Η Ερμούπολη γιορτάζει 200 χρόνια ιστορίας και το πολυθεματικό Φεστιβάλ Καταγραφής Πολιτιστικής Κληρονομιάς (Documenting Heritage Festival), επιστρέφει για 4η χρονιά, καλώντας το κοινό να δει την πόλη μέσα από το βλέμμα της μνήμης και της σύγχρονης δημιουργίας.
Το Φεστιβάλ, από την Παρασκευή 22 έως και την Κυριακή 24 Μαΐου, μέσα από εικόνες, ήχους, αφηγήσεις, υλικά και βιώματα, ανοίγει έναν σύγχρονο διάλογο γύρω από τη σημασία της πολιτιστικής κληρονομιάς και τη συλλογική ευθύνη διαφύλαξης της.
Με προβολές, εκθέσεις, αρχιτεκτονικές περιηγήσεις, καλλιτεχνικές δράσεις και εκπαιδευτικά εργαστήρια που μετατρέπουν την πόλη σε ένα ανοιχτό πεδίο εμπειριών, η ιστορία συναντάει τη σύγχρονη δημιουργία και η παράδοση συνομιλεί με την καινοτομία.
Με την ευρεία συνεργασία φορέων, δημιουργών, καλλιτεχνών, ερευνητών, εθελοντών και πολιτών, το Φεστιβάλ αναδεικνύει την Ερμούπολη, όχι μόνο ως τόπο μνήμης, αλλά και ως ζωντανό κύτταρο πολιτισμού, συμμετοχής και διαγενεακής σύνδεσης.
Ένα Φεστιβάλ με πρωτοποριακά project
“Δεν θα μπορούσαν οι φετινές μας δράσεις να μην είναι αφιερωμένες στο μεγάλο επετειακό γεγονός των 200 χρόνων από την ονοματοδοσία της Ερμούπολης. Έτσι όλες μας οι εκδηλώσεις, οι εκθέσεις, τα καλλιτεχνικά και εκπαιδευτικά δρώμενα, τα εργαστήρια, αλλά και οι προβολές μας, από την πρώτη ημέρα της έναρξης του Heritage Festival, είναι προσαρμοσμένες σε αυτό τον εορτασμό”, δήλωσε στην “Κοινή Γνώμη” ο ιδρυτής της ΑΜΚΕ “HERMeS” και η “ψυχή” του Φεστιβάλ, Παύλος Χατζηγρηγορίου.
Το Φεστιβάλ, που διοργανώνεται από το το Ιστορικό Μουσείο Ερμούπολης, την ΑΜΚΕ “HERMeS”, τον Δήμο Σύρου - Ερμούπολης και την Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου, υπό την αιγίδα του Υπουργείου Πολιτισμού, του Europa Nostra Athens Hub και της ΕΛΛΕΤ, θα διαρκέσει τρεις ημέρες, ενώ κατά τη διάρκειά του θα προβληθούν επτά ντοκιμαντέρ - ομιλίες, θα λάβουν χώρα πέντε εκπαιδευτικά εργαστήρια, θα ανοίξουν 13 εμβληματικά νεοκλασικά κτήρια, ενώ σημαντική θα είναι η συμβολή μεγάλου αριθμού εθελοντών από Αθήνα, Θεσσαλονίκη και Κύπρο.
Μιλώντας για τις δράσεις που θα διεξαχθούν το συγκεκριμένο τριήμερο και δίνοντας το στίγμα τους, ο κ. Χατζηγρηγορίου αναφέρθηκε, μεταξύ άλλων, στο εργαστήριο ευαισθητοποίησης “Καθαρή Ερμούπολη”, μία νέα καινοτομία, που θα διεξαχθεί σε συνεργασία με την Υπηρεσία Νεωτέρων Μνημείων και Τεχνικών Έργων Αττικής, Ανατολικής Στερεάς Ελλάδας και Κυκλάδων.
“Πρόκειται ουσιαστικά για ένα εργαστήριο που αφορά στον καθαρισμό των μαρμάρων από τα γκράφιτι, μέσα από το οποίο θέλουμε να προβάλλουμε τη δυσκολία, αλλά και τις χρονοβόρες ενέργειες που χρειάζονται για να αφαιρέσεις το γκραφίτι από τα μνημεία. Αυτό μας ενδιαφέρει κυρίως. Ο στόχος μας είναι να προσπαθήσουμε να ευαισθητοποιήσουμε ηλικίες παιδιών δημοτικού σχολείου, δηλαδή πριν ακόμη επιχειρήσουν να χρησιμοποιήσουν υλικά, όπως είναι τα σπρέι, για να γράψουν πάνω σε έναν τοίχο και ειδικά σε μνημεία” σημείωσε χαρακτηριστικά, υπογραμμίζοντας ότι γι’ αυτό τον σκοπό θα βρεθεί στη Σύρο, μία ομάδα συντηρητών έργων τέχνης και μνημείων.
