Το Δίκτυο Αρχιπέλαγος συνεχίζει τη δράση του για την ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς των Κυκλάδων, διοργανώνοντας δύο ξεχωριστές εκδηλώσεις σε Σίφνο και Σέριφο, με άξονα τη μνήμη, την ιστορία και τη σχέση των νησιών με την παραγωγή και την εργασία.
Συγκεκριμένα, στις 16 Αυγούστου στη Σίφνο και στις 21 Αυγούστου στη Σέριφο θα πραγματοποιηθούν προβολές του ντοκιμαντέρ “Ιστορίες από πηλό και σίδηρο”, το οποίο αναδεικνύει δύο χαρακτηριστικές όψεις της κυκλαδίτικης ταυτότητας και συγκεκριμένα, την αιώνια παράδοση της κεραμικής στη Σίφνο και τη σπουδαία μεταλλευτική ιστορία της Σερίφου, με αφορμή τη συμπλήρωση 110 χρόνων από την ιστορική απεργία των μεταλλωρύχων εργατών και εργατριών.
Οι εκδηλώσεις, που υλοποιούνται από το Δίκτυο Αρχιπέλαγος, σε συνεργασία με τοπικούς φορείς, αποτελούν μια αφορμή για διάλογο γύρω από τη διατήρηση της συλλογικής μνήμης και της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς. Μέσα από εικόνες, μαρτυρίες και ιστορικά στοιχεία, το κοινό θα έχει την ευκαιρία να γνωρίσει καλύτερα τις ιστορίες των ανθρώπων που διαμόρφωσαν την οικονομική και κοινωνική ζωή των δύο νησιών.
“Είναι δύο δράσεις, οι οποίες υλοποιήθηκαν και αναπτύχθηκαν μέσα από τη συνεργασία που είχαμε με τις τοπικές κοινωνίες και τους φορείς και οι οποίες έχουν στόχο την υπενθύμιση της ιστορίας και του πολιτισμού και κυρίως την μετάδοσή τους στις νεότερες γενιές των δύο αυτών νησιών”, δήλωσε στην “Κοινή Γνώμη”, ο ιδρυτής του μη κερδοσκοπικού οργανισμού “Δίκτυο Αρχιπέλαγος”, Jacob Moe.
“Δύο δράσεις σε δύο διαφορετικά νησιά, όπως προέκυψαν από ερευνητικά project”
“Πρόκειται για δύο εκδηλώσεις σε δύο διαφορετικά νησιά και οι οποίες είναι αποτέλεσμα των ερευνητικών project που υλοποιήσαμε ως οργανισμός, αλλά και μέσω των συνεργασιών που αναπτύξαμε στη Σίφνο και τη Σέριφο”, σημείωσε αρχικά, μιλώντας για το θέμα ο κ. Moe.
Μάλιστα, όπως είπε “είναι δύο θέματα διαφορετικά, αλλά έχουν κοινή θεματολογία, καθώς εμπεριέχουν τοπική μνήμη και ιστορία, πολιτισμό, για τις σχέσεις του ανθρώπου με το τοπικό περιβάλλον μέσα από υλικά, τον πηλό και το μετάλλευμα”.
Ερωτώμενος σχετικά με τα project που υλοποιήθηκαν, επεσήμανε ότι το μεν πρώτο για τη Σέριφο και την αγγειοπλαστική, διήρκεσε περίπου ένα χρόνο, ενώ το δεύτερο που αφορά στα ορυχεία στη Σέριφο.
“Η έρευνα στη Σίφνο διήρκησε ένα χρόνο μέσω ενός project που έγινε υπό την αιγίδα του Υπουργείου Πολιτισμού και σε στενή συνεργασία με το Σωματείο Αγγειοπλαστών και τον Δήμο. Ουσιαστικά καταγράψαμε και διασώσαμε το φωτογραφικό αρχείο του Σωματείου, δημιουργώντας μία σειρά από 13 μικρά ντοκιμαντέρ, ένα για κάθε ενεργό αγγειοπλαστείο το νησιού. Όλο αυτό το υλικό, κατατέθηκε στην Unesco, με αποτέλεσμα να ενταχθεί το νησί στο Δίκτυο Δημιουργικών Πόλεων του συγκεκριμένου οργανισμού”, δήλωσε χαρακτηριστικά.
Την ίδια ώρα, αναφορικά με τη Σέριφο, ο κ. Moe γνωστοποίησε πως “η εκδήλωση που θα πραγματοποιηθεί στο νησί, προέκυψε από ένα project που έγινε στις Κυκλάδες και συγκεκριμένα σε τέσσερα σημεία, για την σημαντική μεταλλευτική ιστορία που έχουν. Στην περίπτωση αυτή, έγιναν καταγραφές και ψηφοποιήσεις από τοπικές φωτογραφικές αποτυπώσεις από τα μεταλλεία, κυρίως στο Μέγα Λιβάδι”.
Κλείνοντας τις δηλώσεις του στην εφημερίδα, υπογράμμισε ότι “είναι πολύ σημαντικές δράσεις που συνδέουν τον πολιτισμό και την ιστορία, με ενεργή τη συμμετοχή της κοινωνίας, αλλά και να περάσουν στις νεότερες γενιές, για να υπάρξει και μία συνέχεια”.
