Ένα αυγό που δεν έχει μαγειρευτεί καλά, ένα τρόφιμο που έμεινε αρκετή ώρα εκτός ψυγείου, μια επιφάνεια κοπής που χρησιμοποιήθηκε χωρίς να πλυθεί σωστά. Η σαλμονέλα δεν χρειάζεται κάτι θεαματικό για να «κάνει την εμφάνισή της». Συχνά, αρκεί μια μικρή αστοχία.
Τους τελευταίους μήνες, η Ευρώπη έρχεται ξανά αντιμέτωπη μαζί της. Αυγά, αρωματισμένα νουντλς και σπόροι κολοκύθας έχουν συνδεθεί με πρόσφατες εστίες μόλυνσης, ενώ τον Αύγουστο περισσότερα από 300 άτομα στο Βέλγιο νόσησαν μετά την κατανάλωση αυγών, σε μία από τις μεγαλύτερες επιδημίες σαλμονέλλωσης που έχουν ξεσπάσει στη χώρα.
Η εικόνα δεν αφορά αποκλειστικά μεμονωμένες περιπτώσεις. Σύμφωνα με κοινή έκθεση της Ευρωπαϊκής Αρχής για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) και του Ευρωπαϊκού Κέντρου Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (ECDC), που επικαλείται το Euronews, η σαλμονέλλωση ήταν το 2024 η δεύτερη συχνότερα αναφερόμενη ζωονόσος στην ΕΕ, μετά την καμπυλοβακτηριδίωση, με 79.703 επιβεβαιωμένες εκδηλώσεις.
Πού «πυροδοτήθηκαν» οι περισσότερες εστίες
Σύμφωνα με τα στοιχεία του Euronews, μεταξύ Μαΐου 2025 και Αυγούστου 2026 καταγράφηκαν 341 επιβεβαιωμένα επεισόδια σαλμονέλας στην Ευρώπη, σχεδόν τα μισά εκ των οποίων αναφέρθηκαν μετά τον φετινό Μάιο. Τα περισσότερα ανιχνεύθηκαν στο Ηνωμένο Βασίλειο (207), ενώ ακολούθησαν: η Ολλανδία (106), το Βέλγιο (15: δεν συνυπολογίστηκε η επιδημία), η Γερμανία (6), η Γαλλία (4), η Αυστρία (2) και η Δανία (1).
Ωστόσο, το Ηνωμένο Βασίλειο αναθεώρησε στη συνέχεια προς τα πάνω τον αριθμό, ανεβάζοντάς τον στα 474. Οι έρευνες στη χώρα συνεχίζονται, με τους ειδικούς να εκτιμούν ότι αρκετοί ασθενείς νόσησαν αφού κατανάλωσαν φαγητό εκτός σπιτιού, και όχι από αυγά που μαγείρεψαν οι ίδιοι.
Επίσης, υπενθυμίζεται ότι σε πρόσφατη αξιολόγηση των ECDC και EFSA, αρωματισμένα προϊόντα νουντλς αναγνωρίστηκαν ως η πιθανότερη πηγή της πολυκρατικής επιδημίας από σαλμονέλα, με περισσότερα από 100 επιβεβαιωμένα περιστατικά σε χώρες της ΕΕ/ΕΟΧ και στο Ηνωμένο Βασίλειο. Οι αρχές είχαν προχωρήσει σε ανακλήσεις, αλλά προειδοποίησαν ότι νέα επεισόδια δεν μπορούσαν να αποκλειστούν, καθώς τέτοια προϊόντα έχουν μεγάλη διάρκεια ζωής και μπορεί να παραμένουν σε ντουλάπια σπιτιών για αρκετό καιρό.
Όσον αφορά στην Ελλάδα, σύμφωνα με τα επιδημιολογικά δεδομένα του Εθνικού Οργανισμού Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ) κατά την περίοδο 2004-2025, δηλώθηκαν συνολικά 14.583 κρούσματα σαλμονέλλωσης. Το 2025 καταγράφηκαν 929, αριθμός μειωμένος σε σχέση με το 2024, όπου σημειώθηκαν 1.053.
Πηγή: ΕΟΔΥ
Τι είναι η σαλμονέλλωση – Τι μπορούμε να κάνουμε στο σπίτι
Η σαλμονέλα συνδέεται – κυρίως – με τρόφιμα ζωικής προέλευσης, όπως αυγά, πουλερικά, χοιρινό και γαλακτοκομικά. Βέβαια, δεν σημαίνει ότι περιορίζεται εκεί. Τα τελευταία επεισόδια δείχνουν ότι και φυτικά προϊόντα μπορούν να αποτελέσουν «όχημα» μετάδοσης, εάν μολυνθούν σε κάποιο στάδιο παραγωγής, επεξεργασίας ή διανομής.
Το καλοκαίρι, το πρόβλημα γίνεται πιο έντονο. Οι υψηλές θερμοκρασίες, η ανεπαρκής ψύξη και η κακή διαχείριση τροφίμων δημιουργούν συνθήκες που ευνοούν την ανάπτυξη βακτηρίων. Γι’ αυτό και η σαλμονέλλωση εμφανίζεται συχνότερα τους θερμούς μήνες.
Τα συνηθέστερα συμπτώματα είναι διάρροια, πυρετός και κοιλιακές κράμπες. Στους περισσότερους ανθρώπους η νόσος υποχωρεί μέσα σε λίγες ημέρες, χωρίς ειδική θεραπεία. Ωστόσο, δεν είναι πάντα αθώα. Βρέφη, μικρά παιδιά, ηλικιωμένοι, έγκυες και άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο σοβαρής νόσησης ή επιπλοκών. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η λοίμωξη μπορεί να περάσει στο αίμα και να γίνει απειλητική για τη ζωή.
Η πρόληψη ξεκινά από απλές κινήσεις. Τα αυγά, το κοτόπουλο και το κρέας πρέπει να μαγειρεύονται καλά. Τα προϊόντα που χρειάζονται ψύξη δεν πρέπει να μένουν για πολλή ώρα σε θερμοκρασία δωματίου, ιδιαίτερα το καλοκαίρι. Οι επιφάνειες κοπής, τα μαχαίρια και τα χέρια πρέπει να πλένονται σχολαστικά μετά την επαφή με ωμά τρόφιμα.
Εξίσου σημαντικό είναι να τηρούνται οι οδηγίες στη συσκευασία. Αν ένα προϊόν έχει ανακληθεί, δεν πρέπει να καταναλώνεται, ακόμη κι αν φαίνεται ή μυρίζει φυσιολογικά.
Η αύξηση των κρουσμάτων στην Ευρώπη δεν χρειάζεται να σημάνει τον πανικό. Δείχνει, όμως, ότι η ασφάλεια τροφίμων παραμένει μια καθημερινή υπόθεση, από την παραγωγή μέχρι την κουζίνα. Και στο σενάριο της σαλμονέλας, οι πιο απλές συνήθειες – σωστό μαγείρεμα, καθαριότητα, ψύξη και προσοχή στις ανακλήσεις – συνιστούν την πιο αποτελεσματική άμυνα.
πηγή: ygeiamou
