Αναστάτωση στη μεγάλη κοινότητα των ασθενών με καρκίνο του μαστού αλλά και γενικότερα των ογκολογικών ασθενών έχει προκαλέσει η απόφαση φαρμακευτικής εταιρείας να αποσύρει ογκολογικό σκεύασμα για μεταστατικό, τριπλά αρνητικό και ορμονοευαίσθητο καρκίνο του μαστού στο τέλος του χρόνου καθώς δεν έχει εμπορικό συμφέρον από τη συστηματική κυκλοφορία του στη χώρα μας.
Το ογκολογικό σκεύασμα το οποίο χορηγείται ενδοφλέβια στα νοσοκομεία στις ασθενείς που έχουν διαγνωστεί με τους παραπάνω τύπους καρκίνου του μαστού έρχεται να προστεθεί σε άλλα τρία φάρμακα – ένα για τον καρκίνο του παχέος εντέρου και δύο για αιματολογικές κακοήθειες – που αποσύρθηκαν με απόφαση άλλης φαρμακευτικής εταιρείας πριν λίγους μήνες. Παρά τις διαβεβαιώσεις υπουργείου Υγείας και Εθνικού Οργανισμού Φαρμάκων (ΕΟΦ) ότι καμία ασθενής δεν πρόκειται να στερηθεί τη θεραπεία της, η νέα αυτή απόσυρση αναδεικνύει εμφατικά την ανάγκη εκσυγχρονισμού της φαρμακευτικής πολιτικής στην Ελλάδα και τους κινδύνους να στερούνται ασθενείς καινοτόμα φάρμακα λόγω του μέτρου των αυτόματων επιστροφών (clawback).
Όπως προκύπτει από τις πληροφορίες, η εταιρεία αποφάσισε την απόσυρση του σκευάσματος με τη δραστική ουσία sacituzumab govitecan-hziy ως απόρροια του υψηλού clawback καθώς έφτασε στο σημείο να το διανέμει σχεδόν δωρεάν. Οι συζητήσεις της εταιρείας με την Επιτροπή Διαπραγμάτευσης Τιμών Φαρμάκων η οποία ήθελε μείωση στην τιμή του σκευάσματος δεν ευοδώθηκαν, με αποτέλεσμα η εταιρεία να αποφασίσει τη διακοπή συστηματικής κυκλοφορίας του φαρμάκου. Εάν δεν αλλάξει κάτι, από τέλος του χρόνου όσοι ασθενείς το λάμβαναν θα πρέπει να το παίρνουν από εναλλακτικά κανάλια και πιο συγκεκριμένα μέσω του Ινστιτούτου Φαρμακευτικής Καινοτομίας και Έρευνας (ΙΦΕΤ), με ό,τι γραφειοκρατικά εμπόδια αυτό συνεπάγεται.
Σύμφωνα με τον πρόεδρο της Εταιρείας Ογκολόγων Παθολόγων Ελλάδας (ΕΟΠΕ), κ. Εμμανουήλ Σαλούστρο, υπάρχουν εναλλακτικά φάρμακα για να δοθούν αντί αυτού εφόσον δεν αλλάξει κάτι και αποσυρθεί από την αγορά, αλλά το συγκεκριμένο «δίνει πλεονέκτημα στην επιβίωση», όπως λέει και είναι αναντικατάστατο στην ένδειξή του. Σημειωτέον πως δεν υπάρχουν κεντρικά δεδομένα αξιολόγησης που να δείχνουν με συγκεκριμένα επιστημονικά στοιχεία την υπεροχή ή όχι ενός φαρμάκου έναντι άλλου.
Η ΕΟΠΕ με αφορμή την πρόσφατη απόφαση απόσυρσης του ογκολογικού σκευάσματος έστειλε επιστολή στον Υπουργό Υγείας, κ. Άδωνι Γεωργιάδη ζητώντας να ανοίξει ο θεσμικός διάλογος για το θέμα με όλους τους σχετιζόμενους φορείς.
