Το Αρχαιολογικό Μουσείο της Τήνου, το οποίο δημιουργήθηκε τις δεκαετίες του 60’ και του 70’, μετεξελίσσεται σε έναν χώρο ο οποίος συνεχώς ανανεώνεται με νέα στοιχεία και σημαντικά ευρήματα που φέρνει στο “φως” η αρχαιολογική σκαπάνη στο νησί.
Πρόσφατα στη μόνιμη έκθεση προστέθηκαν ευρήματα από σημαντικές αρχαιολογικές θέσεις του νησιού, όπως το Ξώμπουργο, ο Βαρδαλάκος, η αρχαία πόλη της Τήνου, τα Κιόνια, η Αγία Θέκλα, ο Κτικάδος, ο Κάμπος και η Καρδιανή, ενώ αναμένεται στο μέλλον να υπάρξουν και νέες προσθήκες, καθώς οι ερευνητικές και αρχαιολογικές έρευνες στο νησί, συνεχίζονται με αμείωτο ρυθμό.
Για το θέμα μίλησε στην “Κοινή Γνώμη”, ο προϊστάμενος της Εφορείας Αρχαιοτήτων Κυκλάδων Δημήτρης Αθνασούλης, ο οποίος δήλωσε, μεταξύ άλλων, ότι “επόμενος στόχος μας είναι να εμπλουτίσουμε το Μουσείο, με στοιχεία, που σήμερα δεν υπάρχουν, όπως για το Βυζάντιο και τον Μεσαίωνα”.
“Συνεχίζονται οι ανασκαφές και οι έρευνες, οι οποίες αποδίδουν πολύ σημαντικά ευρήματα”
“Μιλάμε για ένα πολύ σημαντικό θέμα, καθώς το Αρχαιολογικό Μουσείο Τήνου, εμπλουτίστηκε με νέο υλικό και επομένως ο επισκέπτης έχει μία εικόνα από όλες τις έρευνες που έγιναν στο νησί. Να θυμίσουμε ότι ο συγκεκριμένος χώρος δημιουργήθηκε στις δεκαετίες του 1960 και 1970 και από τότε δεν είχαν προστεθεί ευρήματα στη συλλογή του”, σημείωσε αρχικά στην εφημερίδα, ο κ. Αθανασούλης.
Μιλώντας για τις συγκεκριμένες προσθήκες, επεσήμανε ότι “αυτό που κάναμε τώρα ως Εφορεία Αρχαιοτήτων Κυκλάδων είναι, χωρίς να αλλάξουμε τη μουσειολογική προσέγγιση, κρατώντας δηλαδή το ίδιο ύφος, εμπλουτίσαμε την έκθεση με ευρήματα, από τις σημαντικότερες έρευνες που έγιναν στην Τήνο από τη δεκαετία του 1970 έως και σήμερα. Ουσιαστικά μιλάμε για εκθέματα που αφορούν μόνο στο νησί και τα οποία είναι σπουδαία, όπως τα ευρήματα από το ασύλητο μυκηναϊκό θολωτό τάφο της Αγίας Θέκλας ή και τα σπουδαία αντικείμενα από την ανασκαφή στο Ξώμπουργο με τα ανάγλυφα κλασσικά επιτύμβια, τα οποία είναι τα σημαντικότερα δείγματα της κλασσικής γλυπτικής στις Κυκλάδες”.
Συνεχίζοντας επί του θέματος, ο κ. Αθανασούλης δήλωσε ότι στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Τήνου εκτός από την προσθήκη των σημαντικών αυτών εκθεμάτων, έγινε ανανέωση και του εποπτικού υλικού, κάτι που συνεπάγεται ότι ο επισκέπτης, μέσω των νέων πινακίδων που έχουν τοποθετηθεί, μπορεί να κατανοήσει καλύτερα τα ευρήματα και τα εκθέματα που υπάρχουν στον χώρο.
Ερωτώμενος πόσο σημαντικός είναι αυτός ο χώρος, όχι μόνο για τους επισκέπτες, αλλά και για τους μόνιμους κατοίκους, οι οποίοι έχουν την ευκαιρία να γνωρίσουν από κοντά την αρχαιολογική πορεία της Τήνου, υπογράμμισε ότι “προφανώς και είναι μία πολύ σημαντική αυτή η δυνατότητα που τους δίνεται και ιδιαίτερα τους χειμερινούς μήνες που λειτουργούν και τα σχολεία να γίνονται μαθητικές επισκέψεις, προκειμένου και η νεότερη γενιά να μάθει την ιστορία του τόπου τους”.
Απαντώντας τώρα σχετικά με την πορεία των ανασκαφικών εργασιών στο νησί, ο προϊστάμενος της Εφορείας Αρχαιοτήτων Κυκλάδων, υποστήριξε ότι “συνεχίζονται οι ανασκαφές, οι έρευνες, αλλά και οι σωστικές, οι οποίες αποδίδουν πολύ σημαντικά ευρήματα, τόσο στην ίδια τη Χώρα, όσο και στην ύπαιθρο της Τήνου. Φυσικά υπάρχουν και τα μεγάλα ερευνητικά προγράμματα που κάνουμε, όπως η έρευνα για την Βυζαντινή και Λατινοκρατούμενη Τήνο, στο πλαίσιο της οποίας γίνονται δυο πολύ μεγάλες ανασκαφές, στη Βασιλική στην Αγ. Αναστασία στα Ρέντια και στην Βυζαντινή Ακρόπολη του κάστρου του Ξώμπουργου”, προσθέτοντας ότι τα ευρήματα που θα φέρει στο φως η αρχαιολογική σκαπάνη, θα προστεθούν στις υπάρχουσες συλλογές του Μουσείου.
