Σε νέα φάση περνάει η προσπάθεια για την ανέγερση του Αρχαιολογικού Μουσείου Αμοργού, καθώς το Δημοτικό Συμβούλιο προχώρησε εκ νέου στην έγκριση της δωρεάν παραχώρησης δύο δημοτικών οικοπέδων στο Υπουργείο Πολιτισμού.
Η εξέλιξη έρχεται μετά την προηγούμενη διαδικασία που είχε αρχίσει για τον ίδιο σκοπό και προέβλεπε την ανάκληση της σχετικής παλαιότερης απόφασης, ώστε η παραχώρηση να γίνει με το πλαίσιο που απαιτείται σήμερα. Την ίδια ώρα, αποσαφηνίζονται και τα επόμενα βήματα που πρέπει να ολοκληρωθούν, προκειμένου το έργο να περάσει από το στάδιο της παραχώρησης στον σχεδιασμό και τη μελέτη.
Να υπενθυμίσουμε, ότι ο Δήμος έχει συνδέσει το υπό σχεδιασμό μουσείο και με τη μνήμη της αρχαιολόγου Λίλας Μαραγκού, δίνοντας το όνομά της στην υπό δημιουργία πολιτιστική υποδομή, ως αναγνώριση της σημαντικής συμβολής της στην αρχαιολογική έρευνα της Αμοργού.
Ο δήμαρχος Αμοργού, Λευτέρης Καραΐσκος, μίλησε στην "Κοινή Γνώμη" για την πορεία της διαδικασίας δημιουργίας του Αρχαιολογικού Μουσείου, εξηγώντας τι μεσολάβησε από την προηγούμενη προσπάθεια παραχώρησης των οικοπέδων και ποια είναι πλέον τα επόμενα βήματα.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στη σημασία που έχει για την Αμοργό η απόκτηση μιας σύγχρονης αρχαιολογικής υποδομής, η οποία θα μπορεί να φιλοξενήσει και να αναδείξει τον πλούτο του νησιού.
"Είναι ένα έργο που το θέλουμε και το θεωρούμε σημαντικό για την Αμοργό και γι' αυτό υπάρχει συνεργασία με το Υπουργείο Πολιτισμού"
"Προχωράμε. Είχε έρθει και η υπουργός, Λίνα Μενδώνη και επιβεβαίωσε ότι υπάρχει η βούληση να προχωρήσει. Το θέμα είναι ότι η απόφαση που είχαμε πάρει δεν μπορούσε να περάσει από το Συμβούλιο και ήθελε κάποια διόρθωση, όχι κάτι άλλο. Ουσιαστικά, η διαδικασία συνεχίζεται και αυτό που χρειαζόταν ήταν να γίνει σωστά η παραχώρηση των οικοπέδων, ώστε να μπορέσουμε να προχωρήσουμε στα επόμενα στάδια μαζί με το Υπουργείο Πολιτισμού", ανέφερε αρχικά ο κ. Καραΐσκος, σχετικά με την εξέλιξη της διαδικασίας.
Για τα επόμενα βήματα, ο δήμαρχος Αμοργού σημείωσε πως "θα πάει στο ΚΑΣ, θα εγκριθεί από το ΚΑΣ και θα γίνει προγραμματική με το Υπουργείο Πολιτισμού για να προχωρήσουμε στη μελέτη και στην υλοποίηση του έργου. Είχαμε και την ανακοίνωση, από την υπουργό, που είπε ότι θα το στηρίξει το έργο. Από τη στιγμή που ολοκληρωθεί η διαδικασία αυτή, θα μπορέσουμε να περάσουμε στο επόμενο στάδιο, που είναι η μελέτη και στη συνέχεια να αναζητήσουμε τον τρόπο με τον οποίο θα προχωρήσει η υλοποίηση. Είναι ένα έργο που το θέλουμε και το θεωρούμε σημαντικό για την Αμοργό και γι' αυτό υπάρχει συνεργασία με το Υπουργείο Πολιτισμού".
"Έχουμε έναν πολύ μεγάλο αρχαιολογικό πλούτο στο νησί και είναι σημαντικό να υπάρχει ένας οργανωμένος χώρος "
Σε ερώτηση για τη μελέτη, ο κ. Καραΐσκος ανέφερε πως "η μελέτη αναμένεται να ξεκινήσει. Θα είναι με βάση την προγραμματική που θα γίνει. Θα έχει συμμετοχή και το Υπουργείο και ο Δήμος. Θέλουμε μέσα από αυτή τη συνεργασία να προχωρήσει ο σχεδιασμός του μουσείου και να δημιουργηθεί ένας χώρος που θα μπορεί να καλύψει τις πραγματικές ανάγκες του νησιού. Δεν πρόκειται μόνο για έναν χώρο έκθεσης αρχαιοτήτων, αλλά για μια υποδομή που θα μπορεί να φιλοξενήσει το αρχαιολογικό υλικό της Αμοργού, να το προστατεύσει και να δώσει τη δυνατότητα να παρουσιάζεται στους κατοίκους και στους επισκέπτες με τον τρόπο που του αξίζει".
