Σε εντελώς διαφορετική κλίμακα τοποθετεί το φαινόμενο της γαστρεντερίτιδας στη Ρόδο το νέο έγγραφο του Εθνικού Οργανισμού Δημόσιας Υγείας, το οποίο φέρει ημερομηνία 2 Σεπτεμβρίου 2026 και έρχεται σε συνέχεια της ενημέρωσης της 24ης Αυγούστου 2026. Εκεί όπου η πρώτη επίσημη αποτύπωση έκανε λόγο για 298 άτομα που προσήλθαν στο Γενικό Νοσοκομείο Ρόδου το διάστημα 1 έως 20 Αυγούστου, η επικαιροποιημένη καταγραφή, με στοιχεία έως τις 30 Αυγούστου, ανεβάζει τον αριθμό των περιστατικών του μήνα στα 851. Πρόκειται για υπερτετραπλασιασμό σε σχέση με τα 201 περιστατικά του Αυγούστου 2025 και για τον υψηλότερο μηνιαίο αριθμό που εμφανίζεται σε ολόκληρη τη σειρά των δεδομένων που παραθέτει ο Οργανισμός από το 2023 και μετά.
Το έγγραφο, που υπογράφεται από τη Γενική Διεύθυνση Επιδημιολογικής Επιτήρησης και απευθύνεται στις υπηρεσίες δημόσιας υγείας της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου, στην Αποκεντρωμένη Διοίκηση Αιγαίου και στον Δήμο Ρόδου, με κοινοποίηση στο Υπουργείο Υγείας, στη 2η Υγειονομική Περιφέρεια και στον ΕΦΕΤ, δεν περιορίζεται στους αριθμούς. Για πρώτη φορά αναφέρει την εργαστηριακή ανίχνευση νοροϊού σε δείγματα ασθενών, καταγράφει με σαφήνεια τα κενά που εξακολουθούν να εμποδίζουν την επιδημιολογική διερεύνηση και αποκαλύπτει ότι η σύσταση για δειγματοληψίες νερού, την οποία ο ίδιος ο Οργανισμός είχε διατυπώσει στα τέλη Αυγούστου, προσκρούει σε αδυναμία του αρμόδιου χημικού εργαστηρίου και σε έλλειψη προσωπικού.
Από τα 298 στα 851 μέσα σε 10 ημέρες
Η σύγκριση των δύο εγγράφων είναι από μόνη της αποκαλυπτική για την πορεία του φαινομένου. Με βάση τα στοιχεία της 24ης Αυγούστου, οι 298 προσελεύσεις των πρώτων 20 ημερών αντιστοιχούσαν σε περίπου 15 περιστατικά την ημέρα. Με τη νέα καταγραφή, το διάστημα από την 21η έως την 30ή Αυγούστου συγκεντρώνει, όπως προκύπτει από την αφαίρεση των δύο αριθμών, 553 επιπλέον περιστατικά, δηλαδή πάνω από 55 προσελεύσεις ημερησίως. Αξίζει να σημειωθεί ότι το προηγούμενο δημοσίευμα της «δημοκρατικής» είχε επισημάνει πως από την τότε επίσημη καταγραφή δεν προέκυπταν εκτιμήσεις για 50 κρούσματα καθημερινά στο νοσοκομείο. Τα νεότερα δεδομένα δείχνουν ότι, τουλάχιστον για το τελευταίο δεκαήμερο του μήνα, το όριο αυτό όχι μόνο προσεγγίστηκε αλλά ξεπεράστηκε.
Ο πίνακας που συνοδεύει το έγγραφο δίνει και το ιστορικό βάθος που έλειπε από την πρώτη ενημέρωση. Στο Γενικό Νοσοκομείο Ρόδου τον Ιούλιο του 2024 είχαν καταγραφεί 493 περιστατικά και τον Αύγουστο του ίδιου έτους 345, ενώ το 2025 οι αντίστοιχοι αριθμοί ήταν 211 και 201. Για τον Ιούλιο του 2023 δεν υπήρξε καταγραφή. Φέτος ο Ιούλιος έκλεισε με 157 περιστατικά, δηλαδή χαμηλότερα από τα δύο προηγούμενα έτη, και ακολούθησε ο Αύγουστος με τα 851. Η εικόνα αυτή, με τον Ιούλιο ήπιο και τον Αύγουστο εκρηκτικό, δείχνει ότι η έξαρση δεν αποτελεί απλή συνέχεια της εποχικής αύξησης που παρατηρείται κάθε καλοκαίρι, αλλά συγκεντρώθηκε σε ένα συγκεκριμένο και σχετικά σύντομο χρονικό παράθυρο.
