Η πρόσβαση στα δικαιώματα δεν θα έπρεπε να είναι ένας ακόμη Γολογοθάς για τους ανθρώπους με αναπηρία και τις οικογένειές τους. Κι όμως, στην πράξη, πολλοί άνθρωποι βρίσκονται αντιμέτωποι με ένα πολύπλοκο σύστημα διαδικασιών, υπηρεσιών και δικαιολογητικών, το οποίο συχνά δυσκολεύονται να κατανοήσουν και να ακολουθήσουν.
Σε αυτό ακριβώς το σημείο, έρχεται να παρέμβει ο Σύλλογος Στήριξης ΑμεΑ και ΑμεΕΕΑ Κυκλάδων "Δικαίωμα", αναδεικνύοντας την καθημερινότητα των ανθρώπων με αναπηρία, αλλά και παρέχοντας βοήθεια στην προσβασιμότητα στις διαδικασίες πιστοποίησης και ιδιαίτερα στις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι πολίτες κατά την παραπομπή και εξέτασή τους από τα Κέντρα Πιστοποίησης Αναπηρίας (ΚΕΠΑ).
Σε αυτά τα θέματα, αναφέρθηκε στην εφημερίδα η πρόεδρος του Συλλόγου, Ζωγραφιά Δόγου, η οποία εστίασε σε περιπτώσεις ανθρώπων που βρέθηκαν στον “κυκεώνα” της γραφειοκρατίας, αλλά και σε εκείνους που δυστυχώς δεν γνώριζαν πως να κινηθούν, ώστε να φθάσουν έως το ΚΕΠΑ, προκειμένου να μπορέσουν να εκδώσουν την Πιστοποίηση Αναπηρία, απαραίτητο έγγραφο για συνταξιοδοτικές παροχές, προνοιακά επιδόματα και άλλες φορολογικές και κοινωνικές ελαφρύνσεις.
Να σημειωθεί ότι η συνέντευξη έγινε με αφορμή το φιλανθρωπικό παζάρι που πραγματοποιεί ο Σύλλογος έως και σήμερα στην Άνω Σύρο με σκοπό την ενίσχυση των οικονομικών του και το οποίο επισκέφθηκε η νέα πρόεδρος της Κοινότητας Ερμούπολης, Ντωντώ Ράμμου, καθώς και μέλη αυτής.
Από την επίσκεψη αυτή, προέκυψε και μία είδηση, η οποία αφορά στην ευάλωτη ομάδα των ΑμεΑ, με παρεμβάσεις στις ράμπες πρόσβασης στην Ερμούπολη, οι οποίες θα υλοποιηθούν το επόμενο διάστημα, σε συνεργασία με τον αντιδήμαρχο Καθημερινότητας του Δήμου Σύρου - Ερμούπολης, Γιάννη Μαραγκό.
Όταν η διαδικασία γίνεται εμπόδιο
“Ο Σύλλογος Στήριξης ΑμεΑ και ΑμεΕΕΑ Κυκλάδων “Δικαίωμα” αποτελεί ένα μη κερδοσκοπικό Σωματείο με έντονη δράση στις Κυκλάδες και έδρα τη Σύρο. Δημιουργήθηκε αρχικά το 2006 από γονείς και ευαισθητοποιημένους φίλους ως Σύλλογος Στήριξης ΚΕΚΥΚΑΜΕΑ Κυκλάδων, με στόχο να καλυφθούν τα κενά της πολιτείας στο συγκεκριμένο κέντρο. Μετά από αρχαιρεσίες, η διοίκηση πέρασε αποκλειστικά σε γονείς ατόμων με αναπηρία με το Σύλλογο να μετονομάζεται σε “Δικαίωμα”, εντασσόμενος στις μεγάλες Συνομοσπονδίες Ε.Σ.Α.μεΑ. και ΠΟΣΓΚΑΜΕΑ. Σκοπός και στόχος του είναι η αξιοπρεπής διαβίωση και αυτονομία, η π ροώθηση της ανεξαρτητοποίησης, της εκπαίδευσης και της κοινωνικής και επαγγελματικής ένταξης των ατόμων με αναπηρία ή ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες”, δήλωσε αρχικά η κα. Δόγου, παρουσιάζοντας το ιστορικό του Συλλόγου.
