Aντίστροφα μετρά ο χρόνος για την πλήρη εφαρμογή του νέου καθεστώτος στις πληρωμές ενοικίων, καθώς από την 1η Οκτωβρίου 2026 όλες οι μισθώσεις κατοικιών και επαγγελματικών ακινήτων θα πρέπει να εξοφλούνται αποκλειστικά μέσω τραπεζικού συστήματος. Η πληρωμή με μετρητά θα έχει πλέον άμεσες οικονομικές συνέπειες τόσο για τους ενοικιαστές όσο και για τους ιδιοκτήτες.
Οι μισθωτές που θα επιλέξουν να καταβάλλουν το ενοίκιο «στο χέρι» θα στερούνται της επιστροφής ενός ενοικίου τον χρόνο, αλλά και κάθε κρατικής στήριξης που συνδέεται με τη μίσθωση, όπως τα σχετικά στεγαστικά επιδόματα. Από την άλλη πλευρά, οι ιδιοκτήτες που θα συνεχίσουν να εισπράττουν μισθώματα εκτός τραπεζικού συστήματος θα χάνουν τη φορολογική έκπτωση 5% που προβλέπεται σήμερα για τα εισοδήματα από ακίνητα, με αποτέλεσμα να αυξάνεται η φορολογική τους επιβάρυνση.
Το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών έχει ξεκαθαρίσει ότι δεν πρόκειται να υπάρξει νέα παράταση στην εφαρμογή του μέτρου. Μετά τη μετάθεση της έναρξης από την 1η Απριλίου στην 1η Οκτωβρίου 2026, το οικονομικό επιτελείο θεωρεί ότι το νέο πλαίσιο είναι πλέον έτοιμο να τεθεί σε λειτουργία, καθώς έχει ολοκληρωθεί η απαιτούμενη θεσμική προετοιμασία και οι ψηφιακές υποδομές της ΑΑΔΕ μπορούν να υποστηρίξουν το σύστημα.
Με βάση τις νέες προβλέψεις, κάθε είδους μίσθωμα – από την κύρια κατοικία και τη φοιτητική στέγη έως τα επαγγελματικά ακίνητα – θα πρέπει να καταβάλλεται μέσω τραπεζικού λογαριασμού. Οι πληρωμές θα πραγματοποιούνται με μεταφορά χρημάτων, πάγια εντολή ή ηλεκτρονική τραπεζική συναλλαγή, ενώ το αποδεικτικό της τράπεζας θα αποτελεί το μοναδικό τεκμήριο εξόφλησης του ενοικίου.
Στόχος η αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής
Η αλλαγή εντάσσεται στη γενικότερη προσπάθεια περιορισμού της φοροδιαφυγής στην αγορά ακινήτων και ειδικότερα στα εισοδήματα από μισθώματα. Μέσω του Μητρώου Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ), η ΑΑΔΕ θα έχει τη δυνατότητα να διασταυρώνει τις δηλωμένες μισθώσεις με τις τραπεζικές κινήσεις και τα στοιχεία των φορολογικών δηλώσεων.
Με αυτόν τον τρόπο θα μπορούν να εντοπίζονται ευκολότερα περιπτώσεις αδήλωτων μισθωμάτων, αλλά και φαινόμενα υποδήλωσης του πραγματικού ύψους των ενοικίων που καταβάλλονται.
Οι απώλειες για ενοικιαστές και ιδιοκτήτες
Για τους ενοικιαστές, η μη συμμόρφωση με το νέο σύστημα σημαίνει ότι, ακόμη και αν πληρούν τα εισοδηματικά και λοιπά κριτήρια, δεν θα έχουν πρόσβαση στις προβλεπόμενες ενισχύσεις. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται η ετήσια επιστροφή ενός ενοικίου έως 800 ευρώ για την κύρια κατοικία, ποσό που αυξάνεται κατά 50 ευρώ για κάθε προστατευόμενο τέκνο, καθώς και άλλα στεγαστικά βοηθήματα.
Για τους ιδιοκτήτες, η είσπραξη ενοικίων σε μετρητά θα συνεπάγεται την απώλεια της αυτόματης έκπτωσης 5% επί του ακαθάριστου εισοδήματος από ακίνητα. Η έκπτωση αυτή παρέχεται σήμερα χωρίς την ανάγκη προσκόμισης δικαιολογητικών και λειτουργεί ως αναγνώριση δαπανών συντήρησης και επισκευών.
Το νέο μοντέλο επιχειρεί έτσι να μεταφέρει το σύνολο της αγοράς μισθώσεων σε ένα πλήρως ηλεκτρονικά ελεγχόμενο περιβάλλον, περιορίζοντας τα περιθώρια απόκρυψης εισοδημάτων και ενισχύοντας τη διαφάνεια στις συναλλαγές μεταξύ ιδιοκτητών και ενοικιαστών.
