Ένα τριήμερο αφιερωμένο στις εθνογραφίες της αγροτικής Δήλου θα παρουσιαστεί τις επόμενες ημέρες από το εργαστήριο για τις Παραδοσιακές Τεχνικές Δόμησης “Μπουλούκι”.
Συγκεκριμένα, από τις 19 έως και τις 21 Ιουνίου, στη Μύκονο, αλλά και στη Δήλο, η ομάδα “Μπουλούκι”, θα παρουσιάσει τα ευρήματα της συνεχιζόμενης έρευνας που διεξάγει γύρω από τις αφανείς αγροτικές κληρονομιές της Δήλου, σε ένα τριήμερο δράσεων που περιλαμβάνουν, ένα Zine Workshop, μια ανοιχτή εκδήλωση και μια βιωματική δράση στο πεδίο.
“Πρόκειται για την παρουσίαση των αποτελεσμάτων της έρευνας, που έγινε σε δύο φάσεις, 2024 και 2025, με κεντρικό θέμα “Αρχαίες τεχνολογίες, παραδοσιακές τεχνικές και σύγχρονες υποδομές”, που πραγματοποιήσαμε με τη στήριξη της Πρωτοβουλίας Cycladic Identity του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης και του προγράμματος Stavros Niarchos Foundation Public Humanities Initiative”, δήλωσε στην “Κοινή Γνώμη”, η Αγγελική Κοσμά από την ομάδα “Μπουλούκι”.
Η εθνογραφία μιας “άδηλης” κοινότητας
Τα ευρήματα από τη συνεχιζόμενη έρευνα που διεξάγει γύρω από τις αφανείς αγροτικές κληρονομιές της Δήλου, παρουσιάζει η ομάδα “Μπουλούκι” σε ένα τριήμερο δράσεων που περιλαμβάνουν, ένα Zine Workshop, μια ανοιχτή εκδήλωση και μια βιωματική δράση στο πεδίο.
Συγκεκριμένα, σε συνεργασία με την κοινωνική ανθρωπολόγο, Δέσποινα Νάζου, η έρευνα της ομάδας φέρνει στο φως μια ιδιαίτερη πολιτιστική ταυτότητα που αναδύθηκε μέσα από τη συνύπαρξη αγροτικής ζωής και αρχαιολογίας στο νησί της Δήλου, από τα τέλη του 19ου έως τα τέλη του 20ου αιώνα.
Με τη στήριξη της Πρωτοβουλίας Cycladic Identity του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης και του προγράμματος Stavros Niarchos Foundation Public Humanities Initiative, η έρευνα αναπτύχθηκε σε δύο άξονες και συγκεκριμένα στην εθνογραφία μιας “άδηλης” κοινότητας που ανίχνευσε την καθημερινή ζωή ανθρώπων και οικογενειών που έζησαν και εργάστηκαν στη Δήλο ως αγρότες, εργάτες και αρχαιοφύλακες την τελευταία πεντηκονταετία, συγκροτώντας μια ιδιότυπη κοινότητα, αυτή των “Δηλιανών”, αλλά και στις λαϊκές αρχαιολογίες στο νησί, που εστίασαν στις πρακτικές και αντιλήψεις, μέσα από τις οποίες Μυκονιάτες αγρότες πλησίασαν τα αρχαία ερείπια, δουλεύοντας ως εργάτες ανασκαφής στη Δήλο, στην πορεία του 20ου αιώνα.
Σύμφωνα με το μέλος της ομάδας “Μπουλούκι”, Αγγελική Κοσμά, το έργο έλαβε χώρα το 2024 και το 2025, μέσα από ένα συμμετοχικό εργαστήριο για τις σχέσεις αρχαίων και παραδοσιακών μορφών υλικής γνώσης και αειφόρων τρόπων διαχείρισης του τοπίου.
“Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Αφήγησης, μοιραζόμαστε στιγμιότυπα από το πρόγραμμα “Άδηλος”. Εθνογραφική έρευνα και βιωματική δράση στη Δήλο”, που υλοποιούμε στο πλαίσιο της Γ’ φάση της πρωτοβουλίας του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης - Museum of Cycladic Art, Cycladic Identity, η οποία στοχεύει στην ανάδειξη και ενίσχυση της πολιτιστικής κληρονομιάς των Κυκλάδων μέσα από καινοτόμα έργα και δράσεις”, σημείωσε χαρακτηριστικά στην εφημερίδα.