“Όλα τα ευρήματα θα προστεθούν στις υπάρχουσες συλλογές και ευτυχώς υπάρχει χώρος στο Μουσείο να τα φιλοξενήσει. Επόμενος στόχος μας είναι να εμπλουτίσουμε με στοιχεία, που σήμερα δεν υπάρχουν, για το Βυζάντιο και τον Μεσαίωνα”, είπε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας στο τέλος ότι η επισκεψιμότητα του συγκεκριμένου χώρου πάει πάρα πολύ καλά, στοιχείο που αποδεικνύει το έντονο ενδιαφέρον που υπάρχει τόσο από τους επισκέπτες της Τήνου, όσο και από τους μόνιμους κατοίκους.
Τα νέα στοιχεία που προστέθηκαν
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Εφορείας Αρχαιοτήτων Κυκλάδων, η μόνιμη έκθεση του Αρχαιολογικού Μουσείου Τήνου ανανεώθηκε με την αναδιάταξη της Αίθουσας 2, η οποία περιλαμβάνει προθήκες με ευρήματα από σημαντικές αρχαιολογικές θέσεις του νησιού, όπως το Ξώμπουργο, ο Βαρδαλάκος, η αρχαία πόλη της Τήνου, τα Κιόνια, η Αγία Θέκλα, ο Κτικάδος, ο Κάμπος και η Καρδιανή.
Πήλινα και γυάλινα αγγεία, κοσμήματα, μεταλλικά αντικείμενα, πήλινα και μαρμάρινα ειδώλια κ.ά., φωτίζουν πτυχές της καθημερινής ζωής, των ταφικών εθίμων και της λατρείας στην Τήνο κατά την αρχαιότητα, προσκαλώντας τους επισκέπτες σε ένα νέο “ταξίδι” στην ιστορία του νησιού.
Στο πλαίσιο των εργασιών αναδιάταξης εντάχθηκαν για πρώτη φορά στη μόνιμη έκθεση του Μουσείου τα ευρήματα από τον ασύλητο μυκηναϊκό θολωτό τάφο της Αγίας Θέκλας (13ος-12ος αι. π.Χ.), έναν από τους μόλις τρεις έως σήμερα γνωστούς μυκηναϊκούς θολωτούς τάφους στις Κυκλάδες. Ο τάφος της Αγίας Θέκλας ακολουθεί, ως προς τη μορφή και τον τρόπο κατασκευής, τα γνωστά πρότυπα των θολωτών τάφων της ηπειρωτικής Ελλάδας. Κυκλικός σε κάτοψη, στεγαζόταν με θόλο και διέθετε δρόμο που οδηγούσε στην είσοδο. Ο τάφος χρησιμοποιήθηκε για πολλαπλές ταφές μελών κάποιου τοπικού ηγεμονικού γένους, όπως υποδηλώνουν ο πλούτος και η ποικιλία των κτερισμάτων που συνόδευαν τους νεκρούς.
Η περιήγηση στην ιστορική διαδρομή του νησιού συνεχίζεται με επιλεγμένα ευρήματα κεραμικής της Γεωμετρικής εποχής (10ος–8ος αι. π.Χ.). Την περίοδο αυτή η Τήνος κατοικείται από Ίωνες και αναπτύσσει σχέσεις με δύο άλλα σημαντικά ιωνικά κέντρα της εποχής, την Αθήνα και την Εύβοια. Ταφικά ευρήματα της Γεωμετρικής περιόδου μαρτυρούν σημαντική κατοίκηση στο νησί και είναι γνωστά από το Ξώμπουργο, τον Κτικάδο, τον Κάμπο και την Καρδιανή.
Η έκθεση ολοκληρώνεται με ευρήματα (σκεύη, κοσμήματα, ειδώλια κ.ά.) από το Ξώμπουργο και την αρχαία πόλη της Τήνου, τα οποία καλύπτουν μια μακρά χρονική περίοδο, από τον 7ο αι. π.Χ. έως και τον 1ο/2ο αι. μ.Χ.
Η αρχαιολογική έρευνα στις υπώρειες του απόκρημνου βραχώδους υψώματος του Ξώμπουργου, με το μεσαιωνικό κάστρο στην κορυφή, έφερε στο φως σημαντικά αρχαιολογικά κατάλοιπα, όπως οχύρωση, ιερά, δημόσια κτήρια και εκτεταμένο νεκροταφείο. Τα ευρήματα αυτά φανερώνουν ότι το Ξώμπουργο υπήρξε το σημαντικότερο οικιστικό και “πολιτικό»” κέντρο της Τήνου για πολλούς αιώνες, από τον 10ο έως τα μέσα περίπου του 4ου αι. π.Χ., οπότε και εγκαταλείφθηκε.
Η αρχαία πόλη της Τήνου ιδρύθηκε περί τα μέσα του 4ου αι. π.Χ., με τη μετακίνηση του κύριου οικιστικού κέντρου από το Ξώμπουργο στην περιοχή της σημερινής Χώρας. Συνέχισε να κατοικείται τουλάχιστον έως τον 4ο αι. μ.Χ. Αρχαιολογικά ευρήματα, καθώς και ιστορικές και επιγραφικές μαρτυρίες, μας παρέχουν πολύτιμες πληροφορίες για την αρχαία πρωτεύουσα του νησιού, το Άστυ, το οποίο διέθετε οχύρωση, υδραγωγείο, ιερά, δημόσια κτήρια και εκτεταμένα νεκροταφεία.
