τη μία επιβάλλονται συνεχώς περιορισμοί για τις επεκτάσεις των οικισμών και από την άλλη, χωρίς ουσιαστικά κριτήρια και περιορισμούς, δίνεται η δυνατότητα να δημιουργούνται ιδιωτικές πολεοδομήσεις δίπλα σε εγκαταλελειμμένους οικισμούς. Οι οικισμοί στα νησιά είναι μικρής κλίμακας, πολλές φορές 5, 10 ή 20 στρεμμάτων, και ξαφνικά προβλέπεται η δυνατότητα πολεοδόμησης εκτάσεων έως και 200 στρεμμάτων δίπλα τους. Όλα αυτά θα πρέπει να εξετάζονται μέσα από τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια και όχι με μια οριζόντια ρύθμιση για όλη τη χώρα. Επιπλέον, ο τρόπος που προχώρησε το νομοσχέδιο, με τόσο σύντομη διαβούλευση, δημιουργεί εύλογα ερωτήματα".
"Θα συζητήσουμε τις επόμενες κινήσεις και θα δούμε αν θα υπάρξει κοινή στάση"
Σε ερώτηση σχετικά με την πρόβλεψη του ψηφίσματος για πιθανή προσφυγή στο Συμβούλιο της Επικρατείας και το αν υπάρχει συνεννόηση με άλλους νησιωτικούς δήμους, απάντησε πως "το θέμα θα τεθεί και στην επόμενη συνεδρίαση της Περιφερειακής Ένωσης Δήμων. Μέχρι στιγμής δεν έχουμε δει να υπάρχει ευρεία κινητοποίηση από άλλους δήμους. Από όσο γνωρίζω, αντίστοιχο ψήφισμα έχει εκδώσει και η Τήνος. Θα συζητήσουμε τις επόμενες κινήσεις και θα δούμε αν θα υπάρξει κοινή στάση".
Αναφορικά με το μοντέλο ανάπτυξης που επιθυμεί ο Δήμος για την Αμοργό, υπογράμμισε πως "αυτό που θέλουμε είναι να προστατεύσουμε την κλίμακα, την αρχιτεκτονική και τον χαρακτήρα του νησιού. Οι επεκτάσεις πρέπει να γίνονται με μέτρο και κοντά στους υφιστάμενους οικισμούς, όχι να δημιουργείται μια νέα μορφή εκτός σχεδίου δόμησης, γιατί ουσιαστικά αυτό είναι που επιχειρείται και δεν το αποδεχόμαστε. Την ίδια στιγμή που προβλέπονται ιδιωτικές πολεοδομήσεις δίπλα στους εγκαταλελειμμένους οικισμούς, δεν λαμβάνεται καμία ουσιαστική μέριμνα ώστε αυτοί οι ίδιοι οι οικισμοί να αποκατασταθούν, να αποκτήσουν ξανά ζωή και να αξιοποιηθούν".
Την ίδια στιγμή, ο κ. Καραΐσκός διευκρίνισε ότι ο Δήμος δεν είναι αντίθετος στην αναβίωση των εγκαταλελειμμένων οικισμών. Συγκεκριμένα, είπε πως "βεβαίως και θέλουμε να ξαναζωντανέψουν οι εγκαταλελειμμένοι οικισμοί. Αυτό όμως πρέπει να γίνει με βάση μελετημένα πρότυπα και όσα προβλέπουν τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια. Αυτά λαμβάνουν υπόψη τις ιδιαιτερότητες κάθε περιοχής και κάθε νησιού, γιατί δεν είναι όλα ίδια και δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται με τον ίδιο τρόπο".
Τέλος, αναφερόμενος στο πώς πρέπει να σχεδιάζεται η ανάπτυξη της Αμοργού, τόνισε πως "οι επεκτάσεις των οικισμών πρέπει να γίνονται εκεί όπου ήδη υπάρχουν οι απαραίτητες υποδομές, όπως ύδρευση, αποχέτευση και δίκτυα, με σωστό σχεδιασμό και προοπτική για το μέλλον. Παράλληλα, χρειάζεται να δοθούν κίνητρα ώστε να αναπτυχθούν και οι μικρότεροι, πιο απομονωμένοι οικισμοί του νησιού. Η ανάπτυξη δεν μπορεί να συγκεντρώνεται μόνο στα σημεία που ήδη έχουν πίεση. Πρέπει να κατανέμεται με βάση τις ανάγκες, τις ιδιαιτερότητες και την κλίμακα κάθε περιοχής".
Έντονες αντιδράσεις για τις νέες πολεοδομικές ρυθμίσεις
Το θέμα εισήχθη στο Δημοτικό Συμβούλιο από την παράταξη "Νέα Πνοή", η οποία υποστήριξε ότι οι νέες ρυθμίσεις δεν οδηγούν στην αναβίωση εγκαταλελειμμένων οικισμών, όπως παρουσιάζεται από το Υπουργείο, αλλά δημιουργούν ένα νέο πλαίσιο ιδιωτικής πολεοδόμησης στα νησιά.
Σύμφωνα με το κείμενο που τέθηκε προς ψήφιση, τα άρθρα 43 έως 47 εισάγουν τις Περιοχές Περιβαλλοντικής Αναβάθμισης και Ιδιωτικής Πολεοδόμησης (Π.Π.Α.Ι.Π.) και τα Ειδικά Σχέδια Περιβαλλοντικής Αναβάθμισης και Ανάπτυξης (Ε.Σ.ΠΕΡ.Α.Α.), δίνοντας τη δυνατότητα σε ιδιώτες επενδυτές να αναπτύσσουν νέες πολεοδομήσεις σε εκτάσεις από 50 έως 200 στρέμματα, δίπλα σε υφιστάμενους ή εγκαταλελειμμένους οικισμούς.