Μάλιστα, όπως είπε, “σκοπός του προγράμματος ήταν η διεξαγωγή εθνογραφικής έρευνας για την εμβάθυνση στην αγροτική λαϊκή κληρονομιά του νησιωτικού συμπλέγματος Μυκόνου-Δήλου-Ρήνειας. Στο πλαίσιο αυτό, το “Μπουλούκι”, σε συνεργασία με την κοινωνική ανθρωπολόγο Δέσποινα Νάζου, εργάστηκε για την ανάδειξη των συχνά αφανών ή παραγνωρισμένων σχέσεων ανάμεσα σε αρχαίες και παραδοσιακές μορφές υλικής γνώσης και αειφόρων τρόπων διαχείρισης του τοπίου. Το έργο ολοκληρώνεται αυτόν τον μήνα, με την εκδήλωση παρουσίασης των αποτελεσμάτων στην τοπική κοινότητα της Μυκόνου. Ουσιαστικά το έργο επιχείρησε την αποκατάσταση των λαϊκών κτισμάτων “αγροικία του Μάρκου” στη Δήλο και τη μελέτη της αγροτικής κληρονομιάς του συμπλέγματος των νησιών της Δήλου, της Μυκόνου και της Ρήνειας. Οι δράσεις σχετίστηκαν με τη διεξαγωγή εθνογραφικής έρευνας, που υλοποιήθηκαν σε συνεργασία με την ανθρωπολόγο Δέσποινα Νάζου και χρηματοδοτήθηκαν από το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος II&I - SNFPHI και την Πρωτοβουλία του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης Museum of Cycladic Art, Cycladic Identity.
Αυτό που κάναμε δηλαδή, ως αποτέλεσμα των δίχρονων εργασιών του προγράμματος είναι η ομάδα “Μπουλούκι”, να αποκαταστήσει μια αγροικία του 19ου αιώνα, χρησιμοποιώντας παραδοσιακές τεχνικές δόμησης και φυσικά υλικά. Γνωστό ως “Χωριό του Μάρκου” από τον τελευταίο γεωργό που κατοίκησε στο νησί, αυτό το λαϊκό κτιριακό σύνολο να προσαρμοστεί, ώστε να φιλοξενεί τις αρχαιολογικές ομάδες, το προσωπικό και τους ερευνητές που εργάζονται σε έναν από τους σημαντικότερους αρχαιολογικούς χώρους της Ελλάδας. Η αποκατάσταση λειτουργεί επίσης ως πλατφόρμα για ένα σχεδιαστικό στούντιο που συντονίζει το “Μπουλούκι” στο ETH Zurich, αλλά και για τη διεπιστημονική έρευνα, σε συνεργασία με την κοινωνική ανθρωπολόγο, Δέσποινα Νάζου, σχετικά με την παραγνωρισμένη αγροτική κληρονομιά του νησιωτικού συμπλέγματος Μυκόνου-Δήλου-Ρήνειας”, τόνισε, επισημαίνοντας ότι κατά των τριήμερων εκδηλώσεων, θα παρουσιαστούν τα αποτελέσματα του συνόλου των εργασιών που έλαβαν χώρα, κατά τη διάρκεια των δύο φάσεων του προγράμματος – έργου.
Το πρόγραμμα των εκδηλώσεων
Την Παρασκευή 19 Ιουνίου συμμετέχοντες του καλλιτεχνικού προγράμματος του Δήμου Μυκόνου, μαζί με Δηλιανούς και Δηλιανές, θα δημιουργήσουν μια άτυπη συλλογική έκδοση (zine) που αφηγείται την ιστορία της αγροικίας του Μάρκου, του τελευταίου αγρότη που έζησε στη Δήλο. Το εργαστήριο υποστηρίζεται από το πρόγραμμα SNFPHI - Πρωτοβουλία για τις Δημόσιες Ανθρωπιστικές Επιστήμες Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος.
Το Σάββατο 20 Ιουνίου στις 7 το απόγευμα, θα πραγματοποιηθεί, στην αίθουσα εκδηλώσεων του Δήμου Μυκόνου στο Ματογιάννι, μία ανοιχτή εκδήλωση παρουσίασης του “Ανθολογίου Αφηγήσεων” της εθνογραφικής έρευνας, μέσα από τις ιστορίες πέντε ανθρώπων, που κατά τη διάρκεια του προγράμματος, εμπιστεύτηκαν στους συμμετέχοντες τις αναμνήσεις τους.
Τέλος, την Κυριακή 21 Ιουνίου, οι άνθρωποι που συμμετείχαν στην εθνογραφική έρευνα της ομάδας θα συναντηθούν στη Δήλο και πιο συγκεκριμένα, στην αγροικία του Μάρκου, για να μοιραστούν αναμνήσεις και εμπειρίες επί του πεδίου. επιτόπου. Οι δύο αυτές εκδηλώσεις υποστηρίζονται από την Πρωτοβουλία Cycladic Identity του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης.