Τέλος, αναφερόμενος στη σημασία του μουσείου για την αρχαιολογική κληρονομιά της Αμοργού, υπογράμμισε πως "έχουμε έναν πολύ μεγάλο αρχαιολογικό πλούτο στο νησί και είναι σημαντικό να υπάρχει ένας οργανωμένος χώρος για να μπορέσουμε να τον αναδείξουμε και να τον προστατεύσουμε. Υπάρχουν αρχαιότητες που βρίσκονται σήμερα στη Χώρα, αλλά και ευρήματα που έχουν μεταφερθεί σε άλλα νησιά, ενώ συνεχίζεται η αρχαιολογική έρευνα και έρχονται νέα στοιχεία στο φως. Το μουσείο θα πρέπει να μπορεί να στεγάσει αυτόν τον πλούτο, να διαθέτει τις απαραίτητες υποδομές για τη φύλαξη και την έρευνα και να αποτελέσει έναν χώρο αντάξιο της ιστορίας και της αρχαιολογικής σημασίας της Αμοργού. Για εμάς είναι ένα έργο που μπορεί να δώσει τη δυνατότητα στο νησί να παρουσιάσει καλύτερα την ιστορία του και παράλληλα να στηρίξει την αρχαιολογική έρευνα που συνεχίζεται".
Τα δύο οικόπεδα στα Κατάπολα
Η παραχώρηση αφορά δύο όμορα και συνεχόμενα δημοτικά οικόπεδα στον οικισμό Ραχίδι της Δημοτικής Κοινότητας Καταπόλων. Το ένα έχει επιφάνεια 624,44 τ.μ. και το δεύτερο 633,08 τ.μ., με συνολικό εμβαδό 1.257,52 τ.μ.
Τα ακίνητα έχουν αποτυπωθεί σε τοπογραφικά διαγράμματα της Τεχνικής Υπηρεσίας του Δήμου Αμοργού, τα οποία συντάχθηκαν τον Φεβρουάριο του 2025. Παράλληλα, έχει προηγηθεί θεώρηση όρων δόμησης από την Υπηρεσία Δόμησης του Δήμου Νάξου και Μικρών Κυκλάδων για χρήση κοινής ωφέλειας και πολιτισμού.
Πρόκειται για τα ακίνητα που έχουν επιλεγεί ώστε να αποτελέσουν τον χώρο στον οποίο θα ανεγερθεί το νέο μουσείο, με το Δημοτικό Συμβούλιο να εγκρίνει τη χρήση τους αποκλειστικά για τον συγκεκριμένο σκοπό.
Τα βήματα μέχρι την προγραμματική σύμβαση
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι το έγγραφο περιγράφει πλέον με σαφήνεια τη σειρά των ενεργειών που πρέπει να ακολουθηθούν. Μετά την έγκριση της παραχώρησης από τον Δήμο, προβλέπεται να εξεταστεί από το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο του Υπουργείου Πολιτισμού η αποδοχή της παραχώρησης. Ακολουθεί η έκδοση του σχετικού ΦΕΚ και στη συνέχεια η υπογραφή Προγραμματικής Σύμβασης Πολιτιστικής Ανάπτυξης μεταξύ Δήμου Αμοργού και Υπουργείου Πολιτισμού.
Το συγκεκριμένο σημείο είναι κρίσιμο για την πορεία του έργου, καθώς η προγραμματική σύμβαση αποτελεί το επόμενο βασικό στάδιο μετά την παραχώρηση των ακινήτων. Η διαδικασία θα γίνει μέσω σύμβασης χρησιδανείου, ενώ ο δήμαρχος εξουσιοδοτείται να προχωρήσει στις απαραίτητες ενέργειες για την ολοκλήρωση όσων απαιτούνται.
Παραχώρηση για 40 χρόνια
Η χρήση των δύο ακινήτων παραχωρείται δωρεάν για χρονικό διάστημα 40 ετών, με δυνατότητα παράτασης, εφόσον υποβληθεί σχετικό αίτημα από το Υπουργείο Πολιτισμού και γίνει αποδεκτό από τον Δήμο Αμοργού.
Παράλληλα, υπάρχει συγκεκριμένη ασφαλιστική δικλίδα ως προς την υλοποίηση του έργου. Εάν το μουσείο δεν έχει ολοκληρωθεί μέσα σε δέκα χρόνια από την παραχώρηση της χρήσης των ακινήτων, ο Δήμος μπορεί να ακυρώσει την παραχώρηση, καθώς δεν θα έχει εκπληρωθεί ο σκοπός για τον οποίο παραχωρήθηκαν. Με αυτόν τον τρόπο, τα ακίνητα παραμένουν συνδεδεμένα με τον συγκεκριμένο σκοπό και η χρήση τους από το Υπουργείο δεν είναι χωρίς χρονικό και λειτουργικό πλαίσιο.
Από το 2023 η προσπάθεια
Η προσπάθεια για την υλοποίηση του μουσείου βρίσκεται σε εξέλιξη εδώ και αρκετά χρόνια. Σύμφωνα με την εισήγηση, Δήμος Αμοργού και Υπουργείο Πολιτισμού συνεργάζονται για το συγκεκριμένο έργο ήδη από το 2023.
Στο διάστημα αυτό εξετάστηκαν διαφορετικές επιλογές ακινήτων και τεχνικά δεδομένα, μέχρι να επιλεγεί ο χώρος στα Κατάπολα. Η συγκεκριμένη επιλογή θεωρήθηκε κατάλληλη για την ανέγερση ενός σύγχρονου μουσείου που θα στεγάσει τα αρχαιολογικά ευρήματα του νησιού. Η εκ νέου έγκριση της παραχώρησης έρχεται, να δώσει συνέχεια σε αυτή την προσπάθεια, μετά την ανάγκη επανεξέτασης της προηγούμενης διαδικασίας.