Απαντώντας στη συνέχεια για τα σημαντικότερα προβλήματα που αντιμετωπίζουν ακόμη και σήμερα άτομα με αναπηρία ή και μέλη των οικογενειών τους, η πρόεδρος του Συλλόγου, τόνισε ότι το κυριότερο είναι το έλλειμμα ενημέρωσης και συντονισμού μεταξύ υπηρεσιών και επαγγελματιών υγείας, που τελικά επιβαρύνει τον ίδιο τον δικαιούχο.
“Για έναν άνθρωπο που αντιμετωπίζει κινητική, αισθητηριακή, νοητική ή άλλη αναπηρία, η ίδια η διαδικασία πιστοποίησης μπορεί να είναι ιδιαίτερα απαιτητική. Η μετακίνηση, η συγκέντρωση των απαραίτητων εγγράφων, η επικοινωνία με διαφορετικές υπηρεσίες και η κατανόηση των απαιτούμενων βημάτων, πρέπει να γνωρίζουν όλοι, ότι δεν είναι αυτονόητες διαδικασίες. Αυτή η κατάσταση γίνεται ακόμη δυσκολότερη σε μία νησιωτική περιοχή, όπως τη δική μας. Οι αποστάσεις, οι μετακινήσεις από νησί σε νησί, το κόστος και η ανάγκη συνοδείας μπορούν να μετατρέψουν αυτή τη διαδικασία σε πραγματική δοκιμασία για τον άνθρωπο και την οικογένειά του”, σημείωσε χαρακτηριστικά.
Μάλιστα, υπογραμμίζοντας ότι η προσβασιμότητα δεν αφορά μόνο στις ράμπες, τους ανελκυστήρες και την ομαλή πρόσβαση σε ένα κτήριο, αλλά σημαίνει και κατανοητή πληροφόρηση, σωστή καθοδήγηση, έγκαιρη ενημέρωση και ισότιμη πρόσβαση στις υπηρεσίες, η κα. Δόγου επεσήμανε σε όλους τους τόνους ότι υπάρχει μεγάλο κενό ακόμη και το 2026 στην ενημέρωση.
“Ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι δικαιούχοι είναι η ελλιπής ή διαφορετική ενημέρωση από υπηρεσία σε υπηρεσία. Ο πολίτης συχνά καλείται να γνωρίζει μόνος του ποια διαδικασία πρέπει να ακολουθήσει, ποια δικαιολογητικά χρειάζονται, ποιος είναι αρμόδιος να τον ενημερώσει και ποια δικαιώματα μπορεί να διεκδικήσει. Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι η πληροφόρηση δεν είναι πάντα επαρκής ούτε από τους ίδιους τους επαγγελματίες που έρχονται καθημερινά σε επαφή με ανθρώπους με αναπηρία. Και γι’ αυτό που σας λέω έχω απτά παραδείγματα. Συγκεκριμένα, ήρθε σε επαφή με τον Σύλλογο μία κυρία από τη Σαντορίνη, η οποία είχε ένα βαρύ ιατρικό ιστορικό, καθώς είχε υποβληθεί σε δεκάδες εγχειρήσεις. Η γυναίκα αυτή δεν ήξερε τι ακριβώς να κάνει ή και ποια έγγραφα θα έπρεπε να έχει μαζί της, προκειμένου να έρθει στη Σύρο και να περάσει από την επιτροπή του Κέντρου Πιστοποίησης Αναπηρίας. Το χειρότερο δε είναι ότι διαπιστώσαμε, όταν πια ήρθε στο νησί, ότι ο ιατρικός της φάκελος είχε ελλείψεις, όσο αφορά για τα απαραίτητα έγγραφα, που χρειάζονται για το ΚΕΠΑ. Έτρεξα, μίλησα και τελικά κατάφερα να εξασφαλίσω, να τα συλλέξω, ώστε η συγκεκριμένη να μπορέσει να περάσει από την Επιτροπή και να της δοθεί κάποιο επίδομα”, δήλωσε στην εφημερίδα.
Εκτός από το συγκεκριμένο παράδειγμα, προχώρησε και σε ένα δεύτερο, με ένα παιδί με μαθησιακές και άλλες δυσκολίες, που στη συνέχεια και λόγω και πάλι της έλλειψης συνεργασίας, διαπιστώθηκε ότι για να περάσει από την Επιτροπή, θα έπρεπε να παραπεμφθεί και σε ειδικό ψυχολόγο.
