Η Κύθνος δεν είναι μόνο οι παραλίες, τα πανηγύρια και το καλοκαιρινό της τοπίο. Είναι ένας τόπος με ιδιαίτερη ιστορία, πλούσια παράδοση και μια πολιτιστική κληρονομιά που συνεχίζει να ζει μέσα από τους ανθρώπους και τις ιστορίες τους. Αυτή την λιγότερο γνωστή πλευρά του νησιού, όπως ο ίδιος τονίζει, έχει επιλέξει να αναδείξει μέσα από τον κινηματογραφικό του φακό, ο Γιάννης Σπηλιόπουλος, αναδεικνύοντας πολλά στοιχεία που χάνονται στο πέρασμα των χρόνων.
Με αφορμή την επαναπροβολή των δύο ντοκιμαντέρ του, την Κυριακή 4 Οκτωβρίου στην αίθουσα του Δημοτικού Συμβουλίου στις 6 και μισή το απόγευμα και συγκεκριμένα, “Οι ξερολιθιές της Κύθνου” και το “Τα μεταλλεία της Κύθνου – Ιχνηλατώντας την ιστορία”, το οποίο, μάλιστα, έχει αποσπάσει και πολλά βραβεία, ο κ. Σπηλιόπουλος, μιλάει στην “Κοινή Γνώμη” για το προσωπικό του κινηματογραφικό ταξίδι τα τελευταία χρόνια, με επίκεντρο πάντα την Κύθνο, αλλά και τη συνεργασία του με τους μαθητές του νησιού, στη δημιουργία ντοκιμαντέρ.
“H Κύθνος είναι γεμάτη από μνήμες”
Η σχέση του με την Κύθνο άρχισε αρκετά χρόνια πριν και σταδιακά εξελίχθηκε σε ένα προσωπικό κινηματογραφικό ταξίδι. Μάλιστα, όπως έχει ο ίδιος αναφέρει, γνώρισε το νησί περίπου το 2009 και γοητεύτηκε από τους ανθρώπους, την απλότητα, τη φιλοξενία και τον πλούτο της παράδοσής του.
“Η σχέση μου με το νησί κρατάει πολλά χρόνια, περίπου από το 2009 και μπορώ να χαρακτηρίσω τον εαυτό μου ως ερωτικό μετανάστη. Είμαι επαγγελματίας κινηματογραφιστής και ως συνταξιούχος πλέον έχω αφιερώσει τον χρόνο μου στην Κύθνο”, δήλωσε αρχικά στην εφημερίδα ο κ. Σπηλιόπουλος, δίνοντας στη συνέχεια και το στίγμα της δημιουργίας μίας σειρά ντοκιμαντέρ αφιερωμένα στην ιστορία και την παράδοση του νησιού.
“Διαπίστωσα ότι δεν υπάρχει καταγραφή της πολιτιστικής κληρονομιάς, εκτός των βιβλίων του κ. Βενετούλια και έτσι αποφάσισα να δημιουργήσω μια σειρά ντοκιμαντέρ που επιχειρούν να διασώσουν μνήμες, γνώσεις και εικόνες ενός κόσμου που αλλάζει”, δήλωσε χαρακτηριστικά.
Ένα από τα σημαντικότερα έργα του είναι το ντοκιμαντέρ “Κύθνος, Μνήμες Προγόνων – Παραδοσιακές πρακτικές στο διάβα του χρόνου”, παραγωγής του 2019, διάρκειας περίπου 56 λεπτών, με σκηνοθεσία και παραγωγή του ίδιου.
“Η ταινία ταξιδεύει τον θεατή στην αγροτική και παραγωγική ζωή της Κύθνου, μέσα από τις μαρτυρίες κυρίως ηλικιωμένων κατοίκων. Το τυρί, το κρασί, το κριθάρι και το μέλι αποτελούν την αφετηρία για να ξεδιπλωθούν παλιές πρακτικές, όπως η καλλιέργεια της γης, οι ανεμόμυλοι, το αλώνισμα, η παραγωγή του κύθνιου τυριού και η μελισσοκομία. Παράλληλα, η ταινία συνδέει το παρελθόν με την αρχαιολογία και την ιστορία του νησιού. Το ντοκιμαντέρ ταξίδεψε και σε Φεστιβάλ, δίνοντας τη δυνατότητα σε κοινό εκτός της Κύθνου, να γνωρίσει έναν διαφορετικό πολιτιστικό πλούτο του νησιού”, υπογράμμισε.
