Περίπου τρεις μήνες μετά την κυκλοφορία του, πραγματοποιήθηκε το βράδυ της Παρασκευής στην αίθουσα “Ι. Ρίτσου” του Πνευματικού Κέντρου του Δήμου, η επίσημη παρουσίαση του βιβλίου του Τάκη Γαλανόπουλου “Εικόνες από τις πρώτες δεκαετίες της Ερμούπολης”.
Η εκδήλωση διοργανώθηκε από τη Δημοτική Βιβλιοθήκη Σύρου - Ερμούπολης, αφιερωμένη στην επέτειο των 200 χρόνων από την ονοματοδοσία της πόλης, ενώ παράλληλα στην ακριβώς απέναντι αίθουσα του ίδιου χώρου, και συγκεκριμένα στην “Εμμ. Ροΐδη”, εγκαινιάστηκε σε συνδιοργάνωση του Πολιτιστικού Συλλόγου Άνω Σύρου και του Δήμου, η έκθεση “Η Γέννηση και οι πρώτες δεκαετίες της Ερμούπολης (1821-1860). Ιστορία – Πολεοδομία – Αρχιτεκτονική”, που στηρίζεται στο περιεχόμενο του βιβλίου.
Στην κατάμεστη από κόσμο αίθουσα, παρουσία του δημάρχου Σύρου - Ερμούπολης, Αλέξη Αθανασίου και μελών της Δημοτικής Αρχής, του εκδότη των “Συριανών Γραμμάτων”, Δημήτρη Βαρθαλίτη, του αντιδημάρχου Διοικητικών Υπηρεσιών και εντεταλμένου της Δημοτικής Βιβλιοθήκης, Δομένικου Σαγκινέτου, καθώς και του Θωμά Δρίκου, μέλους της συντακτικής ομάδας των “Συριανών Γραμμάτων”, ο Τάκης Γαλανόπουλος, ξεδίπλωσε τη σημαντική αυτή μελέτη που έκανε, παρουσιάζοντας την εικόνα των πρώτων δεκαετιών από τη δημιουργία της Ερμούπολης, αλλά και τη διαδικασία μετασχηματισμού της, στη λαμπρή πόλη “κόσμημα” του νεοσύστατου ελληνικού κράτους.
“Ήταν μία μελέτη που κράτησε 14 μήνες και η οποία είχε ως βασικό εργαλείο την αποτύπωση της πόλης που έγινε το 1835-37 από τον Βαυαρό μηχανικό Weber και το σχέδιο πόλεως του 1837, που εκπονήθηκε από τον επίσης Βαυαρό μηχανικό Weiler”, σημείωσε, μεταξύ άλλων, κατά τη διάρκεια της παρουσίασης, ο Τάκης Γαλανόπουλος.
““Φως” στην άγνωστη εικόνα της Ερμούπολης”
“Πάντα με απασχολούσε ποια ήταν η εικόνα της Ερμούπολης των πρώτων χρόνων από τη δημιουργία της. Διαβάζουμε στα βιβλία, που αναφέρονται στα πρώτα χρόνια της ζωής της, με περιγραφές για ξύλινες παράγκες και πρόχειρα παραπήγματα, για δαιδαλώδη και δυσώδη στενά, αλλά και για το πως η πόλη αυτή των προσφύγων, η πόλη της ανάγκης, που γεννήθηκε μέσα στην λαίλαπα του πολέμου και της Ελληνικής Επανάστασης, κατόρθωσε να εξελιχθεί στη λαμπρή νεοκλασική πόλη, την οποία γνωρίζουμε. Έτσι με το βιβλίο αυτό προσπάθησα να ρίξω φως σε αυτή την λίγο πολύ άγνωστη εικόνα της Ερμούπολης, την εικόνα των δύο - τριών πρώτων δεκαετιών της ζωής της και να παρουσιάσω τις διαδικασίες και τις συνθήκες, μέσα από τις οποίες μετεξελίχθηκε και πήρε την μορφή της πόλης κόσμημα του νεοσύστατου Ελληνικού Κράτους”, δήλωσε ο κ. Γαλανόπουλος, κάνοντας την εναρκτήρια τοποθέτησή του.