Η επιβάρυνση επεκτείνεται και στα Κέντρα Υγείας
Στο πλαίσιο της διερεύνησης, το Τμήμα Τροφιμογενών και Υδατογενών Νοσημάτων του ΕΟΔΥ ζήτησε στοιχεία όχι μόνο από το νοσοκομείο αλλά και από τα Κέντρα Υγείας Αρχαγγέλου, Έμπωνα και Γενναδίου, ώστε να αποτυπωθεί η κατάσταση και στις περιοχές εκτός της πόλης της Ρόδου. Τα δεδομένα δείχνουν ότι η αύξηση έχει καθολικό χαρακτήρα.
Στο Κέντρο Υγείας Αρχαγγέλου καταγράφηκαν 106 περιστατικά τον Ιούλιο και 156 τον Αύγουστο, με την καταγραφή να φτάνει έως τις 31 του μήνα. Το σύνολο των 262 περιστατικών του διμήνου είναι κατά πολύ υψηλότερο από τα 111 του 2023, τα 131 του 2024 και τα 122 του 2025, τα οποία στον πίνακα του Οργανισμού εμφανίζονται ως συνολικοί αριθμοί για ολόκληρο το δίμηνο Ιουλίου Αυγούστου κάθε έτους. Πρόκειται, δηλαδή, για διπλασιασμό σε σχέση με τη συνήθη εικόνα της συγκεκριμένης δομής. Στο Κέντρο Υγείας Έμπωνα τα περιστατικά ανήλθαν σε 3 τον Ιούλιο και 16 τον Αύγουστο, ενώ στο Κέντρο Υγείας Γενναδίου, όπου η καταγραφή σταμάτησε στις 19 Αυγούστου, σημειώθηκαν 8 περιστατικά τον Ιούλιο και άλλα 8 τον Αύγουστο. Για τις δύο τελευταίες δομές δεν υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία από τα προηγούμενα έτη, κάτι που δεν επιτρέπει σύγκριση.
Το προφίλ των ασθενών
Για πρώτη φορά το έγγραφο του ΕΟΔΥ παραθέτει και περιγραφικά χαρακτηριστικά των κρουσμάτων, στον βαθμό που αυτά καταγράφηκαν. Στο Κέντρο Υγείας Αρχαγγέλου, από τα 262 περιστατικά τα 138, δηλαδή το 53%, αφορούσαν άνδρες. Η διάμεση ηλικία ήταν τα 28 έτη, με εύρος από 3 έως 89 ετών, και τα κυρίαρχα συμπτώματα ήταν έμετοι, σε 180 από τα 182 περιστατικά για τα οποία υπήρχε σχετική πληροφορία, και διάρροιες, σε 172 από 174. Στο Κέντρο Υγείας Έμπωνα, από τα 19 περιστατικά τα 14 αφορούσαν άνδρες, η διάμεση ηλικία ήταν τα 52 έτη, ενώ οι διάρροιες εμφανίστηκαν στο 79% και οι έμετοι στο 68% των ασθενών. Στο Κέντρο Υγείας Γενναδίου, με 16 περιστατικά και διάμεση ηλικία 29,5 ετών, το είδος των συμπτωμάτων δεν καταγράφηκε.
Στο Γενικό Νοσοκομείο Ρόδου η εξατομικευμένη καταγραφή αφορά 411 περιστατικά που προσήλθαν από την 1 Ιουλίου έως τις 12 Αυγούστου 2026. Για τα περιστατικά αυτά τα κυρίαρχα συμπτώματα ήταν οι έμετοι, στο 87%, και οι διάρροιες, στο 71%, ενώ η ηλικία ήταν διαθέσιμη μόνο για 159 ασθενείς, με διάμεση τιμή τα 25 έτη και εύρος από 16 έως 97 ετών. Το φύλο ήταν γνωστό μόλις για 19 ασθενείς, εκ των οποίων οι 11 γυναίκες. Από τις 13 Αυγούστου και έπειτα το νοσοκομείο καταγράφει μόνο τον συνολικό ημερήσιο αριθμό ασθενών με συμπτώματα γαστρεντερίτιδας, χωρίς επιμέρους στοιχεία. Επιπλέον, όπως αναφέρεται ρητά στο έγγραφο, δεν έχουν καταγραφεί τα παιδιατρικά περιστατικά που προσήλθαν στο νοσοκομείο, γεγονός που σημαίνει ότι ο πραγματικός αριθμός των προσελεύσεων είναι υψηλότερος ακόμη και από τα 851.