“Αυτή τη δράση τη δοκιμάζουμε φέτος πιλοτικά, καθώς σε συνεργασία με το Υπουργείο Πολιτισμού σκοπεύουμε να το έχουμε ως μία εκπαιδευτική διαδικασία, με στόχο την πραγματοποίησή της ακόμη και τρεις φορές μέσα στο χρόνο με διαφορετικά σχολεία”, δήλωσε ο κ. Χατζηγρηγορίου.
Στην επισήμανση ότι η φετινή διοργάνωση θέτει πολύ σημαντικά δεδομένα και διαφοροποιήσεις, επεσήμανε ότι “νομίζω ότι έχει προετοιμαστεί γι’ αυτό που πρέπει, δηλαδή για τα 200 χρόνια της Ερμούπολης, δίνοντας παράλληλα τον ρυθμό για όλες τις άλλες δράσεις που θα ακολουθήσουν την καλοκαιρινή περίοδο. Είναι ένα τεράστιο project και μπορώ να πω ένα δύσκολο εγχείρημα που χρειάστηκε πολλές εργατοώρες σχεδιασμού, αλλά και στησίματος. Πιστεύω ότι είναι το πιο δύσκολο Φεστιβάλ που διοργανώσαμε φέτος, αλλά έχουμε την υποστήριξη και του Δήμου, αλλά και τη συνεργασία φορέων, δημιουργών, καλλιτεχνών, ερευνητών, εθελοντών και πολιτών”.
Το πρόγραμμα του Φεστιβάλ
Το Φεστιβάλ ανοίγει την Παρασκευή 22 Μαΐου με το εργαστήριο ευαισθητοποίησης η “Καθαρή Ερμούπολη”, σε συνεργασία με την Υπηρεσία Νεωτέρων Μνημείων και Τεχνικών Έργων Αττικής, Ανατολικής Στερεάς Ελλάδας και Κυκλάδων. Μέσα από μια βιωματική εμπειρία, οι συμμετέχοντες θα έρθουν σε επαφή με ζητήματα προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς, θα γνωρίσουν την ιστορία του graffiti, τις επιπτώσεις των παρεμβάσεων στον δημόσιο χώρο και τις απαιτήσεις της αποκατάστασης, ενώ ειδικοί συντηρητές του ΥΠΠΟ θα πραγματοποιήσουν ζωντανές επιδείξεις καθαρισμού επιφανειών ιστορικού κτηρίου.
Το βράδυ της ίδιας ημέρας, στο θέατρο “Απόλλων” θα πραγματοποιηθεί η επίσημη έναρξη του Φεστιβάλ, με την προβολή του πολυβραβευμένου ντοκιμαντέρ “Αγέλαστος Πέτρα”, του Φίλιππου Κουτσαφτή. Το έργο αποτελεί ένα κινηματογραφικό χρονικό της Ελευσίνας, μιας πόλης με διαχρονικό ιστορικό και συμβολικό βάρος, από τον αρχαίο μύθο της Δήμητρας και της Κόρης έως τη σύγχρονη βιομηχανική της ταυτότητα. Μέσα από παρατηρήσεις πάνω στην καθημερινότητα και τον τόπο, το ντοκιμαντέρ προσεγγίζει την έννοια της μνήμης και τη σχέση ανθρώπου και περιβάλλοντος, προσκαλώντας το κοινό της Ερμούπολης να στοχαστεί πάνω σε αντίστοιχες προκλήσεις της πόλης του.
Το Σάββατο 23 Μαΐου, η αγαπημένη δράση “ναυαρχίδα” του Φεστιβάλ, “Ανοιχτή Ερμούπολη”, ανοίγει στο κοινό 13 εμβληματικά κτήρια, ειδικά επιλεγμένα για τη γιορτή των 200 χρόνων της πόλης, μέσα από ανοιχτές αρχιτεκτονικές περιηγήσεις. Με τη συμβολή ειδικών και εθελοντών, οι επισκέπτες θα περιηγηθούν σε χώρους άλλοτε ορατούς και άλλοτε αθέατους, ανακαλύπτοντας την ιστορία, την αρχιτεκτονική και τις πρακτικές αποκατάστασης που διαμορφώνουν την ταυτότητα της Ερμούπολης.
Ανάμεσά τους, το κτήριο των ΓΑΚ Κυκλάδων, όπου οι επισκέπτες με την βοήθεια των στελεχών του, θα έχουν την ευκαιρία να δουν από κοντά αυθεντικά σχέδια του Ε. Τσίλλερ. Παράλληλα, οι μικροί φίλοι του Φεστιβάλ θα έχουν τη δυνατότητα να βιώσουν με το δικό τους τρόπο τη δράση μέσα από το κυνήγι κρυμμένου θησαυρού.
