Η μακραίωνη σχέση της Σίφνου με την εξόρυξη και την επεξεργασία των μετάλλων βρίσκεται στο επίκεντρο ενημερωτικής ημερίδας που θα πραγματοποιηθεί την Τρίτη 29 Σεπτεμβρίου στο Πολιτιστικό Κέντρο "Μαριάνθη Σίμου" στον Αρτεμώνα.
Η εκδήλωση εντάσσεται στο ευρύτερο πρόγραμμα δράσεων του έργου "ΜΕΤΑΛΛΩΝ ΤΟΠΟΙ ΙΙ" και φιλοδοξεί να παρουσιάσει στο κοινό στοιχεία για το μεταλλευτικό και μεταλλουργικό παρελθόν της Σίφνου, αλλά και τη σημασία της ανάδειξής του σήμερα.
Η ημερίδα με τίτλο "Η Γεω-μεταλλευτική και Μεταλλουργική Κληρονομιά των Κυκλάδων και της Κύπρου" θα αρχίσει στις 17:00 και είναι ανοιχτή στο κοινό. Απευθύνεται κυρίως στους κατοίκους και τους φίλους της Σίφνου, δίνοντας τη δυνατότητα να γνωρίσουν καλύτερα μια πλευρά της ιστορίας του νησιού που συνδέεται άμεσα με το φυσικό περιβάλλον, την οικονομική δραστηριότητα και την εξέλιξη των τοπικών κοινωνιών.
Η δήμαρχος Σίφνου, Μαρία Ναδάλη, μίλησε στην "Κοινή Γνώμη" για τη σημασία της ανάδειξης της μεταλλευτικής και μεταλλουργικής κληρονομιάς του νησιού, τη σύνδεσή της με τον πολιτιστικό τουρισμό, αλλά και τον σχεδιασμό του Δήμου για την αξιοποίηση των σχετικών θέσεων.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στο έργο "ΜΕΤΑΛΛΩΝ ΤΟΠΟΙ ΙΙ", στο υπό σχεδιασμό "Γεωπάρκο Σίφνου" και στη μακρόχρονη συνεργασία με το ΕΚΕΦΕ "Δημόκριτος".
"Η μεταλλευτική ιστορία προσθέτει έναν ακόμη λόγο να περπατήσει κάποιος στη Σίφνο, να αφιερώσει χρόνο στον τόπο και να γνωρίσει μια πλευρά του που συχνά προσπερνά"
"Η ιστορία αυτή είναι ακόμη ορατή στο τοπίο της Σίφνου, στις παλιές στοές, στα κατάλοιπα των εγκαταστάσεων, στα μονοπάτια που ακολουθούσαν οι άνθρωποι και το μετάλλευμα. Η ανάδειξή της μας βοηθάει να καταλάβουμε καλύτερα τον τόπο μας και να διαφυλάξουμε μνήμες που με τον καιρό χάνονται. Είναι σημαντικό να τη γνωρίσουν οι ίδιοι οι Σιφνιοί, ιδιαίτερα οι νεότεροι, αλλά και όσοι επισκέπτονται το νησί", ανέφερε αρχικά η κα. Ναδάλη, σχετικά με τη σημασία της ανάδειξης της μεταλλευτικής ιστορίας της Σίφνου.
Σε ερώτηση για τη σύνδεση της μεταλλευτικής ιστορίας με τον πολιτιστικό τουρισμό, η δήμαρχος σημείωσε πως "μπορεί να γίνει μέρος μιας περιήγησης που δίνει νόημα σε όσα βλέπει κανείς περπατώντας στο νησί. Στον Άγιο Σώστη, στις Καμάρες και σε άλλες μεταλλευτικές θέσεις, ο επισκέπτης μπορεί να γνωρίσει τα ίχνη της εξόρυξης, τις τεχνικές και τους ανθρώπους πίσω από αυτά. Μέσα από το συγκεκριμένο έργο, προβλέπεται η αναβάθμιση επιλεγμένων διαδρομών και θέσεων μεταλλευτικής και μεταλλουργικής δραστηριότητας, η σήμανσή τους, καθώς και ποικίλες εκπαιδευτικές δράσεις και ψηφιακές περιηγήσεις. Έτσι, η μεταλλευτική ιστορία προσθέτει έναν ακόμη λόγο να περπατήσει κάποιος στη Σίφνο, να αφιερώσει χρόνο στον τόπο και να γνωρίσει μια πλευρά του που συχνά προσπερνά. Στο πλαίσιο του "ΜΕΤΑΛΛΩΝ ΤΟΠΟΙ ΙΙ", προβλέπονται παρεμβάσεις σε επιλεγμένα μονοπάτια και μεταλλευτικές θέσεις. Προβλέπεται, επίσης, η αναβάθμιση του υφιστάμενου Κέντρου Ανάδειξης Μεταλλευτικής και Μεταλλουργικής Κληρονομίας Σίφνου και η δημιουργία ενός νέου χώρου για τη νεότερη μεταλλευτική ιστορία".
