Η ιστορία της Ερμούπολης αποκτάει ξανά φωνή μέσα από τα αυθεντικά της τεκμήρια, σε μια ξεχωριστή έκθεση που διοργανώνει η Δημοτική Βιβλιοθήκη Δήμου Σύρου - Ερμούπολης, στο πλαίσιο των εορτασμών για τα 200 χρόνια από την ίδρυση της πόλης.
Η έκθεση με τίτλο “Τεκμήρια και Μνήμες - Η Ερμούπολη μέσα από την ιστορική καταγραφή”, τα εγκαίνια της οποίας πραγματοποιήθηκαν το Σάββατο στον χώρο της Παιδικής Βιβλιοθήκης, αποτελεί ένα μοναδικό ταξίδι στον χρόνο, αναδεικνύοντας την πορεία της “αρχόντισσας” των Κυκλάδων μέσα από σπάνιο αρχειακό υλικό, ιστορικά έγγραφα, έντυπα και φωτογραφίες.
Στην εκδήλωση, η οποία πλαισιώθηκε με την ομιλία του αντιδημάρχου Διοικητικών Υπηρεσιών του Δήμου Σύρου - Ερμούπολης και εντεταλμένου της Δημοτικής Βιβλιοθήκης, Δομένικου Σαγκινέτου, με θέμα “Ο αθλητισμός στη Σύρο κατά τον 19ο και τον 20ό αιώνα”, παραβρέθηκαν ο αποστολικός τοποτηρητής της Καθολικής Επισκοπής Σύρου, π. Σεβαστιανός Ροσσολάτος, ο δήμαρχος Σύρου - Ερμούπολης, Αλέξης Αθανασίου, η αντιδήμαρχος Πολιτισμού, Θωμαή Μενδρινού, ο εντεταλμένος Δημοτικός Σύμβουλος Παιδείας, Ιωσήφ Ρούσσος, ο δήμαρχος Ψαρών, Κωνσταντίνος Βρατσάνος, ο οποίος βρέθηκε στη Σύρο προκειμένου να παρακολουθήσει τις εκδηλώσεις που πραγματοποίησε το Λύκειο Ελληνίδων Σύρου, ο εκδότης των “Συριανών Γραμμάτων”, Δημήτρης Βαρθαλίτης, ο πρώην βουλευτής Κυκλάδων, Αντώνης Συρίγος, καθώς επίσης εκπρόσωποι των γραμμάτων, των τεχνών και του πολιτισμού του νησιού.
Ένα οδοιπορικό στον χρόνο
Η έκθεση με τον τίτλο “Τεκμήρια και Μνήμες - Η Ερμούπολη μέσα από την ιστορική καταγραφή”, που θα είναι ανοιχτή για το κοινό έως και το τέλος Αυγούστου, αξιοποιεί πολύτιμο υλικό από τις συλλογές της Δημοτικής Βιβλιοθήκης, των Γενικών Αρχείων του Κράτους νομού Κυκλάδων, καθώς και από την ιδιωτική συλλογή του Δομένικου Σαγκινέτου.
Μάλιστα, προσφέρει εκείνα να τεκμήρια που αφηγούνται μια διαφορετική πτυχή της κοινωνικής, οικονομικής και πολιτιστικής διαδρομής της Ερμούπολης, αναδεικνύοντας τον καθοριστικό της ρόλο στη νεότερη ελληνική ιστορία.
Οι επισκέπτες έχουν την ευκαιρία να γνωρίσουν άγνωστες ιστορίες, να παρακολουθήσουν την εξέλιξη της πόλης μέσα από αυθεντικά ντοκουμέντα και να αντιληφθούν πώς η καθημερινότητα των κατοίκων, οι θεσμοί, το εμπόριο, ο πολιτισμός και η κοινωνική ζωή αποτυπώθηκαν στον χρόνο μέσα από τα ιστορικά αρχεία.
