Στα προηγούμενα σημειώματα μας είδαμε ποια είναι τα τεκμήρια απόκτησης περιουσιακών στοιχείων, και όσα αφορούν το τεκμήριο της αγοράς η χρηματοδοτικής μίσθωσης αυτοκινήτων, δίτροχων κ.λπ. οχημάτων, τα τεκμήρια για τα σκάφη κλπ. αναψυχής, ποια είναι τα πράγματα αξίας άνω των 10.000 ευρώ και τι συμβαίνει με την αγορά επιχειρήσεων, εταιρικών μεριδίων μετοχών και επενδυτικών ασφαλιστικών χρεογράφων. Ακόμη είδαμε όσα αφορούν το τεκμήριο της αγοράς ή χρονομεριστική ή χρηματοδοτική μίσθωση ακινήτων ή ανέγερση οικοδομών κλπ. καθώς και την Χορήγηση δανείων προς οποιονδήποτε και όλα όσα αφορούν τις δωρεές πάνω από 300 ευρώ.
Σήμερα θα προχωρήσουμε να εξετάσουμε όλα όσα αφορούν τα δάνεια και την εξόφληση πιστωτικών καρτών.
Ποια δάνεια αποτελούν τεκμήριο. Ποιες πληρωμές με κάρτα θεωρούνται τοκοχρεωλυτική απόσβεση και ποιες πρέπει να δηλωθούν σε άλλους κωδικούς του σχετικού πίνακα του εντύπου Ε1.
η) Τοκοχρεωλυτική απόσβεση δανείων οποιασδήποτε μορφής
Αφορά το ποσό της ετήσιας δαπάνης που καταβάλατε για την τοκοχρεολυτική απόσβεση δανείων και πιστώσεων γενικά.
Ποια ποσά περιλαμβάνονται από αγορές με κάρτες
Επίσης, συμπληρώνεται το ποσό που καταβάλατε για την τοκοχρεολυτική απόσβεση των χρεώσεων των πιστωτικών καρτών, εφόσον οι χρεώσεις αυτές οφείλονται σε αγορά μη καταναλωτικών αγαθών μέσω αυτών των πιστωτικών καρτών (αγορά αυτοκινήτου, μηχανήματος, πινάκων ζωγραφικής και λοιπών περιουσιακών στοιχείων).
Σαν τεκμήριο στην περίπτωση αυτή θεωρείται το ποσό τυχόν τόκων υπερημερίας.
Πρόγραμμα ΓΕΦΥΡΑ
Επιπλέον, αναγράφονται αθροιστικά τα ποσά που κατέβαλε ο ίδιος ο φορολογούμενος καθώς και η συνεισφορά του Δημοσίου της παρ.1 του άρθρου 71 του ν.4714/2020 (πρόγραμμα «Γέφυρα»), για τις δόσεις που αφορούν στην αποπληρωμή των πάσης φύσεως δανείων προς χρηματοδοτικούς φορείς, τα οποία εξασφαλίζονται με εμπράγματη ασφάλεια στην κύρια κατοικία του οφειλέτη. Η συνεισφορά του Δημοσίου με το πρόγραμμα «Γέφυρα» αναγράφεται και στους κωδικούς 781-782 του Πίνακα 6, στην επιλογή «Λοιπές περιπτώσεις».
Επιστροφή επιστρεπτέας προκαταβολής
Στους ίδιους κωδικούς αναγράφεται και το ποσό της ενίσχυσης με την μορφή της επιστρεπτέας προκαταβολής το οποίο επιστρέφεται από τις επιχειρήσεις εντός του έτους 2025 (καταβληθέν ποσό), δεδομένου ότι η επιστρεπτέα προκαταβολή αντιμετωπίζεται ως κρατικό δάνειο σύμφωνα με τις οδηγίες που έχουν δοθεί με τη ΣΛΟΤ 957/2020 (σχετ.Ε.2046/2022 εγκύκλιος).
Ανέγερση οικοδομής
Η απόσβεση δανείου που έχει ληφθεί από φυσικό πρόσωπο για αγορά ή ανέγερση ακινήτου που χρησιμοποιείται ως έδρα ατομικής επιχείρησης βαρύνεται με τεκμήριο, διότι η αγορά ή ανέγερση ακινήτου από φυσικό πρόσωπο προσμετράται στα τεκμήρια απόκτησης περιουσιακών στοιχείων, ακόμη κι αν αφορά την ατομική του επιχείρηση. Το δάνειο αυτό θεωρείται στεγαστικό και η αποπληρωμή του βαρύνεται με τεκμήριο. (συνεπώς τα σχετικά ποσά αναγράφονται στο τεκμήριο για την αγορά ή χρονομεριστική ή χρηματοδοτική μίσθωση ακινήτων ή ανέγερση οικοδομών κ.λπ.
