Η Σύρος και συγκεκριμένα ο χώρος της Πινακοθήκης Κυκλάδων υποδέχτηκαν μία από τις σημαντικότερες εκθέσεις, η οποία προσδίδει μία ιδιαίτερη αναφορά στον επετειακό εορτασμό για τα 200 χρόνια από την ονοματοδοσία της Ερμούπολης.
Ο λόγος για την έκθεση του σπουδαίου Έλληνα γλύπτη, Θεόδωρου Παπαγιάννη, υπό τον τίτλο “Γνώθι σαυτόν”, που εγκαινιάστηκε το Σάββατο το βράδυ, παρουσία της υπουργού Τουρισμού, Όλγας Κεφαλογιάννη και πλήθους φίλων του καλλιτέχνη που ταξίδεψαν στο νησί γι’ αυτό τον σκοπό, αλλά και φορέων, αυτοδιοικητικών, αλλά και κατοίκων της Σύρου.
Η συγκεκριμένη αναδρομική έκθεση, που θα διαρκέσει έως και τις 26 Ιουλίου, διοργανώνεται από το Ίδρυμα Αντώνιος Ε. Κομνηνός σε συνεργασία με τον Δήμο Σύρου - Ερμούπολης και τον καλλιτέχνη και σε επιμέλεια του θεωρητικού και κριτικού της τέχνης, Τάκη Μαυρωτά.
Στις αίθουσες της Πινακοθήκης Κυκλάδων, ο θεατής μπορεί να απολαύσει πολύτιμα γλυπτά και αντιπροσωπευτικές εγκαταστάσεις του καταξιωμένου Ηπειρώτη γλύπτη, Θεόδωρου Παπαγιάννη, ανακαλύπτοντας πτυχές όπου η ύλη μετατρέπεται σε φορέα μνήμης και νοήματος. Πρόκειται για γνωστά και άγνωστα έργα του, τα οποία ενεργοποιούν έναν ουσιαστικό διάλογο με την ιστορία, τη συλλογική εμπειρία και τα βιώματα, σκιαγραφώντας τη μακρά καλλιτεχνική του διαδρομή από το Ελληνικό Ιωαννίνων έως την Αθήνα και την Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών, όπου δίδαξε ως καθηγητής γλυπτικής επί τέσσερις δεκαετίες έως το 2009.
“Το έργο του αποτελεί ζωντανή έκφραση της μνήμης, και της διαχρονικής παράδοσης”
Τον κύκλο των ομιλητών κατά τη διάρκεια των εγκαινίων που πραγματοποιήθηκαν στον αύλειο χώρο της Πινακοθήκης Κυκλάδων, άνοιξε η αντιδήμαρχος Πολιτισμού του Δήμου Σύρου - Ερμούπολης, Θωμαή Μενδρινού, η οποία καλωσορίζοντας τους παρευρισκομένους σημείωσε χαρακτηριστικά ότι “υποδεχόμαστε έναν μεγάλο δημιουργό, τον Θόδωρο Παπαγιάννη, του οποίου το έργο αποτελεί ζωντανή έκφραση της μνήμης, της παράδοσης και της διαχρονικής δύναμης του ελληνικού πολιτισμού. Σας ευχαριστούμε θερμά που βρίσκεστε σήμερα μαζί μας και σας ευχόμαστε να απολαύσετε μια έκθεση αντάξια της ιστορίας, του πολιτισμού και της επετείου που τιμούμε”, ενώ απευθυνόμενη προς την υπουργό Τουρισμού, σημείωσε ότι “με την παρουσία της αναδεικνύει τη σημασία του πολιτισμού ως ζωντανού στοιχείου που ενώνει την ιστορία, την πνευματική παράδοση και τη σύγχρονη αναπτυξιακή προοπτική του τόπου μας, ενισχύοντας παράλληλα τον ρόλο του τουρισμού ως γέφυρα εξωστρέφειας και δημιουργίας. Την ίδια στιγμή, σε μια περίοδο που η πόλη μας γιορτάζει, αλλά και μετασχηματίζεται μέσα από το νέο χωροταξικό της πλαίσιο, η ανάγκη για στήριξη του πολιτισμού και της ταυτότητάς της είναι ίσως πιο επίκαιρη και πιο ουσιαστική από ποτέ”.