Η έκθεση δεν αποτελεί μόνο μια παρουσίαση ιστορικών τεκμηρίων, αλλά μια ουσιαστική υπενθύμιση της σημασίας που έχει η διατήρηση της συλλογικής μνήμης. Μέσα από την ανάδειξη των αρχειακών θησαυρών της Σύρου, η Δημοτική Βιβλιοθήκη συμβάλλει στη σύνδεση του παρελθόντος με το παρόν, προσφέροντας στους κατοίκους και τους επισκέπτες την ευκαιρία να γνωρίσουν βαθύτερα την ιστορία της Ερμούπολης και να εκτιμήσουν την πολιτιστική της κληρονομιά.
Σε μια χρονιά με έντονο συμβολισμό για την πόλη, η έκθεση έρχεται να υπενθυμίσει ότι η ιστορία δεν διατηρείται μόνο στα βιβλία, αλλά και στα τεκμήρια που σώζονται, ερευνώνται και παρουσιάζονται στο κοινό, κρατώντας ζωντανή τη μνήμη δύο αιώνων δημιουργίας και προόδου.
“Πόσα χρόνια ιστορία χωρούν μέσα σε αυτή την αίθουσα”
Σύντομο χαιρετισμό στην έναρξη της εκδήλωσης, απεύθυνε ο δήμαρχος Σύρου - Ερμούπολης, Αλέξης Αθανασίου, ο οποίος εμφανώς ενθουσιασμένος από τα ντοκουμέντα και τα αρχεία που εκθέτονται στον χώρο της Παιδικής Βιβλιοθήκης σημείωσε χαρακτηριστικά ότι “πόσα χρόνια ιστορίας χωρούν σε αυτή την αίθουσα, μέσα από στιγμές που συμβολίζουν τον 19ο και τον 20ο αιώνα και γεγονότα που σημάδεψαν αυτή την περίοδο. Η έκθεση αυτή είναι ένα δείγμα των “θησαυρών” της Δημοτικής Βιβλιοθήκης, των Γενικών Αρχείων του Κράτους του νομού Κυκλάδων, αλλά και της συλλογής που με προσήλωση έχει συγκεντρώσει ο Δομένικος Σαγκινέτος”.
Στη συνέχεια και απευθυνόμενος προς το κοινό που είχε κατακλύσει την αίθουσα, υπογράμμισε ότι “σας προτείνω να σταθείτε στα ταμπλό. Να τους αφιερώσετε χρόνο, διότι έχουν τόση πληροφορία που δεν μπορεί να αφομοιώσει μία ματιά, ένα πέρασμα. Από την πρώτη αποτύπωση του λιμανιού το 1843, όπου διακρίνονται 11 μύλοι, έως τις γειτονιές. Αναλογιστείτε πόσες είναι ίδιες σήμερα και πόσες έχουν αλλάξει μορφή. Από τους δημάρχους της Ερμούπολης έως τους ευεργέτες του νησιού, χάρη στους οποίους χτίστηκαν υποδομές που έχουμε μέχρι και σήμερα. Θα σας πρότεινα να προσέξετε πόσα φωτογραφεία είχαμε και πόσους αθλητικούς συλλόγους. Πόσοι άραγε γνωρίζουν ότι από εδώ ξεκίνησε ο θεσμός των Πανκυκλαδικών αγώνων το 1926. Στις προθήκες θα βρείτε τεκμήρια και βιβλία για τη Σύρο, την εκπαίδευση, έως και το αρχείο τοπικών εφημερίδων.
Είμαι εντυπωσιασμένος και ενθουσιασμένος από την προσπάθεια και θέλω να δώσω πολλά συγχαρητήρια στον Δομένικο Σαγκινέτο, αλλά και στις εργαζόμενες στη Δημοτική Βιβλιοθήκη που δημιούργησαν αυτό το “ταξίδι” στον χρόνο και την ιστορία της Ερμούπολης”.
“Από την ανάπτυξη της Ερμούπολης δεν θα μπορούσε να λείπει και ο αθλητικός τομέας”
Ένα εκτενές αφιέρωμα στην ανάπτυξη του αθλητισμού τον 19ο και 20ο αιώνα στην Ερμούπολη, με τη δημιουργία αθλητικών συλλόγων, σωματείων, αλλά και διοργανώσεων, παρουσίασε στους παρευρισκομένους, ο αντιδήμαρχος Διοικητικών Υπηρεσιών του Δήμου Σύρου - Ερμούπολης και εντεταλμένος της Δημοτικής Βιβλιοθήκης, Δομένικος Σαγκινέτος.