Στη συνέχεια, ο κ. Σπηλιόπουλος μίλησε και για το ντοκιμαντέρ “Πέτρα και Χρόνος - Οι ξερολιθιές της Κύθνου”, το οποίο δημιουργήθηκε το 2022, ταξιδεύοντας σε δεκάδες χώρες του εξωτερικού.
“Το συγκεκριμένο ντοκιμαντέρ παραγωγής του 2022, διάρκειας 47 λεπτών, έχει τη δική μου σκηνοθεσία, αλλά και το σενάριο, ενώ η παραγωγή είναι του Δήμου Κύθνου και του Συλλόγου Φίλων Αρχαιολογικού Μουσείου Νήσου Κύθνου. Έχει ταξιδέψει σε 38 χώρες και έχει λάβει 28 βραβεία. Οι ξερολιθιές παρουσιάζονται, όχι απλώς ως ένα στοιχείο του τοπίου, αλλά ως κομμάτι της ζωής και της ιστορίας των κατοίκων. Η ταινία εξετάζει τη σημασία τους από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα, αλλά και την ανάγκη διατήρησής τους για το περιβάλλον και την ίδια την ταυτότητα του νησιού”, σχολίασε.
Όμως, αξίζει να σημειωθεί πως το κινηματογραφικό ενδιαφέρον του κ. Σπηλιόπουλου για το νησί δεν σταματάει εκεί, καθώς στο έργο του περιλαμβάνονται και οι αρχαιολογικές και ιστορικές πτυχές του νησιού, με το ντοκιμαντέρ “Ανασκάπτοντας την Αρχαία Κύθνο”, ενώ το 2026 παρουσίασε και την τελευταία του ταινία με τίτλο “Τα μεταλλεία της Κύθνου: Ιχνηλατώντας την ιστορία», διάρκειας 62 λεπτών.
“Η τελευταία μου ταινία φωτίζει την ιστορία των μεταλλείων της Κύθνου, από τα πρώτα ίχνη εξόρυξης στην αρχαιότητα έως το 1940, όταν σταμάτησαν οριστικά να λειτουργούν. Μέσα από μαρτυρίες επιστημόνων, ιστορικών και πρώην εργατών ξεδιπλώνεται μια ακόμη, λιγότερο γνωστή, πλευρά της ταυτότητας του νησιού”, τόνισε ο κ. Σπηλιόπουλος.
Δημιουργία ντοκιμαντέρ και με του μαθητές του νησιού
Παράλληλα, με την κινηματογραφική του παρουσία στην Κύθνο, έχει αναπτύξει και μία ιδιαίτερη σχέση με τους νέους ανθρώπους του νησιού και συγκεκριμένα με τους μαθητές της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης.
“Εκτός όμως από την κινηματογραφική μου “ανασκαφή”, θα έλεγα, στην ιστορία και τον πολιτισμό με τη δημιουργία επτά σε σύνολο ντοκιμαντέρ, πραγματοποιώ και παράλληλες δράσεις με τους μαθητές της Κύθνου, δημιουργώντας μαζί τους μικρές ταινίες, οι οποίες αποστέλλονται στο Camera Zizanio και είμαι στην ευχάριστη θέση να πω ότι και από εκεί έχουμε κατακτήσει αρκετά βραβεία. Αυτή τη χρονιά είναι προγραμματισμένη η παραγωγή δύο ντοκιμαντέρ, τα οποία αποστέλλονται στο Camera Zizanio”, σημείωσε.
Ολοκληρώνοντας τις δηλώσεις του στην εφημερίδα, ο κ. Σπηλιόπουλος υπογράμμισε πως “είναι πολύ σημαντικό να υπάρχει αυτή η κινηματογραφική καταγραφή, καθώς οι ταινίες λειτουργούν ως ένα οπτικοακουστικό αρχείο της συλλογικής μνήμης του νησιού. Άνθρωποι, επαγγέλματα, παραδοσιακές τεχνικές, προϊόντα, ξερολιθιές, αρχαιολογικά ευρήματα και μεταλλεία γίνονται κομμάτια μιας μεγάλης αφήγησης για την Κύθνο. Μιας αφήγησης που επιχειρεί να μεταφέρει το παρελθόν στο σήμερα και κυρίως να το παραδώσει στις επόμενες γενιές. Στόχος μου είναι η Κύθνος να γίνει γνωστή, όχι μόνο για τις φυσικές ομορφιές και τις παραλίες της, αλλά και για την πλούσια πολιτιστική παρακαταθήκη της. Σε αυτό το πλαίσιο θα επιχειρηθεί και η ενσωμάτωση των ντοκιμαντέρ στο επίσημο site του Δήμου”.
