Η Τήνος ενώνει ξανά τη φωνή της απέναντι στα σχέδια ανάπτυξης μεγάλων έργων Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στις Κυκλάδες.
Στην πρόσφατη συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου, η συζήτηση για το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο των ΑΠΕ και τη συνοδευτική Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων κατέληξε σε μια ομόφωνη απόφαση με σαφές πολιτικό μήνυμα.
Το μήνυμα αυτό αφορά στο ότι το νησί ζητά αυστηρότερες δικλείδες προστασίας και την αναστολή κάθε αδειοδοτικής διαδικασίας, μέχρι να οριστικοποιηθεί το νέο πλαίσιο.
Παρά τις διαφορετικές προσεγγίσεις που καταγράφηκαν στη συζήτηση, Δημοτική Αρχή και αντιπολίτευση συμφώνησαν ότι το προτεινόμενο χωροταξικό περιλαμβάνει θετικές κατευθύνσεις, ωστόσο αφήνει ανοιχτά ζητήματα που, σύμφωνα με τις τοποθετήσεις των δημοτικών συμβούλων, μπορούν να επιτρέψουν την περαιτέρω ανάπτυξη μεγάλων ενεργειακών εγκαταστάσεων στα νησιά.
Δημοτική Αρχή: Θετικά και αρνητικά σημεία
Την εισήγηση παρουσίασε ο γενικός γραμματέας και πρόεδρος της ομάδας εργασίας για το Τοπικό Πολεοδομικό Σχέδιο Τήνου, Αργύριος Δεσύπρης. Όπως ανέφερε, το νέο χωροταξικό κινείται σε μεγάλο βαθμό προς κατευθύνσεις που ταυτίζονται με τις θέσεις που έχει διατυπώσει διαχρονικά η Τήνος.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στη διάταξη που προβλέπει την απαγόρευση εγκατάστασης αιολικών πάρκων σε νησιά με έκταση μικρότερη των 300 τετραγωνικών χιλιομέτρων, κατηγορία στην οποία ανήκει η Τήνος. Ωστόσο, η Δημοτική Αρχή εξέφρασε επιφυλάξεις για τις εξαιρέσεις που προβλέπονται, καθώς επιτρέπουν εγκαταστάσεις όταν αυτές συνδέονται με δημόσιες υποδομές ή όταν κρίνονται απαραίτητες για την ασφάλεια του ενεργειακού συστήματος.
Ο κ. Δεσύπρης υπογράμμισε επίση,ς ότι το νομοσχέδιο δεν ξεκαθαρίζει τι θα συμβεί με έργα που έχουν ήδη αδειοδοτηθεί ή βρίσκονται σε φάση αξιολόγησης. Για το λόγο αυτό, ο Δήμος εισηγήθηκε την αναστολή όλων των αδειοδοτημένων αλλά μη υλοποιημένων έργων, καθώς και την παύση εξέτασης νέων αιτήσεων μέχρι την ψήφιση του νέου χωροταξικού πλαισίου.
Παράλληλα, θετικό στοιχείο θεωρήθηκε η πρώτη επίσημη αναγνώριση των αναβαθμίδων ως περιοχών όπου δεν επιτρέπεται η εγκατάσταση ΑΠΕ, κάτι που αποτελούσε πάγιο αίτημα της Τήνου.
Στη συνέχεια, ο πρόεδρος έδωσε το λόγο στον επικεφαλή της μείζονος μειοψηφίας, Γιάννη Σιώτο, ο οποίος δήλωσε ότι συμφωνεί με την εισήγηση του κ. Δεσύπρη.
“Θέλουμε πιο ξεκάθαρη θέση από την πλειοψηφία”
Από την πλευρά της ελάσσονος αντιπολίτευσης, η Αναστασία Ψάλτη ζήτησε ακόμη πιο ξεκάθαρη στάση από τον Δήμο. Όπως ανέφερε, «ο Δήμος Τήνου πρέπει να καταθέσει μια καθαρή, επικριτική και αδιαπραγμάτευτη θέση απέναντι σε όλα τα μεγάλης κλίμακας αιολικά έργα που σχεδιάζονται στα νησιά».
Η ίδια στάθηκε ιδιαίτερα στη διάταξη που επιτρέπει κάλυψη έως 4% της έκτασης κάθε δημοτικής ενότητας από ενεργειακές εγκαταστάσεις, σημειώνοντας ότι το ποσοστό μπορεί να φαίνεται μικρό, ωστόσο στην πράξη επιτρέπει την εγκατάσταση μεγάλων ανεμογεννητριών με διάμετρο ρότορα έως και 150 μέτρων.
Η κ. Ψάλτη υποστήριξε ότι η ίδια η Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων αναγνωρίζει πως η αύξηση του μεγέθους των ανεμογεννητριών αλλοιώνει το τοπίο και προκαλεί μόνιμη οπτική επιβάρυνση. Για το λόγο αυτό, κάλεσε τον Δήμο να δηλώσει ρητά ότι απορρίπτει κάθε διάταξη που επιτρέπει την ανάπτυξη αιολικών εγκαταστάσεων μεγάλης κλίμακας στα νησιά.
Παράλληλα, αναφέρθηκε και στις προβλέψεις για υπεράκτια αιολικά πάρκα και πλωτά φωτοβολταϊκά, εκφράζοντας ανησυχίες για τις επιπτώσεις στη ναυσιπλοΐα, την αλιεία και τα θαλάσσια οικοσυστήματα. Όπως σημείωσε, οι προβλέψεις αυτές δημιουργούν μια νέα απειλή για τον θαλάσσιο χώρο των Κυκλάδων.