Στη συνέχεια, ανέλυσε τη θεματολογία του βιβλίου, αρχίζοντας από την ιστορία του προχώματος, της περιοχής δηλαδή της θάλασσας, που μπαζώθηκε από τους πρόσφυγες το διάστημα από το 1823 μέχρι το 1829, αλλά και στην ενδιαφέρουσα ιστορία της μακρόχρονης αντιπαράθεσης που υπήρξε μεταξύ των ιδιοκτητών των κτισμάτων του προχώματος και του Ελληνικού Κράτους, που χαρακτήρισε τη γη που δημιουργήθηκε, σαν Εθνική γη και απαίτησε την καταβολή αποζημιώσεων, μία διαδικασία που κράτησε περίπου 32 χρόνια και ολοκληρώθηκε το 1861.
Στη συνέχεια, ο μελετητής και συγγραφέας του βιβλίου “Εικόνες από τις πρώτες δεκαετίες της Ερμούπολης”, έκανε μία μεγάλη αναφορά στη διαδικασία μετασχηματισμού της στη λαμπρή πόλη κόσμημα του νεοσύστατου Ελληνικού Κράτους.
“Βασικό εργαλείο για τη μελέτη αυτή αποτελεί η αποτύπωση της πόλης, που έγινε το 1835-37 από τον Βαυαρό μηχανικό Weber και το σχέδιο πόλεως του 1837, που εκπονήθηκε από τον επίσης Βαυαρό μηχανικό Weiler. Για τις ανάγκες του βιβλίου επανασχεδιάστηκε ένα μεγάλο και ευκρινές αντίγραφο της αποτύπωσης του 1835-37, ενώ συγχρόνως γίνεται αναλυτική μελέτη κάθε γειτονιάς της πόλης, παρουσιάζοντας την κατάσταση της το 1835-37 και περιγράφοντας τις αλλαγές που επήλθαν από το σχέδιο πόλεως” σημείωσε χαρακτηριστικά, μη παραλείποντας να αναφερθεί και στην ενδελεχή έρευνα στα σωζόμενα αρχεία της εποχής, όπου περιγράφονται αναλυτικά οι ενέργειες του Δήμου για την εφαρμογή του σχεδίου πόλεως στο κέντρο της πόλης και στην αγορά, την κατασκευή του παραλιακού μώλου, τις λιθοστρώσεις των οδών, τη διάνοιξη και τις τροποποιήσεις στην οδό Ερμού, τη μακρόχρονη διαδικασία για την απαλλοτρίωση των εκτάσεων της πλατείας του Όθωνα, σήμερα πλατεία Μιαούλη και την διαμόρφωσή της.
“Ήταν μία έρευνα που κράτησε μόλις 14 μήνες. Μέσα από μία ενδελεχή έρευνα κατάφερα πιστεύω να αποτυπώσω την εικόνα της πόλης του 19ου και 2ου αιώνα”, τόνισε κλείνοντας, αποσπώντας το θερμό χειροκρότημα των παρευρισκομένων.
“Το βιβλίο αυτό αποτελεί μία πρωτοποριακή ερευνητική εργασία”
Για το βιβλίο, όμως, μίλησε και ο εκδότης των “Συριανών Γραμμάτων”, Δημήτρης Βαρθαλίτης, ο οποίος και στήριξε την έκδοση, αλλά και την κυκλοφορία του.
“Αποφάσισα να προχωρήσω σ' αυτή την έκδοση για πολλούς λόγους. Πρώτα απ' όλα, ο φίλος και πολύτιμος συνεργάτης των «Συριανών γραμμάτων» Τάκης Γαλανόπουλος, ως πολιτικός μηχανικός που είναι προσέγγισε τη δημιουργία της πόλης μας με μοναδικό, ανεπανάληπτο τρόπο, φωτίζοντας πτυχές, που παρέμεναν άγνωστες μέχρι σήμερα. Δεν έχει μέχρι σήμερα υπάρξει πιο εμπεριστατωμένη τεκμηρίωση της μικρής κοσμογονίας που συντελέστηκε σ' αυτόν τον τόπο, τον «τόσο μικρό και μέγαν το νησί της Σύρου». Και αυτό, γιατί Τάκης Γαλανόπουλος με την επιστημονική προσέγγιση του έμπειρου μηχανικού είχε τη δυνατότητα εντοπίσει και να ερμηνεύσει ορθά λεπτομέρειες, στοιχεία και στάδια ανάπτυξης του οικισμού που δεν έχουν περιληφθεί σε άλλη, σχετική μελέτη. Για να χρησιμοποιήσω την ιδιαίτερα εύστοχη παρατήρηση άλλου στυλοβάτη του περιοδικού, νομομαθούς ιστοριοδίφη και όχι μόνο, αγαπημένου Θωμά Δρίκου, ο Τάκης Γαλανόπουλος «έβαλε πολλά πράγματα στη θέση τους και απάντησε σε πολλά ερωτήματα κάθε προσδοκία μας για την εμβάθυνση των ερευνών του ξεπεράστηκε κατά πολύ.