Το Δημοτικό Συμβούλιο εκτιμάει ότι μια τέτοια εξέλιξη θα μεταβάλει ριζικά τον χαρακτήρα των μικρών νησιωτικών οικισμών, ενώ θα αυξήσει σημαντικά τις πιέσεις στις ήδη περιορισμένες υποδομές, όπως η ύδρευση, η αποχέτευση και η διαχείριση απορριμμάτων.
"Δεν πρόκειται για αναβίωση των χωριών"
Στο ψήφισμα επισημαίνεται ότι η φιλοσοφία του νομοσχεδίου διαφέρει ουσιαστικά από τον στόχο της αποκατάστασης εγκαταλελειμμένων οικισμών. Όπως αναφέρεται, η αναβίωση ενός χωριού συνδέεται πλέον με τη δυνατότητα ανάπτυξης νέων, γειτονικών εκτάσεων, οι οποίες στα κατοικημένα νησιά μπορούν να φτάσουν συνολικά έως και τα 200 στρέμματα. Κατά την άποψη του Δημοτικού Συμβουλίου, αυτό σημαίνει ότι, με αφορμή την ανακατασκευή ενός μικρού οικισμού, μπορεί να δημιουργηθούν εκτεταμένες τουριστικές ή οικιστικές αναπτύξεις πολύ μεγαλύτερης κλίμακας από τον ίδιο τον οικισμό.
Το Συμβούλιο υπογραμμίζει ότι για ένα νησί όπως η Αμοργός, με ιδιαίτερο φυσικό περιβάλλον, παραδοσιακούς οικισμούς και ξεχωριστή αρχιτεκτονική φυσιογνωμία, ένα τέτοιο μοντέλο ανάπτυξης ενδέχεται να έχει μη αναστρέψιμες συνέπειες.
Ανησυχία για το τοπίο και τις υποδομές
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις επιπτώσεις που εκτιμάται ότι θα προκύψουν τόσο στο φυσικό, όσο και στο οικιστικό περιβάλλον. Πιο συγκεκριμένα, το Δημοτικό Συμβούλιο θεωρεί ότι η δυνατότητα εκτεταμένης ιδιωτικής πολεοδόμησης γύρω από εγκαταλελειμμένους οικισμούς μπορεί να αλλοιώσει την κλίμακα και την ταυτότητα των χωριών της Αμοργού. Παράλληλα, εκφράζεται προβληματισμός για την επιβάρυνση των βασικών υποδομών του νησιού, οι οποίες ήδη λειτουργούν υπό πίεση, αλλά και για την αλλοίωση του τοπίου μέσα από επενδυτικά σχέδια μεγάλης κλίμακας.
Ζητάει εξαίρεση της Αμοργού από τις ιδιωτικές πολεοδομήσεις
Στο ψήφισμα υπενθυμίζεται ότι το Δημοτικό Συμβούλιο είχε ήδη, με προηγούμενη απόφασή του, προτείνει να απαγορευθούν οι ιδιωτικές πολεοδομήσεις και τα ΕΣΧΑΣΕ σε ολόκληρη την Αμοργό, με μοναδική εξαίρεση τα δημοτικά ακίνητα.
Παράλληλα, τονίζεται ότι είναι αντιφατικό να προωθούνται ιδιωτικές πολεοδομήσεις χωρίς συγκεκριμένα κριτήρια βιωσιμότητας, φέρουσας ικανότητας και κλίμακας, την ώρα που για τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια ισχύουν αυστηροί περιορισμοί και διαδικασίες. Για τον λόγο αυτό, το Δημοτικό Συμβούλιο προτείνει οποιαδήποτε παρέμβαση αφορά εγκαταλελειμμένους ή μικρούς οικισμούς να εξετάζεται αποκλειστικά μέσα από τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια και όχι μέσω ενός οριζόντιου μηχανισμού που θα εφαρμόζεται σε όλους τους δήμους.
Προειδοποίηση για προσφυγή στο ΣτΕ
Ένα από τα πιο ηχηρά σημεία του ψηφίσματος αφορά στις επόμενες κινήσεις του Δήμου, σε περίπτωση που το νομοσχέδιο ψηφιστεί χωρίς αλλαγές. Το Δημοτικό Συμβούλιο δηλώνει ότι προτίθεται να προσφύγει στο Συμβούλιο της Επικρατείας, είτε αυτόνομα είτε σε συνεργασία με άλλους δήμους, επιδιώκοντας την ακύρωση των συγκεκριμένων διατάξεων. Παράλληλα, καλεί τους βουλευτές των Κυκλάδων και όλα τα κόμματα της Βουλής να λάβουν υπόψη τις ανησυχίες των νησιωτικών κοινωνιών και να καταψηφίσουν τις επίμαχες ρυθμίσεις.
Με την ίδια απόφαση, το Δημοτικό Συμβούλιο εξουσιοδότησε τον δήμαρχο Αμοργού να προχωρήσει σε όλες τις απαιτούμενες ενέργειες για την προώθηση του ψηφίσματος. Το κείμενο θα αποσταλεί στον πρωθυπουργό, στον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, στην Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας, στην Περιφερειακή Ένωση Δήμων Νοτίου Αιγαίου, στους βουλευτές Κυκλάδων, καθώς και στα μέσα ενημέρωσης και θα αναρτηθεί στην ιστοσελίδα του Δήμου.