Νοροϊός στα πρώτα δείγματα
Η εξέλιξη που δίνει νέα διάσταση στην υπόθεση είναι η εργαστηριακή. Την 1 Σεπτεμβρίου 2026 ελήφθησαν 2 δείγματα κοπράνων από ασθενείς που επισκέφθηκαν το νοσοκομείο, μέρος των οποίων ελέγχθηκε με μοριακή μέθοδο PCR στο Γενικό Νοσοκομείο Ρόδου. Και στα 2 δείγματα ανιχνεύθηκε νοροϊός. Υλικό από τα δείγματα πρόκειται να αποσταλεί στο Κεντρικό Εργαστήριο Δημόσιας Υγείας για περαιτέρω έλεγχο.
Ο ΕΟΔΥ επισημαίνει, ωστόσο, με ιδιαίτερη προσοχή ότι η ανίχνευση του ιού δεν σημαίνει απαραίτητα και σύνδεσή του με το συμβάν ως αιτιολογικού παράγοντα, δεδομένου ότι αφορά μόνο 2 δείγματα, τα οποία ελήφθησαν την 1 Σεπτεμβρίου και ενδεχομένως δεν είναι αντιπροσωπευτικά των περιστατικών που σημειώθηκαν τον Αύγουστο. Η επιφύλαξη αυτή έχει ουσία, καθώς τα δείγματα λήφθηκαν αφού η κορύφωση του φαινομένου είχε ήδη περάσει. Παρά ταύτα, το εύρημα συμβαδίζει με την εκτίμηση που είχε διατυπώσει προ ημερών γαστρεντερολόγος του νησιού, ο οποίος, με βάση τη σύντομη διάρκεια των συμπτωμάτων και την ταχύτητα μετάδοσης σε άτομα που είχαν βρεθεί σε στενή επαφή, είχε μιλήσει για ιογενή γαστρεντερίτιδα, χωρίς τότε να υπάρχει εργαστηριακή ταυτοποίηση.
Το κενό που παραμένει
Παρά τα νεότερα στοιχεία, το βασικό εμπόδιο στη διερεύνηση δεν έχει αρθεί. Το Τμήμα Τροφιμογενών και Υδατογενών Νοσημάτων ζήτησε από όλες τις υγειονομικές δομές την καταγραφή των στοιχείων επικοινωνίας των ασθενών, κάτι που, όπως σημειώνεται, δεν έχει καταστεί ακόμη εφικτό. Το αποτέλεσμα είναι ότι δεν είναι δυνατή η επιδημιολογική διερεύνηση μέσω τηλεφωνικών συνεντεύξεων με τους ασθενείς, ούτε ο σχεδιασμός αναλυτικής επιδημιολογικής μελέτης που θα μπορούσε να αναδείξει πιθανούς παράγοντες κινδύνου. Την ίδια στιγμή, καμία από τις 4 δομές δεν διαθέτει πληροφορία για τον τόπο μόνιμης ή προσωρινής διαμονής των κρουσμάτων. Με άλλα λόγια, ένα μήνα και πλέον μετά την έναρξη της έξαρσης, οι αρχές δεν γνωρίζουν ούτε πού διέμεναν οι ασθενείς ούτε αν συνδέονταν μεταξύ τους μέσω κοινού γεύματος, κοινής διαμονής ή άλλης κοινής έκθεσης.
Αδυναμία για νέες δειγματοληψίες νερού
Ένα από τα πλέον χαρακτηριστικά σημεία του νέου εγγράφου αφορά το νερό. Στην ενημέρωση της 24ης Αυγούστου ο Οργανισμός είχε ζητήσει λήψη δειγμάτων από αντιπροσωπευτικά σημεία του δικτύου της πόλης της Ρόδου, καθώς και από τις γεωτρήσεις, τις πηγές και τις δεξαμενές που την υδροδοτούν. Σύμφωνα με έγγραφο του Τμήματος Δημόσιας Υγείας Δωδεκανήσου που περιήλθε στον ΕΟΔΥ στις 31 Αυγούστου 2026, η εν λόγω υπηρεσία δεν δύναται προς το παρόν να προβεί σε νέα δειγματοληψία νερού. Οι λόγοι που αναφέρονται είναι δύο, η αδυναμία του αρμόδιου χημικού εργαστηρίου να διενεργήσει τις απαιτούμενες αναλύσεις και η έλλειψη διαθέσιμου προσωπικού για τη διενέργεια της δειγματοληψίας.