Αγορά ΤΑΞΙ
Η απόσβεση δανείου που έχει ληφθεί από φυσικό πρόσωπο για την (αποδεδειγμένη) αγορά ταξί δεν βαρύνεται με τεκμήριο, διότι το ταξί που αγοράστηκε με το δάνειο χρησιμοποιείται ως πάγιο ατομικής επιχείρησης κι όχι ως επιβατικό ιδιωτικής χρήσης αυτοκίνητο που σε κάθε περίπτωση θα προσμετρούνταν στα τεκμήρια απόκτησης περιουσιακών στοιχείων. Το δάνειο αυτό, κατά το μέρος που αντιστοιχεί στην αξία αγοράς του αυτοκινήτου και της άδειας, όπως αυτή προκύπτει από τα λογιστικά αρχεία του εκμεταλλευτή, θεωρείται επιχειρηματικό, οπότε δεν αναγράφεται στη δήλωση. Τυχόν υπερβάλλον ποσό δανείου δεν αντιμετωπίζεται ως επαγγελματικό δάνειο.
Δάνειο από δυο υπόχρεους
Η απόσβεση δανείου που έχει ληφθεί από δύο υπόχρεους οφειλέτες, με ποσοστό συμμετοχής 50%, καταρχήν βαρύνει και τους δύο με το ίδιο ποσοστό (50%), εκτός κι αν αποδεικνύεται, με βάση τα προβλεπόμενα τραπεζικά παραστατικά, διαφορετικό ποσοστό καταβολής από τον καθένα.
Η απόσβεση δανείου που έχει ληφθεί από δύο υπόχρεους οφειλέτες, με ποσοστό συμμετοχής 50%, αλλά ο ένας εκ των δύο υπόχρεων έχει υπαχθεί στον ν.3869/2010, βαρύνει τον υπαγόμενο στις διατάξεις του ν. 3869/2010 κατά το (αποδεδειγμένα) μειωμένο κι όχι κατά το αρχικό ποσό, ακόμη κι αν από το χρηματοπιστωτικό ίδρυμα στάλθηκε ηλεκτρονικά το αρχικό ποσό των τοκοχρεολυτικών δόσεων.
Δάνειο από τον ένα σύζυγο
Η απόσβεση δανείου που χορηγήθηκε στην σύζυγο, εξοφλείται (αποδεδειγμένα) από την ίδια, ενώ το χρηματοπιστωτικό ίδρυμα στέλνει ηλεκτρονικά το ποσό των τοκοχρεολυτικών δόσεων στον ΑΦΜ του συζύγου, βαρύνει αποκλειστικά τη σύζυγο που κατέβαλε τα ποσά.
Διαφορά ηλεκτρονικής ενημέρωσης και πραγματικού ποσού
Η απόσβεση δανείου που χορηγήθηκε σε έναν μόνο φορολογούμενο με ποσοστό 100%, στάλθηκε ηλεκτρονική πληροφόρηση με ένα συγκεκριμένο ποσό τοκοχρεωλυτικών δόσεων, ενώ εν τέλει καταβλήθηκε (αποδεδειγμένα) μικρότερο ποσό, βαρύνει τον υπόχρεο κατά το πραγματικά καταβληθέν ποσό.
Δάνειο τέκνου
Η απόσβεση δανείου που έχει ληφθεί από τέκνο και εξοφλείται από τον γονέα, ο οποίος δεν είναι (συν-) υπόχρεος ή το αντίστροφο, βαρύνει τον λήπτη του δανείου, ο οποίος είναι και υπόχρεος για την εξόφλησή του.
Η απόσβεση δανείου που έχει ληφθεί από γονέα, καταβάλλονται (αποδεδειγμένα) οι δόσεις από τον γονέα, αλλά το ακίνητο ανήκει κατά 50% και στο τέκνο, βαρύνει τον πραγματικά καταβάλλοντα τις δόσεις, δηλαδή τον γονέα, ανεξάρτητα από το ιδιοκτησιακό καθεστώς.