Κάνοντας μία σύντομη αναφορά στη δημιουργία ενός “θαύματος”, όπως το αποκάλεσε, δηλαδή του χτισίματος από το μηδέν της Ερμούπολης αναφέρθηκε και στον αθλητισμό, ο οποίος άρχισε δειλά δειλά να “γεννιέται” με την ίδρυση του 1ου Γυμνασίου της Ελλάδος, αλλά και πολλών ιδιωτικών εκπαιδευτηρίων.
“Στον τύπο της εποχής, από το 1840 έως και 1880, αναφέρονται μόνο σχολικές αθλητικές επιδείξεις με την λήξη της σχολικής περιόδου. Αναφέρεται δε η έλλειψη αθλητικών χώρων.
Ο Δήμος ενοικιάζει οικόπεδο στην περιοχή Ξερόκαμπου, για την εκγύμναση των μαθητών του Γυμνασίου και την διεξαγωγή των γυμναστικών επιδείξεων.
Με την ίδρυση του φιλαθλητικού ομίλου στην περιοχή του Δημοτικού σχολείου Κουκουλά και αργότερα στην περιοχή του σημερινού Ηρώων, λειτουργεί γυμναστήριο, (δεκαετία 1870 – 1880). Να πούμε εδώ, ότι η αξία της γης είχε εκτοξευθεί σε μεγάλα ύψη και η εύρεση κατάλληλου χώρου αδύνατη. Το πρόβλημα συνεχίζει έως σήμερα.
Ο αθλητισμός σε ομαδικά αθλήματα κατά κύριο λόγο ξεκινά την δεκαετία 1870–80.
Πέντε όμιλοι γεννιούνται και συγκεκριμένα ο Όμιλος Ερετών Σύρου (ναυτικός όμιλος), Ο Σκοπευτικός και Κυνηγετικός ‘Ομιλος Σύρου, Ο Φιλαθλητικός Όμιλος Σύρου, Ο Ποδηλατικός Όμιλος Σύρου και ο Όμιλος Αντισφαίρισης. Δεν απευθύνονταν βέβαια και οι πέντε όμιλοι σε όλες τις κατηγορίες των πολιτών της πόλης. Ποδηλατικός και ο Όμιλος Αντισφαίρισης, απευθύνονταν μόνο στην άρχουσα τάξη του νησιού”, σημείωσε, μεταξύ άλλων, ο κ. Σαγκινέτος.
Στη συνέχεια και δίνοντας ιστορικές πληροφορίες για τους παραπάνω Ομίλους, στάθηκε και στη δημιουργία, τον Αύγουστο του 1927, του πρώτου αθλητικού ποδοσφαιρικού Συλλόγου, του Ερμή Σύρου, στοιχεία του οποίου έχουν δημοσιευθεί στην εφημερίδα “Θάρρος” το 1927, καθώς και στη διεξαγωγή του πρώτου αγώνα στις 23 Μαΐου του 1928.
Από την ιστορική καταγραφή δεν θα μπορούσε να λείπει και η δημιουργία του Άρη Σύρου, τον Ιούλιο του 1929, αλλά και στην πραγματοποίηση των πρώτων παγκυκλαδικών αγώνων στίβου το 1929, με πρωτοβουλία του Ερμή Σύρου.
“Θέλω να αφιερώσω αυτή τη μελέτη σε όλους αυτούς που έχουν φύγει από κοντά μας, είτε αυτοί ήταν ποδοσφαιριστές, αθλητές στίβου, ναυταθλητές και παράγοντες όλων αυτών των Σωματείων του νησιού μας, που χωρίς την προσφορά και την ανιδιοτέλειά τους, δεν θα είχε γίνει τίποτα από όλα αυτά. Δεν θα είχαν βγει όλες αυτές οι γενιές αθλητών που μας έκαναν τόσο χαρούμενους, αλλά πάνω από όλα να νοιώσουμε υπερήφανοι για το νησί μας”, είπε, κλείνοντας ο κ. Σαγκινέτος.