Το πρόγραμμα των εκδηλώσεων
Η εκδήλωση “Η Αγγειοπλαστική της Σίφνου στο Φεστιβάλ Bring Your Chair, μια βραδιά αφιερωμένη στη σιφνέικη κεραμική και στο Δίκτυο Δημιουργικών Πόλεων της UNESCO”, θα πραγματοποιηθεί την Κυριακή 16 Αυγούστου, στις 9 το βράδυ, στη Σχολή Δραγάτση, στην περιοχή Αρτεμώνας.
Συγκεκριμένα, το Φεστιβάλ “Bring Your Chair”, σε συνεργασία με το Δίκτυο Αρχιπέλαγος και τον Δήμο Σίφνου, θα παρουσιάσει μια βραδιά αφιερωμένη στην πλούσια κληρονομιά της σιφνέικης κεραμικής. Η δράση εντάσσεται στο πλαίσιο της συμμετοχής της Σίφνου στο Δίκτυο Δημιουργικών Πόλεων της UNESCO και αναδεικνύει τις σύγχρονες κοινότητες των αγγειοπλαστών του νησιού. Η κεραμική προσεγγίζεται ως μια τέχνη άρρηκτα συνδεδεμένη με την ιστορία, την καθημερινή ζωή και την ταυτότητα της Σίφνου, αλλά και ως ένα ζωντανό πεδίο σύγχρονης δημιουργίας. Μέσα από τη συζήτηση και τον κινηματογράφο, παρουσιάζονται οι άνθρωποι, οι γνώσεις και οι τεχνικές που διατηρούν ζωντανή και εξελίσσουν την αγγειοπλαστική παράδοση του νησιού.
Η βραδιά θα ανοίξει με μια συζήτηση για την παρουσία και τη σημασία της κεραμικής στη Σίφνο, από την αρχαιότητα έως τη σύγχρονη εποχή. Εκπρόσωποι της αρχαιολογίας, της αρχιτεκτονικής ιστορίας και της τοπικής αυτοδιοίκησης προσεγγίζουν το θέμα από διαφορετικές οπτικές, εξετάζοντας τη διαδρομή της σιφνέικης αγγειοπλαστικής και τον ρόλο της στη διαμόρφωση του πολιτιστικού τοπίου του νησιού. Τη συζήτηση θα συντονίζει ο Jacob Moe, διευθυντής του Δικτύου Αρχιπέλαγος. Συμμετέχουν ο Γιώργος Γαβαλάς, αρχαιολόγος και επιμελητής για τη Σίφνο και τη Σέριφο στην Εφορεία Αρχαιοτήτων Κυκλάδων, η Ιωάννα Θεοχαροπούλου, ιστορικός αρχιτεκτονικής, και η Μαρία Ναδάλη, δήμαρχος Σίφνου.
Στο δεύτερο μέρος της εκδήλωσης θα προβληθούν επτά ντοκιμαντέρ μικρού μήκους, σε σκηνοθεσία του Jacob Moe, τα οποία δημιουργήθηκαν στο πλαίσιο της έρευνας του Δικτύου Αρχιπέλαγος για τη σιφνέικη αγγειοπλαστική.
Μια ξεχωριστή προβολή για την ιστορική απεργία των μεταλλωρύχων της Σερίφου, στις 21 Αυγούστου 1916, θα γίνει την Παρασκευή 21 Αυγούστου στις 9 το βράδυ, με τις “Λιθοβολούσες” της Σοφίας Ντώνα στη Σέριφο.
Με αφορμή τη συμπλήρωση 110 χρόνων από την ιστορική απεργία των μεταλλωρύχων εργατών και εργατριών της Σερίφου, το Δίκτυο Αρχιπέλαγος και ο Σύλλογος Μεγάλου Λιβαδιού, θα παρουσιάσουν την κυκλαδίτικη πρεμιέρα του πολυμεσικού-δοκιμιακού φιλμ “Λιθοβολούσες” της Σοφίας Ντώνα, που δημιουργήθηκε στο πλαίσιο του πρότζεκτ “Εξόρυξη στις Κυκλάδες: Ψηφιακά Ίχνη”, του Δικτύου Αρχιπέλαγος.
Η καλλιτέχνιδα κατά τη διάρκεια της διαμονής της στο νησί τον χειμώνα του 2025 σε συνεργασία με το Kotoki Art Space, διερεύνησε τοπικά αρχεία και αφηγήσεις, αποκαλύπτοντας ίχνη της Αικατερίνης Βαλσαμάκη, μιας προσωπικότητας με σημαντικό ρόλο στην εξέγερση στα ορυχεία σιδήρου στο Μέγα Λιβάδι.
Μέσα από αρχειακή έρευνα, προφορικές μαρτυρίες και οπτικές αναπαραστάσεις βασικών χώρων και προσώπων της απεργίας του 1916, η οποία κόστισε εννέα ανθρώπινες ζωές, άφησε δεκάδες τραυματίες και οδήγησε στην πρώτη εφαρμογή του οκταώρου στην Ελλάδα, το φιλμ αναδεικνύει τον καθοριστικό ρόλο των γυναικών σε αυτή, ανοίγοντας έναν ευρύτερο διάλογο γύρω από τη συλλογική μνήμη, την εργασία και την έμφυλη διάσταση της ιστορίας.
Μετά την προβολή θα ακολουθήσει συζήτηση με το κοινό, παρουσία της καλλιτέχνιδας.