"Φιλοδοξούμε να διεκδικήσουμε την ένταξη του Γεωπάρκου στο Παγκόσμιο Δίκτυο Γεωπάρκων της UNESCO"
Για το επόμενο βήμα και την προοπτική δημιουργίας "Γεωπάρκου Σίφνου", υπογράμμισε πως "η προσπάθεια αυτή προβλέπεται να ενταθεί ακόμη περισσότερο μέσω ενός νέου έργου με τίτλο "Γεωπάρκο Σίφνου". Στόχος του είναι να καταγραφεί και να αναδειχθεί συνολικά η γεωλογική και μεταλλευτική κληρονομιά του νησιού, μέσα από νέες γεωδιαδρομές και νέες δράσεις ενημέρωσης και προβολής, καθώς και μέσω καινοτόμων ψηφιακών εργαλείων. Το Έργο περιλαμβάνεται στον κατάλογο της εγκεκριμένης στρατηγικής για τα μικρά νησιά των Κυκλάδων και επιδιώκουμε να εξασφαλίσουμε τη χρηματοδότησή του. Στη συνέχεια, φιλοδοξούμε να διεκδικήσουμε την ένταξη του Γεωπάρκου στο Παγκόσμιο Δίκτυο Γεωπάρκων της UNESCO. Θα ήταν μια πολύ σημαντική εξέλιξη για τη Σίφνο και για τη φροντίδα αυτού του ιδιαίτερου τοπίου".
Κλείνοντας, η κα. Ναδάλη στάθηκε στη συνεργασία με το ΕΚΕΦΕ "Δημόκριτος" και ιδιαίτερα στον ρόλο του Δρ Ιωάννη Μπασιάκου, σημειώνοντας πως "δεν θα είχαμε φτάσει ως εδώ χωρίς τη μακρόχρονη συνεργασία μας με το ΕΚΕΦΕ "Δημόκριτος" και τους ερευνητές του. Η συστηματική έρευνα για τη μεταλλευτική και μεταλλουργική κληρονομιά της Σίφνου έχει ιστορία περισσότερων από 50 χρόνων, και η συμβολή του "Δημόκριτου" στη μελέτη και την ανάδειξή της είναι ουσιαστική. Ξεχωριστή θέση σε αυτή την προσπάθεια έχει ο Δρ Ιωάννης Μπασιάκος, γεωλόγος και ομότιμος ερευνητής του Κέντρου, τον οποίο τιμούμε φέτος με την αναγόρευσή του σε Επίτιμο Δημότη Σίφνου".
Από τη Σίφνο στη Σέριφο και την Κύθνο
Στο επίκεντρο των παρουσιάσεων θα βρεθεί η μεταλλευτική και μεταλλουργική κληρονομιά των Κυκλάδων. Ειδικότερα, θα παρουσιαστούν στοιχεία για τη Σίφνο, τη Σέριφο και την Κύθνο, ενώ θα γίνει αναφορά και στην περιοχή Ασγάτα - Καλαβασός της Κύπρου.
Το πρόγραμμα περιλαμβάνει παρουσίαση του ίδιου του έργου "ΜΕΤΑΛΛΩΝ ΤΟΠΟΙ ΙΙ", των στόχων, των δράσεων και των αναμενόμενων αποτελεσμάτων του. Παράλληλα, επιστήμονες και ερευνητές θα αναπτύξουν διαφορετικές πτυχές της μεταλλευτικής ιστορίας, ενώ ιδιαίτερη θέση θα έχει η αξιοποίηση παλαιών αρχείων για την καταγραφή λιγότερο γνωστών πλευρών της ιστορίας της Σίφνου.