Στο θέατρο, το Σάββατο το βράδυ στο θέατρο Απόλλων, ο συνθέτης Νίκος Κυπουργός μοιράζεται προσωπικές μνήμες και εικόνες από τη ζωή και το έργο του Μάνου Χατζιδάκι, ενώ θα ακολουθήσει η προβολή του “Μάνος Χατζιδάκις: Είδωλο στον Καθρέφτη”, ένα πολύτιμο ντοκιμαντέρ του Δημήτρη Βερνίκου.
Στη συνέχεια, το κοινό θα έχει την ευκαιρία να συζητήσει με τον σκηνοθέτη, φωτίζοντας διαφορετικές πτυχές της δημιουργικής του πορείας.
Το πρωί της Κυριακής 24 Μαΐου, το Φεστιβάλ συνεχίζει με διαδραστικά εργαστήρια για μικρούς και μεγάλους, προσεγγίζοντας την πολιτιστική κληρονομιά μέσα από σύγχρονη βιωματική μάθηση και δημιουργία. Στο εργαστήριο μαρμαροτεχνίας “Η Μαρμάρινη Ερμούπολη”, που υλοποιείται σε συνεργασία με το ΥΠΠΟ και την Ανώτερη Σχολή Μαρμαροτεχνίας Τήνου, οι συμμετέχοντες θα επισκεφθούν τα ταφικά μνημεία του Κοιμητηρίου Αγίου Γεωργίου, με σκοπό να γνωρίσου τη μαρμαρογλυπτική παράδοση της Τήνου, αποτυπώνοντας στοιχεία σε μάρμαρο με την καθοδήγηση του γλύπτη, Παναγιώτη Καλούδη.
Στη συνέχεια και στην “Κεραμική Ερμούπολη”, από τη ΧΙΜΑΙΡΑ art & craft, θα δημιουργηθούν κεραμικά διακοσμητικά με στοιχεία της νεοκλασικής πόλης και του δημαρχείου, ενώ η “Χάρτινη Ερμούπολη”, από την Birds & Lofts, θα εισάγει μικρούς και μεγάλους στην τέχνη των pop-up καρτών, μετατρέποντας τα νεοκλασικά αρχιτεκτονικά στοιχεία σε τρισδιάστατες χάρτινες κατασκευές.
Τέλος, στο εργαστήριο πολιτιστικού animation η “Διαγενεακή Ερμούπολη”, σε συνεργασία με το ANIMASYROS, θα δώσει την ευκαιρία στους “Μικρούς Ξεναγούς, αλλά και στα μέλη των ΚΑΠΗ Σύρου, να συνδημιουργήσουν μια stop motion αφήγηση για την ιστορική στιγμή της ονοματοδοσίας της Ερμούπολης.
Την αυλαία του Φεστιβάλ κλείνει μία ξεχωριστή δράση το βράδυ της Κυριακής 24 Μαΐου, στο πλαίσιο του επίσημου εορτασμού των 200 χρόνων της Ερμούπολης.
Συγκεκριμένα, το Heritage Festival, επεκτείνεται φέτος στο εμβληματικό Δημαρχιακό Μέγαρο, μετατρέποντας το, σε ένα ζωντανό πεδίο μνήμης και τέχνης μέσα από μία πολυμεσική εμπειρία περιήγησης και εμβύθισης.
Για πρώτη φορά, το Δημαρχείο αποκαλύπτει στο κοινό κλειστούς και αθέατους χώρους του, προσκαλώντας τους επισκέπτες σε μια καθοδηγούμενη διαδρομή στον χώρο και στον χρόνο. Μέσα από προβολές, projection mapping, μουσική, ήχο και λόγο, οι διαφορετικές πτυχές που συνθέτουν την ταυτότητα της Ερμούπολης, η αρχιτεκτονική, το κυκλαδίτικο τοπίο, η βιομηχανική ιστορία και η πολιτιστική της μνήμη, ζωντανεύουν μέσα στο κτήριο-σύμβολο της πόλης.
Οι επισκέπτες θα περιηγηθούν ελεύθερα σε διαδοχικούς σταθμούς δράσης σχεδιασμένους με οδηγό τον Τσίλλερ, τον αρχιτέκτονα που με το έργο και τη σκέψη του σφράγισε την εικόνα της πόλης. Η δράση πλαισιώνεται από την έκθεση ιστορίας και τεκμηρίωσης της κατασκευής του Δημαρχείου, προϊόν της συνεργασίας της Αρχιτεκτονικής Σχολής του Πανεπιστημίου Notre Dame, του Δήμου Σύρου - Ερμούπολης, της HERMeS και του Ιστορικού Μουσείου Ερμούπολης, η οποία θα φιλοξενηθεί στο Δημαρχιακό Μέγαρο καθ’ όλη τη διάρκεια του καλοκαιριού.