Ένας άλλος, αδιαμφισβήτητα βαρύνων λόγος που επέβαλε της έκδοση αυτή είναι η ανεπανάληπτα μεθοδική, εμπνευσμένη διαχείριση του υλικού που προέκυψε από μακροχρόνια, πρωτογενή έρευνα. Δεν είναι πάντοτε αυτονόητο ότι ένας δαιμόνιος ιχνευτής, ως συγγραφέας θα είναι και επιδέξιος χειριστής του λόγου ή συναρπαστικός αφηγητής. Ο Τάκης Γαλανόπουλος, έχει κι αυτές τις αρετές, συνδυάζει και αυτές τις δεξιότητες. Η πληροφορία παρουσιάζεται έντεχνα, ενώ η εκφορά του λόγου έχει λογοτεχνική διάσταση. Όλα τα παραπάνω αποδεικνύονται περίτρανα από το γεγονός ότι, παρά την ενδημική αναγνωστική ανορεξία, το κοινό ανταποκρίθηκε με ενθουσιασμό που μας επιτρέπει να μιλήσουμε για μια επανέκδοση και μια μεγάλη εκδοτική επιτυχία”, τόνισε, μεταξύ άλλων, ο κ. Βαρθαλίτης, εκφράζοντας παράλληλα τις ευχαριστίες του για την κυκλοφορία αυτού του βιβλίου, τόσο προς την Τυποκυκλαδική Α.Ε, στην Ελληνογαλλική Σχολή “Άγιος Παύλος” Αθηνών, αλλά και προς τον Αθανάσιο Μαρτίνο.
“Ένα τεκμήριο για την ιστοριογραφία της Ερμούπολης”
Τέλος, στο βιβλίο αναφέρθηκε και ο δήμαρχος Σύρου - Ερμούπολης, Αλέξης Αθανασίου, ο οποίος είπε ότι “το βιβλίο του πολιτικού μηχανικού Τάκη Γαλανόπουλου αποτελεί ένα τεκμήριο για την ιστοριογραφία της Ερμούπολης, που μας δίνει ακριβή εικόνα για το κάθε κτίσμα σε ποιο πρόσωπο ανήκε και τι χρήση είχε. Μία έκδοση που προσέχθηκε ιδιαίτερα από τα Εκπαιδευτήρια Άγιος Παύλος και πιστεύω πως το ένστικτο του εκδότη Δημήτρη Βαρθαλίτη λειτούργησε ορθά για την αξία του βιβλίου αυτού. Μέσα από εικόνες και γεγονότα αναδεικνύεται η ιστορία της πόλης. Αποκτούμε πολύτιμη γνώση για την πολεοδομία, τη ρυμοτομία, την οικοδόμηση της πόλης, γραμμένη με έναν τρόπο που μπορεί να την παρακολουθήσει ο καθένας και καθεμία μας, χωρίς να απαιτείται κάποια εξειδικευμένη πείρα. Ένα βιβλίο γραμμένο για τους κατοίκους της πόλης και όχι μόνο. Είμαι βέβαιος πως όπως το βιβλίο του Ανδρέα Δρακάκη “Ιστορία του οικισμού της Ερμουπόλεως (Σύρας)" έλαβε το βραβείο Ακαδημίας Αθηνών το 1974, το βιβλίο του Τάκη Γαλανόπουλου “Εικόνες από τις πρώτες δεκαετίες της Ερμούπολης” θα έχει την ίδια τύχη και τιμή”.