Η μεταλλευτική παράδοση ως κομμάτι της ταυτότητας
Η μεταλλευτική δραστηριότητα αποτελεί σημαντικό κεφάλαιο της ιστορίας της Σίφνου και έχει αφήσει αποτυπώματα στο τοπίο του νησιού. Μεταλλεία, στοές, εγκαταστάσεις και άλλα κατάλοιπα αποτελούν σήμερα στοιχεία ενός ιδιαίτερου πολιτιστικού αποθέματος, το οποίο μπορεί να μελετηθεί και να αναδειχθεί.
Στο πλαίσιο της ημερίδας θα εξεταστεί και η συμβολή αυτής της κληρονομιάς στην τοπική ανάπτυξη. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στη σύνδεση του πολιτισμού με τον βιώσιμο τουρισμό, αλλά και στη δυνατότητα δημιουργίας ενός διαφορετικού τρόπου γνωριμίας των επισκεπτών με το νησί, μέσα από την ιστορία των ανθρώπων και των δραστηριοτήτων που διαμόρφωσαν το τοπίο του. Παράλληλα, η παρουσία φορέων από την Ελλάδα και την Κύπρο αναδεικνύει τη διασυνοριακή διάσταση του έργου και τη δυνατότητα ανταλλαγής γνώσης γύρω από περιοχές με αντίστοιχη γεω-μεταλλευτική παράδοση.
Η παρουσίαση του έργου και οι συμμετοχές
Την εκδήλωση διοργανώνει το ΕΚΕΦΕ "Δημόκριτος", ως επικεφαλής εταίρος του έργου, σε συνεργασία με τον Δήμο Σίφνου, την Εφορεία Αρχαιοτήτων Κυκλάδων, το Τμήμα Γεωλογικής Επισκόπησης Κύπρου και το Δίκτυο Θεματικών Κέντρων Τροόδους.
Στο πρόγραμμα περιλαμβάνονται εισηγήσεις από εκπροσώπους των παραπάνω φορέων, επιστήμονες, αλλά και ανθρώπους της τοπικής κοινωνίας με γνώση της ιστορίας και της μεταλλευτικής παράδοσης της Σίφνου. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η ενότητα για τις άγνωστες πτυχές της μεταλλευτικής ιστορίας του νησιού μέσα από τα παλαιά αρχεία του Ειρηνοδικείου Σίφνου, καθώς και η παρουσίαση της μεταλλευτικής και μεταλλουργικής κληρονομιάς της Κύπρου από την αρχαιότητα έως σήμερα.
Η τιμητική αναγόρευση του Ιωάννη Μπασιάκου
Ξεχωριστή στιγμή της βραδιάς θα αποτελέσει η τελετή αναγόρευσης του Δρ Ιωάννη Μπασιάκου σε Επίτιμο Δημότη Σίφνου. Ο Δρ Μπασιάκος είναι γεωλόγος - χρονολόγος και Ομότιμος Ερευνητής του ΕΚΕΦΕ "Δημόκριτος" και έχει συνδέσει τη μακρόχρονη επιστημονική του δραστηριότητα με τη μελέτη και την προβολή του μεταλλευτικού και μεταλλουργικού παρελθόντος του νησιού.
Η απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου Σίφνου για την αναγόρευσή του θα παρουσιαστεί κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης, ενώ θα ακολουθήσει αντιφώνηση του τιμώμενου.
Παράλληλες δράσεις μέχρι τις 7 Οκτωβρίου
Η ημερίδα αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου κύκλου δράσεων που θα πραγματοποιηθούν στη Σίφνο. Από τις 28 Σεπτεμβρίου έως τις 7 Οκτωβρίου 2026 θα διεξαχθεί στο Πολιτιστικό Κέντρο "Μαριάνθη Σίμου" το Σχολείο Πρωτοτεχνολογίας και Παραγωγής Αρχαίων Μετάλλων, με κύριο κοινό Έλληνες και ξένους ακροατές - ασκούμενους.
Στο πλαίσιο του Σχολείου, την Παρασκευή 2 Οκτωβρίου θα πραγματοποιηθεί πείραμα παραγωγής χαλκού με τεχνικές που εφαρμόζονταν κατά την προϊστορική αρχαιότητα. Τόσο η ημερίδα όσο και το συγκεκριμένο πείραμα θα είναι ανοιχτά στο κοινό.