Η κα. Μενδρινού, όπως ήταν φυσικό, δεν παρέλειψε να αναφερθεί και στον επίτιμο δημότη της πόλης, Αντώνιο Κομνηνό, υπογραμμίζοντας ότι “με τη διαχρονική προσφορά του και για την πρωτοβουλία του Ιδρύματός του, προσφέρει στην τοπική κοινωνία αυτή τη σημαντική πολιτιστική εμπειρία”, επισημαίνοντας παράλληλα και την πολύτιμη συνεισφορά του στον τομέα της υγεία στο νησί, υποστηρίζοντας ότι “ο κ. Κομνηνός, με τη συνεχή, αθόρυβη, αλλά ουσιαστική του προσφορά στον τομέα της υγείας, με την καθοριστική συμβολή του στη δημιουργία της Ογκολογικής Μονάδας στη Σύρο και τώρα με την προσπάθεια για τη δημιουργία κατοικιών για γιατρούς, αποδεικνύει στην πράξη ότι η προσφορά δεν είναι λόγια, αλλά έργο. Ότι η αγάπη για έναν τόπο εκφράζεται με πράξεις που μένουν. Σας ευχαριστούμε θερμά κ. Κομνηνέ”.
“Είναι ένας από τους εξέχοντες εκπροσώπους της νεοελληνικής γλυπτικής”
Για έναν από τους εξέχοντες εκπροσώπους της νεοελληνικής γλυπτικής, έκανε λόγο η υπουργός Τουρισμού, Όλγα Κεφαλογιάννη, απευθυνόμενη προς τον καλλιτέχνη Θεόδωρο Παπαγιάννη.
“Η έκθεση “Θεόδωρος Παπαγιάννης: “Γνώθι σαυτόν”, σκιαγραφεί μία μακρά γλυπτική διαδρομή από το Ελληνικό Ιωαννίνων έως την Αθήνα και την Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών, όπου δίδαξε ως καθηγητής γλυπτικής επί τέσσερις δεκαετίες. Η έκθεση αναδεικνύει πτυχές της πολυεπίπεδης δουλειάς του και μας προσκαλεί σε διάλογο με την ιστορία, τη μνήμη και το συλλογικό βίωμα. Ανήσυχο πνεύμα, ο Θεόδωρος Παπαγιάννης συνεχίζει να δημιουργεί, διερευνώντας στο έργο του νέες λύσεις και διατυπώσεις”.
Αναφερόμενη στη συνέχεια στο έργο του καλλιτέχνη, η κα. Κεφαλογιάννη σημείωσε ότι αυτό έχει υψηλή εκφραστική δύναμη, φαντασία, συνοχή και αρμονία.
“Αξιοποιώντας διάφορα υλικά, μάρμαρο, μέταλλο, ξύλο, σύρματα και υφάσματα, μας έχει χαρίσει από την μία πλευρά μνημειακά έργα, που συχνά συνδιαλέγονται με το φυσικό τοπίο. Ταυτόχρονα, ο καλλιτέχνης έχει πλάσσει έναν κόσμο βαθιά ανθρωποκεντρικό, μορφές δηλαδή που συνταιριάζουν τη γλυπτική με τη ζωγραφική. Είναι προνόμιο για όλους εμάς να μετέχουμε ως θεατές των έργων σε αυτή την συνύπαρξη δημιουργικότητας και ανθρώπινης έκφρασης. Εκθέσεις, όπως αυτή που φιλοξενείται σε αυτόν τον υπέροχο χώρο, μας υπενθυμίζουν, τη δύναμη της τέχνης να ανυψώνει τον άνθρωπο ψυχικά και πνευματικά”, είπε, μεταξύ άλλων, η κα. Κεφαλογιάννη.
Κλείνοντας, δήλωσε ότι “η φιλοξενία της συγκεκριμένης έκθεσης στη Σύρο, υπογραμμίζει τον αληθινό χαρακτήρα, την ταυτότητα αυτού του τόπου. Ενός νησιού με μεγάλη παράδοση και συμβολή στο χτίσιμο της νεότερης Ελλάδας, αλλά και χώρο παραγωγής σύγχρονου πολιτισμού, χώρου δημιουργίας, ένα σταυροδρόμι ανθρώπων και ιδεών στο Αιγαίο”.
“Μας προσφέρει ένα πολιτιστικό ταξίδι ανάτασης ψυχής”
Από την πλευρά του, ο δήμαρχος Σύρου - Ερμούπολης, Αλέξης Αθανασίου, απευθυνόμενος προς τους παρευρισκομένους, δήλωσε ότι η συγκεκριμένη έκθεση αποτελεί ένα πολιτιστικό ταξίδι ανάτασης ψυχής.