“Ένα παιδί που αντιμετώπιζε, εκτός από μαθησιακές δυσκολίες, κάτι που ήταν το λιγότερο πρόβλημα, είχε και διανοητικές δυσκολίες. Όταν φθάσαμε στην Επιτροπή, διαπιστώθηκε από το φάκελό του ότι για να περάσει από το συμβούλιο, έπρεπε να επισκεφθεί και ειδικό ψυχολόγο. Όλη όμως αυτή η διαδικασία, εκτός από ψυχοφθόρα, αναδεικνύει και αυτό που σας είπα. Την έλλειψη ενημέρωσης και επικοινωνίας μεταξύ των υπηρεσιών”, σχολίασε η κα. Δόγου.
Συνεχίζοντας επί του θέματος η πρόεδρος του Συλλόγου γνωστοποίησε πως “υπάρχουν περιπτώσεις όπου ένας άνθρωπος ή μια οικογένεια δεν γνωρίζει ότι μπορεί να δικαιούται μια παροχή ή μια διευκόλυνση, επειδή απλώς κανείς δεν τους ενημέρωσε εγκαίρως. Ο άνθρωπος με αναπηρία δεν πρέπει να αναγκάζεται να γίνει «ειδικός» στις διοικητικές διαδικασίες, προκειμένου να μπορέσει να εξασφαλίσει αυτά που δικαιούται. Ούτε είναι δυνατόν η πρόσβαση σε ένα δικαίωμα να εξαρτάται από το αν κάποιος γνωρίζει έναν υπάλληλο, έναν γιατρό, έναν κοινωνικό λειτουργό ή έναν άνθρωπο που έχει περάσει στο παρελθόν από την ίδια διαδικασία”.
Σύμφωνα με την ίδια, επιβάλλεται οι υπηρεσίες να επικοινωνούν μεταξύ τους, να υπάρχει κοινή και σαφής πληροφόρηση, καθώς έχει διαπιστωθεί ακόμη και έλλειψη πληροφόρησης από τον ιατρικό κλάδο προς τον άνθρωπο με ειδικές αναπηρίες.
“Οι γιατροί, οι κοινωνικές υπηρεσίες, οι Δήμοι, οι δομές υγείας και όλοι οι φορείς που έρχονται σε επαφή με ανθρώπους με αναπηρία μπορούν να διαδραματίσουν καθοριστικό ρόλο. Η ενημέρωση του πολίτη θα πρέπει να αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της διαδικασίας. Δεν ζητάμε από κάθε γιατρό ή κάθε υπάλληλο να γνωρίζει κάθε λεπτομέρεια της νομοθεσίας. Ζητάμε, όμως, να υπάρχει ένα σαφές και αξιόπιστο σύστημα παραπομπής και ενημέρωσης, ώστε ο άνθρωπος να μην φεύγει από ένα ιατρείο ή μια υπηρεσία χωρίς να γνωρίζει ποιο είναι το επόμενο βήμα. Γιατί όταν η ενημέρωση απουσιάζει, το βάρος μεταφέρεται στον ίδιο τον άνθρωπο με αναπηρία και στην οικογένειά του”, σημείωσε.
Κλείνοντας η κα. Δόγου δήλωσε ότι “ο Σύλλογος Στήριξης «Άμεσα και ΑμεΑ Κυκλάδων – Δικαίωμα» θέλει να συμβάλει στην ανάδειξη αυτών των προβλημάτων και να αποτελέσει φωνή για τους ανθρώπους που πολλές φορές δυσκολεύονται να ακουστούν. Προσπαθούμε με τις μικρές δυνάμεις μας, τόσο εγώ, όσο και τα μέλη του, να βρισκόμαστε κοντά σε οποιοδήποτε συμπολίτη μας και εννοώ όλους τους κατοίκους των Κυκλάδων, αντιμετωπίζει προβλήματα. Είμαστε κυριολεκτικά κάθε μέρα στο δρόμο, προς διευκόλυνση όλων όσων μας χρειάζονται. Θα επαναλάβω ότι προσβασιμότητα δεν είναι μόνο να μπορείς να μπεις σε ένα κτήριο. Είναι να μπορείς να μπεις ισότιμα στη διαδικασία, να καταλάβεις, να ενημερωθείς, να εξυπηρετηθείς και τελικά να πάρεις αυτό που δικαιούσαι. Και αυτό είναι το ζητούμενο για εμάς. Να καλυφθούν τα οποιαδήποτε κενά υπάρχουν ανάμεσα στις υπηρεσίες”.