Οι επισημάνσεις του «Κοινού Τηνίων»
Εκτενή παρέμβαση πραγματοποίησε και η δημοτική σύμβουλος Καρούλα Αλβέρτη – Κουσουνάδη, η οποία παρουσίασε αναλυτικά, τόσο τα θετικά, όσο και τα αρνητικά στοιχεία του νέου πλαισίου.
Στα θετικά κατέταξε την αύξηση των περιοχών όπου απαγορεύεται η εγκατάσταση αιολικών πάρκων, την πρόβλεψη για όριο κάλυψης από φωτοβολταϊκά και την ενίσχυση της προστασίας περιοχών Natura, αναβαθμίδων και περιοχών ιδιαίτερου φυσικού κάλλους. Ωστόσο, χαρακτήρισε προβληματική τη διάταξη που εξαιρεί από τους νέους περιορισμούς έργα τα οποία έχουν ήδη λάβει περιβαλλοντική αδειοδότηση ή έχουν υποβάλει πλήρη φάκελο. Όπως υποστήριξε, η πρόβλεψη αυτή μπορεί να ακυρώσει στην πράξη μεγάλο μέρος των νέων περιορισμών, καθώς αφορά έργα τεράστιας συνολικής ισχύος που βρίσκονται ήδη σε διαδικασία αδειοδότησης.
Η ίδια επανέφερε και το αίτημα να αυξηθεί το όριο των 300 τετραγωνικών χιλιομέτρων, ώστε να εξαιρεθούν πλήρως από μεγάλης κλίμακας αιολικά έργα όλα τα νησιά των Κυκλάδων, συμπεριλαμβανομένων της Άνδρου και της Νάξου. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στις εξαιρέσεις που επιτρέπουν εγκαταστάσεις ΑΠΕ για δημόσιες υποδομές, όπως οι αφαλατώσεις. Όπως προειδοποίησε, μια τέτοια πρόβλεψη θα μπορούσε στο μέλλον να συνδέσει κρίσιμες υποδομές ύδρευσης με την υποχρεωτική εγκατάσταση αιολικών έργων, εξέλιξη που χαρακτήρισε επικίνδυνη για τα νησιά που βασίζονται στην αφαλάτωση.
Παράλληλα, εξέφρασε έντονες επιφυλάξεις για τις προβλέψεις που αφορούν τα υπεράκτια αιολικά πάρκα, ζητώντας αύξηση της ελάχιστης απόστασης από τις ακτές στα έξι ναυτικά μίλια και ισχυρότερη προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος.
Η ευρύτερη διάσταση για τα νησιά του Αιγαίου
Κατά τη διάρκεια της συζήτησης, αρκετές τοποθετήσεις συνέδεσαν το νέο χωροταξικό πλαίσιο με το συνολικό μοντέλο ανάπτυξης των νησιών. Όπως επισημάνθηκε, το ζήτημα δεν αφορά μόνο την παραγωγή ενέργειας, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο θα διατηρηθεί η ισορροπία ανάμεσα στην ενεργειακή μετάβαση, την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος, τον τουρισμό και την ποιότητα ζωής των κατοίκων.
Οι δημοτικοί σύμβουλοι που πήραν τον λόγο υπογράμμισαν ότι οι Κυκλάδες αποτελούν περιοχή με ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, καθώς διαθέτουν μοναδικά τοπία, παραδοσιακούς οικισμούς, προστατευόμενες περιοχές και οικονομία που στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό στον τουρισμό και τον πρωτογενή τομέα. Για το λόγο αυτό, όπως ανέφεραν, απαιτείται ειδική μεταχείριση και όχι η εφαρμογή οριζόντιων κανόνων που σχεδιάζονται για διαφορετικές γεωγραφικές περιοχές της χώρας.
Στο ίδιο πλαίσιο, διατυπώθηκε η άποψη ότι η ενεργειακή μετάβαση πρέπει να προχωρήσει με όρους κοινωνικής συναίνεσης και με ουσιαστική συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών στον σχεδιασμό. Όπως τονίστηκε, η παραγωγή καθαρής ενέργειας αποτελεί εθνικό στόχο, ωστόσο δεν μπορεί να αγνοεί τις ιδιαιτερότητες των νησιωτικών περιοχών ούτε να δημιουργεί νέες πιέσεις σε ήδη επιβαρυμένα περιβάλλοντα. Με αυτές τις επισημάνσεις, το Δημοτικό Συμβούλιο κατέγραψε μια κοινή θέση που ξεπερνά τα όρια της Τήνου και “αγγίζει” συνολικά το μέλλον των Κυκλάδων, ζητώντας ένα πιο αυστηρό και σαφές πλαίσιο προστασίας πριν προχωρήσουν νέες ενεργειακές επενδύσεις μεγάλης κλίμακας.
Η τελική απόφαση
Η συζήτηση ολοκληρώθηκε με ομόφωνη απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου, γεγονός που αποτυπώνει τη σύγκλιση όλων των παρατάξεων στο βασικό πλαίσιο διεκδικήσεων.
Μεταξύ άλλων, ο Δήμος Τήνου ζητά την άμεση αναστολή όλων των αδειοδοτημένων αλλά μη υλοποιημένων έργων ΑΠΕ, καθώς και κάθε νέας αίτησης μέχρι να ολοκληρωθεί το νέο χωροταξικό. Παράλληλα, ζητά να εφαρμοστούν οι νέοι περιορισμοί και σε έργα που έχουν ήδη περιβαλλοντική αδειοδότηση αλλά δεν έχουν ακόμη υλοποιηθεί, να καταργηθούν οι ασαφείς εξαιρέσεις για τα νησιά κάτω των 300 τετραγωνικών χιλιομέτρων και να ενισχυθεί η προστασία των Κυκλάδων από μεγάλης κλίμακας ενεργειακές εγκαταστάσεις.