“Τα θέματα της μνήμης, της απώλειας, της συνέχειας των γενεών και της ανάγκης των ανθρώπων να ριζώσουν ξανά, πραγματεύεται με το συγκλονιστικό του έργο ο Θεόδωρος Παπαγιάννης. Τα γλυπτά του, με τον εμβληματικό τίτλο "Γνώθι σαυτόν", δεν μας δείχνουν απλώς την τέχνη, αλλά μας καλούν να κοιτάξουμε μέσα μας. Σ’ αυτή την αναδρομική έκθεση, που ξεδιπλώνεται μοναδικά μέσα από 50 έργα, έχουμε την ευκαιρία να ακολουθήσουμε τη βαθιά σκέψη του δημιουργού”, σημείωσε, εκφράζοντας τις θερμότερες ευχαριστίες του στο Ίδρυμα "Αντώνης Ε. Κομνηνός", τον ιστορικό τέχνης και επιμελητή της έκθεσης, Τάκη Μαυρωτά, την Ιφιγένεια Μποτζάκη για την οργανωτική επιμέλεια, καθώς και τον Γεώργιο Αλτουβά για τη δική του φροντίδα.
“Πάνω απ' όλα, όμως, ένα μεγάλο "ευχαριστώ" στον ίδιο τον δάσκαλο, τον Θεόδωρο Παπαγιάννη, που μοιράζεται μαζί μας το έργο του στον υπέροχο χώρο της Πινακοθήκης των Κυκλάδων”, σημείωσε χαρακτηριστικά ο κ. Αθανασίου.
“Η Σύρος αντιπροσωπεύει τον Αιγαιοπελαγίτικο πολιτισμό”
Μικρό χαιρετισμό απεύθυνε και ο καλλιτέχνης, Θεόδωρος Παπαγιάννης, ο οποίος απευθυνόμενος προς τον Αλέξη Αθανασίου, τόνισε ότι “κ. δήμαρχε αντιπροσωπεύετε σε αυτό το νησί τον Αιγαιοπελαγίτικο πολιτισμό. Αισθάνομαι μεγάλη χαρά όταν έρχομαι στη Σύρο, καθώς βλέπω καταγεγραμμένο τον πολιτισμό παντού”.
Ο κ. Παπαγιάννης αναφέρθηκε και στον Αντώνιο Κομνηνό, που, όπως είπε, χάρη στην γενναιοδωρία του, μπόρεσε να υλοποιηθεί αυτή η έκθεση, υποστηρίζοντας στη συνέχεια ότι δεν θέλει να μιλήσει για τα έργα του, καθώς αυτά μιλούν διαφορετικά στον θεατή.
“Είναι πολύ ευχάριστο να παρουσιάζουμε την έκθεση σε αυτόν τον τόπο”
Η εκδήλωση των εγκαινίων ολοκληρώθηκε με έναν σύντομο λιτό χαιρετισμό του Αντώνη Κομνηνού, ο οποίος σημείωσε ότι είναι πολύ ευχάριστο το γεγονός, ότι αυτή η έκθεση παρουσιάζεται στη Σύρο, με τη συνδρομή τόσο του καλλιτέχνη, του επιμελητής της, Τάκη Μαυρωτά, όσο και της Ιφιγένειας Μποτζάκη, διευθύντριας του Ιδρύματος Αντώνιος Ε. Κομνηνός.
“Είμαι ιδιαίτερα συγκινησιακά φορτισμένος, καθώς ο Θεόδωρος Παπαγιάννης και είναι κάτι που δεν το ανέφερε ο ίδιος, χρησιμοποίησε τα αποκαΐδια από την πυρπόληση του Πολυτεχνείου, για να δημιουργήσει μοναδικά αριστουργήματα”, υπογράμμισε χαρακτηριστικά ο κ. Κομνηνός.
Να σημειωθεί ότι κατά τη διάρκεια των εγκαινίων, για τα μοναδικά αυτά έργα τέχνης του σπουδαίου αυτού Έλληνα γλύπτη, μίλησαν ο επιμελητής της έκθεσης, Τάκη Μαυρωτάς, αλλά και η διευθύντρια της Εθνικής Πινακοθήκης - Μουσείο Αλεξ. Σούτσου, Συραγώ Τσιάρα.
Το πορτραίτο του Λουκά Ράλλη και η προτομή του Ερμή στο δημαρχιακό μέγαρο
Νωρίτερα των εγκαινίων, στο δημαρχιακό μέγαρο και συγκεκριμένα στην αίθουσα συνεδριάσεων του Δημοτικού Συμβουλίου έγινε η παραλαβή εκ μέρους του δημάρχου Σύρου - Ερμούπολης, Αλέξη Αθανασίου, του πορτραίτου του Λουκά Ράλλη, το οποίο παραχωρήθηκε από το Ίδρυμα Αντωνίου Κομνηνού και της ορειχάλκινης προτομής του Ερμή, δωρεά του γλύπτη Θεόδωρου Παπαγιάννη.
Η μικρή αυτή τελετή έλαβε χώρα παρουσία της υπουργού Τουρισμού, Όλγας Κεφαλογιάννη, του Θεόδωρου Παπαγιάννη, της αντιδημάρχου Πολιτισμού, Θωμαής Μενδρινού, αντιδημάρχων και μελών της Δημοτικής Αρχής.