Από τα ίδια στοιχεία προκύπτει ότι δείγματα νερού από το δίκτυο ύδρευσης της Ρόδου είχαν ληφθεί από διαφορετικές περιοχές του νησιού στις 31 Μαρτίου, 19, 20 και 27 Μαΐου, 3, 10 και 30 Ιουνίου 2026, ενώ από τους δημοτικούς βιολογικούς καθαρισμούς ελήφθησαν δείγματα στις 23 Ιουλίου και στις 18 Αυγούστου 2026. Η τελευταία δειγματοληψία στο δίκτυο ύδρευσης, επομένως, χρονολογείται από τα τέλη Ιουνίου, δηλαδή πριν από την περίοδο της έξαρσης. Το έγγραφο δεν αναφέρει τα αποτελέσματα των συγκεκριμένων αναλύσεων.
Ο ΕΟΔΥ καθιστά σαφές ότι η σύσταση για λήψη δειγμάτων νερού εξακολουθεί να ισχύει και μάλιστα την ενισχύει, ζητώντας τα δείγματα να ελέγχονται εργαστηριακά και για νοροϊό. Διευκρινίζει, όπως και στο προηγούμενο έγγραφο, ότι η δειγματοληψία δεν σημαίνει απαραίτητα σύνδεση του νερού του δικτύου με το συμβάν, αλλά συστήνεται στο πλαίσιο της διερεύνησής του. Η διατύπωση αυτή αφήνει ανοιχτό το ερώτημα του τρόπου με τον οποίο θα καλυφθεί το κενό που δημιουργεί η δηλωμένη αδυναμία της περιφερειακής υπηρεσίας.
Οδηγίες προς τον πληθυσμό και τις δομές
Με δεδομένη την υψηλή μεταδοτικότητα του νοροϊού, ο Οργανισμός επισυνάπτει στο έγγραφο ενημερωτικό υλικό για το κοινό και υπογραμμίζει μια σειρά μέτρων που πρέπει να τηρούν όσοι νοσούν από ιογενή γαστρεντερίτιδα, τόσο για όσο διαρκούν τα συμπτώματα όσο και για τουλάχιστον 48 ώρες μετά την υποχώρησή τους. Οι ασθενείς καλούνται να μη συμμετέχουν στην προετοιμασία φαγητού ούτε στην παροχή φροντίδας υγείας σε άλλα άτομα και να περιορίσουν την άμεση επαφή με τους οικείους τους. Πρέπει να απέχουν από τον παιδικό σταθμό ή το σχολείο, είτε είναι μαθητές είτε εργάζονται εκεί, καθώς και από τα εργασιακά τους καθήκοντα, ιδίως αν πρόκειται για εργαζόμενους σε χειρισμό τροφίμων ή σε χώρους όπως νοσοκομεία, γηροκομεία και ιδρύματα που φιλοξενούν ευπαθείς ομάδες, χώρους τους οποίους θα πρέπει να αποφεύγουν και ως επισκέπτες. Συστήνεται, τέλος, η αποχή από δραστηριότητες όπως η κολύμβηση σε πισίνα, η επίσκεψη σε σπα και τα ομαδικά αθλήματα.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο προσωπικό δομών με υψηλό συγχρωτισμό, όπως νοσοκομεία, μονάδες φροντίδας ηλικιωμένων, βρεφονηπιακοί σταθμοί και εκπαιδευτικές μονάδες, το οποίο, σύμφωνα με τον ΕΟΔΥ, πρέπει να είναι ενημερωμένο για τα μέτρα πρόληψης και αντιμετώπισης εξάρσεων κρουσμάτων γαστρεντερίτιδας, δεδομένου ότι οι λοιμώξεις από νοροϊό μπορούν να οδηγήσουν σε επιδημίες μεγάλης έκτασης. Η αναφορά αποκτά πρόσθετη βαρύτητα λίγες ημέρες πριν από την έναρξη της σχολικής χρονιάς.
Dimokratiki.gr