Συνοφειλέτες
Η απόσβεση δανείου που έχει ληφθεί από πολλούς συνοφειλέτες μαζί, ανεξάρτητα από τη σχέση που έχουν μεταξύ τους, συγγενική ή όχι, βαρύνει τον υπόχρεο – συνοφειλέτη που πραγματικά καταβάλει τις δόσεις και προσκομίζει τα κατάλληλα δικαιολογητικά.
Εξόφληση από εγγυητή
Η απόσβεση δανείου που έχει ληφθεί από φυσικό πρόσωπο και (αποδεδειγμένα) εξοφλείται από τον εγγυητή, βαρύνει τον εγγυητή, ο οποίος είναι αυτός που πραγματικά καταβάλλει τα ποσά των δόσεων. Είναι αδιάφορο αν ο εγγυητής είναι ο γονέας, το τέκνο, συγγενικό πρόσωπο ή κάποιος τρίτος.
Ηλεκτρονική ενημέρωση σε μη υπόχρεο
Ο φορολογούμενος που δεν συμφωνεί με τον χαρακτηρισμό που έχει γίνει για το δάνειό του κατά την ηλεκτρονική αποστολή των αρχείων από τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα ή θεωρεί ότι εμφανίζεται λανθασμένα ως υπόχρεος ή θεωρεί ότι τα ποσοστά που βαρύνουν τον κάθε συνοφειλέτη του δανείου είναι διαφορετικά ή θεωρεί ότι έχει γίνει λάθος στο καταβληθέν ποσό κλπ., έχει τη δυνατότητα καταρχήν να απευθυνθεί στο χρηματοπιστωτικό ίδρυμα που έστειλε τα στοιχεία για λογαριασμό του, προκειμένου να του χορηγηθεί έντυπη βεβαίωση. Η βεβαίωση της τράπεζας, ή οποιοδήποτε άλλο πρόσφορο μέσο που αποδεικνύει τους ισχυρισμούς του φορολογούμενου, προσκομίζεται ή αποστέλλεται στην αρμόδια για την παραλαβή της δήλωσης υπηρεσία, η οποία έχει την αρμοδιότητα του ελέγχου των δικαιολογητικών, της οριστικοποίησης της δήλωσης και της ορθής εκκαθάρισής της.
Επιχειρηματικά δάνεια
Οι καταβληθείσες δόσεις επιχειρηματικών δανείων που έχουν καταχωρηθεί στα λογιστικά αρχεία των ατομικών επιχειρήσεων και αφορούν σε δανειακές συμβάσεις που συνήψαν τα εν λόγω πρόσωπα για επιχειρηματικούς σκοπούς, δεν αποτελούν δαπάνη απόκτησης κατά τις διατάξεις του άρθρου 32 (περίπτωση στ΄ της παρ. 1 του άρθρου αυτού), οπότε δεν αναγράφονται στους κωδικούς 727-728 του εντύπου Ε1. Το ίδιο ισχύει και για τις δόσεις που καταβάλλονται από τα παραπάνω πρόσωπα στο πλαίσιο συμβάσεων που χαρακτηρίζονται από τα πιστωτικά ιδρύματα ως «δάνεια κεφαλαίου κίνησης» ή ως «σύμβαση πίστωσης δι’ ανοιχτού λογαριασμού». Συνεπώς αυτά τα ποσά δεν αποτελούν τεκμήριο. (ΠΟΛ.1034/2017 Απόφαση).
Προσοχή: Στις περιπτώσεις που η Φορολογική Διοίκηση έχει ηλεκτρονική πληροφόρηση για τα ποσά που καταβλήθηκαν το φορολογικό έτος για την τοκοχρεωλυτική απόσβεση δανείων δύναται να εμφανίζεται μήνυμα στους φορολογούμενους που να τους καθοδηγεί για τη συμπλήρωση των ποσών. Σε κάθε περίπτωση ο φορολογούμενος συμπληρώνει το πραγματικά καταβαλλόμενο ποσό και προσκομίζει τα προβλεπόμενα έγγραφα στις φορολογικές αρχές αν αυτά ζητηθούν ή αν υποβάλει δήλωση φορολογίας εισοδήματος με επιφύλαξη.
*Ο Απόστολος Αλωνιάτης είναι οικονομολόγος – φοροτεχνικός, Α’ Αντιπρόεδρος του Ινστιτούτου Οικονομικών & Φορολογικών Μελετών (Ι.Ο.ΦΟ.Μ), Σύμβουλος Διοίκησης της ENTERSOFTONE και συγγραφέας.
ot.gr