«Αναγνωρίζουμε ότι η Πολιτεία καλείται να διαχειριστεί τις σημαντικές προκλήσεις της δημόσιας φαρμακευτικής δαπάνης και να διασφαλίσει τη δημοσιονομική βιωσιμότητα του συστήματος υγείας. Ωστόσο, η βιωσιμότητα δεν μπορεί να επιτυγχάνεται εις βάρος της πρόσβασης των ασθενών στην επιστημονική πρόοδο. Η ογκολογία αποτελεί ίσως το χαρακτηριστικότερο παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο η καινοτομία έχει μεταβάλει τη φυσική ιστορία του καρκίνου, προσφέροντας ουσιαστική παράταση της επιβίωσης, καλύτερη ποιότητα ζωής και, σε αρκετές περιπτώσεις, μακροχρόνιο έλεγχο της νόσου. Για τον λόγο αυτό, η πρόσβαση των ασθενών στις σύγχρονες αντικαρκινικές θεραπείες δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως οικονομική επιβάρυνση, αλλά ως επένδυση στην υγεία και στην ποιότητα της περίθαλψης», σημειώνουν οι ογκολόγοι-παθολόγοι, προσθέτοντας: «Απαιτούνται διαρθρωτικές λύσεις που θα διασφαλίζουν αφενός τη δημοσιονομική σταθερότητα του συστήματος και αφετέρου τη συνεχή διαθεσιμότητα των πλέον αποτελεσματικών θεραπειών για τους Έλληνες ασθενείς. Η Ελλάδα δεν πρέπει να εξελιχθεί σε χώρα από την οποία αποσύρονται καινοτόμες αντικαρκινικές θεραπείες επειδή το υφιστάμενο πλαίσιο δεν επιτρέπει τη βιώσιμη διάθεσή τους. Η προστασία της πρόσβασης των ασθενών στην καινοτομία αποτελεί ζήτημα δημόσιας υγείας και προτεραιότητα».
Στο ίδιο πνεύμα, η πρόεδρος του Πανελληνίου Συλλόγου Γυναικών με Καρκίνο Μαστού «Άλμα Ζωής», κυρία Παρασκευή Μιχαλοπούλου, ζητά να ανοίξει διάλογος ανάμεσα στο Υπουργείο Υγείας και την εταιρεία. «Δεν μπορώ να φανταστώ ότι έχουμε εξαντλήσει όλα τα περιθώρια ώστε να φτάσουμε σε αυτή την ακραία λύση», υπογραμμίζει στο ygeiamou.gr. Το «Άλμα Ζωής» έχει στείλει επιστολή στην φαρμακευτική εταιρεία που παράγει το ογκολογικό φάρμακο ζητώντας να συνεχίσουν οι συζητήσεις προκειμένου να βρεθεί λύση. «Ακόμη και μόνο μία γυναίκα να λάμβανε το φάρμακο έχει μεγάλη σημασία για εμάς», σημειώνει.
Καμία ασθενής δεν θα μείνει χωρίς τη θεραπεία της διαβεβαιώνουν πηγές του Εθνικού Οργανισμού Φαρμάκων (ΕΟΦ), εξηγώντας ότι εάν αποσυρθεί τελικά το ογκολογικό σκεύασμα η πολιτεία θα το εξασφαλίζει στις ασθενείς για τις οποίες ενδείκνυται με εναλλακτικούς τρόπους, δηλαδή εισαγωγή του μέσω ΙΦΕΤ ή μέσω ατομικών παραγγελιών.
Καμία ασθενής δεν θα μείνει χωρίς θεραπεία λέει ο ΕΟΦ
Η εξασφάλιση φαρμάκων που δεν κυκλοφορούν συστηματικά στη χώρα μας μέσω ΙΦΕΤ είναι μια διαδικασία που επιλέγεται ευρέως στην Ελλάδα, μιας και τα προσκόμματα των αυτόματων επιστροφών αποτρέπουν τις εταιρείες να εισάγουν, για παράδειγμα, νέα φάρμακα. Ωστόσο, όπως εξηγούν ειδικοί, ο μηχανισμός του ΙΦΕΤ προορίζεται για μεμονωμένες και σπάνιες περιπτώσεις ασθενών και όχι για φάρμακα που χρειάζονται ομάδες ασθενών, εν προκειμένω με καρκίνο του μαστού – το ygeiamou.gr ζήτησε τον ακριβή αριθμό των ασθενών που το λαμβάνουν αλλά αυτό το στοιχείο δεν είναι διαθέσιμο σε ασθενείς και επιστημονική κοινότητα.
Επιπλέον, υπάρχει μια συγκεκριμένη διαδικασία που τελικά θα προσθέσει επιπλέον ταλαιπωρία στις ασθενείς. Το πλέον χαρακτηριστικό πρόβλημα που αναμένεται να δημιουργηθεί εάν τελικά οι θεραπείες διατίθενται μέσω ΙΦΕΤ είναι η ανάγκη όλων των ασθενών να πηγαίνουν στα δημόσια νοσοκομεία. Έτσι όπως λειτουργεί σήμερα το ΙΦΕΤ δεν είναι δυνατόν σκευάσματα που εισάγονται μέσω του Ινστιτούτου να χορηγηθούν σε ιδιωτικές κλινικές. Άρα, όσες γυναίκες υποβάλλονται στις θεραπείες τους σε ιδιωτικές κλινικές πρέπει να αναζητήσουν γιατρό του δημοσίου και να αλλάξουν νοσηλευτικό ίδρυμα.
Ygeiamoy.gr