Με σεβασμό και συγκίνηση πραγματοποιήθηκε το πρωί της Κυριακής στη Σύρο, η εκδήλωση για τη Γενοκτονία των Ελλήνων της Μικράς Ασίας, τιμώντας τη μνήμη των ανθρώπων που έχασαν τη ζωή τους, ξεριζώθηκαν από τις πατρογονικές τους εστίες και βρέθηκαν πρόσφυγες, αναζητώντας μια νέα αρχή μακριά από τον τόπο όπου γεννήθηκαν και έζησαν.
Η εκδήλωση, που σύμφωνα με το τελετουργικό, άρχισε με την επίσημη δοξολογία στον ιερό ναό Ταξιαρχών, την επιμνημόσυνη δέηση και κορυφώθηκε με την κατάθεση στεφάνων στο Μνημείο Μικρασιατικής Μνήμης στην περιοχή του προσφυγικού συνοικισμού του Ξηροκάμπου, αποτέλεσε μια ακόμη ευκαιρία για να αναδειχθεί η ιστορική διάσταση των γεγονότων της Μικρασιατικής Καταστροφής και να παραμείνει ζωντανή η μνήμη των θυμάτων και των προσφύγων.
Άλλωστε, η Γενοκτονία των Ελλήνων της Μικράς Ασίας συνδέεται με τις διώξεις, τις εκτοπίσεις, τις κακουχίες και τον βίαιο ξεριζωμό των ελληνικών πληθυσμών της περιοχής. Χιλιάδες άνθρωποι αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τις εστίες τους και να αναζητήσουν καταφύγιο στην Ελλάδα, μεταφέροντας μαζί τους, όχι μόνο τις προσωπικές τους μνήμες, αλλά και την πολιτιστική και πνευματική τους κληρονομιά.
Στην εκδήλωση το “παρών” έδωσαν εκπρόσωποι της αυτοδιοίκησης α’ και β’ βαθμού και συγκεκριμένα ο αντιπεριφερειάρχης Μεταφορών Κυκλάδων και πρόεδρος της Αναπτυξιακής, Νίκος Φωτεινιάς, εκ μέρους του δημάρχου Σύρου - Ερμούπολης, ο πρόεδρος της ΔΕΥΑΣ και δημοτικός σύμβουλος, Νίκος Σκευοφύλακας, η πρόεδρος του Συλλόγου Μικρασιατών Σύρου, Ειρήνη Χαρδαλή, η πρόεδρος του Λυκείου των Ελληνίδων Σύρου, Ειρήνη Δεκαβάλλα, μέλη Συλλόγων και φορέων, καθώς οι στρατιωτικές και άλλες αρχές του τόπου.
“Τιμούμε μία μνήμη που δεν έσβησε”
Μετά το πέρας της δοξολογίας και την επιμνημόσυνη δέηση στον ιερό ναό των Ταξιαρχών, αλλά και πριν την κατάθεση των στεφάνων, εκφωνήθηκε ο πανηγυρικός της ημέρας από την Αικατερίνη Λειβαδάρα, μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του Συλλόγου Μικρασιατών Ερμούπολης.
Στον λόγο της αυτό που κυριάρχησε ήταν το διαχρονικό μήνυμα που διαπερνάει τη συγκεκριμένη εκδήλωση και που δεν είναι άλλο από τη μνήμη, όχι μόνο σε εκείνους που έζησαν τα γεγονότα, αλλά και σε εκείνους που έρχονται μετά, καθώς, όπως επεσήμανε, η γνώση της ιστορίας και η διατήρηση της μνήμης των θυμάτων αποτελούν χρέος απέναντι στις επόμενες γενιές.
“Σήμερα στεκόμαστε εδώ για να τιμήσουμε μια μνήμη που δεν έσβησε. Μια μνήμη που πέρασε από γενιά σε γενιά και έφτασε μέχρι εμάς. Είμαστε εδώ για να θυμηθούμε τους ανθρώπους. Τους ανθρώπους που κάποτε είχαν ένα σπίτι. Μια αυλή. Μια γειτονιά. Μια εκκλησία. Ένα χωριό. Μια πόλη. Είχαν μια ζωή. Και μέσα σε λίγες στιγμές, τα έχασαν όλα. Έφυγαν κυνηγημένοι. Πήραν μαζί τους ό,τι μπορούσαν. Μερικά πράγματα. Μερικές φωτογραφίες. Ένα εικόνισμα. Ένα μικρό αντικείμενο από το σπίτι. Ίσως ένα κλειδί για μια πόρτα που δεν θα άνοιγαν ποτέ ξανά. Αλλά πήραν μαζί τους και κάτι που δεν μπορούσε κανείς να τους αφαιρέσει. Τη μνήμη. Και αυτή η μνήμη έφτασε μέχρι εμάς. Έφτασε από τους παππούδες μας. Από τις γιαγιάδες μας. Μέσα από ιστορίες που ακούσαμε παιδιά”, σημείωσε χαρακτηριστικά.
Απευθυνόμενη προς τους παρευρισκόμενους, αναφέρθηκε στις ιστορίες που υπάρχουν πίσω από κάθε ξεριζωμένο για τις πατρίδες που χάθηκαν.
“Υπάρχουν ιστορίες που μπορεί τότε να μην καταλαβαίναμε τη σημασία τους. Μπορεί να μας φαίνονταν απλώς παλιές οικογενειακές ιστορίες. Σήμερα όμως καταλαβαίνουμε. Καταλαβαίνουμε ότι πίσω από κάθε ιστορία υπήρχε ένας άνθρωπος. Πίσω από κάθε όνομα, μια ζωή. Πίσω από κάθε τόπο που αναφέρουμε, ένα σπίτι. Και πίσω από κάθε «εκεί», μια πατρίδα. Για εμάς τους απογόνους, η Μικρά Ασία δεν είναι μόνο ένας τόπος που υπάρχει στις παλιές φωτογραφίες. Είναι κομμάτι της ταυτότητάς μας. Είναι στις λέξεις που χρησιμοποιούμε. Στα τραγούδια που τραγουδάμε. Στις γεύσεις που μεγαλώσαμε. Στις παραδόσεις που κρατάμε. Είναι σε εκείνα τα μικρά πράγματα που πολλές φορές δεν καταλαβαίνουμε πόσο πολύτιμα είναι, μέχρι να συνειδητοποιήσουμε από πού ήρθαν”, υπογράμμισε η κα. Λειβαδάρα, μιλώντας στη συνέχεια για την αναγκαιότητα διατήρησης της μνήμης, με κύριο παράγοντα να κρατηθεί ζωντανή η αλήθεια.
“Και ίσως αυτό να είναι το δικό μας χρέος. Να μη χαθεί η μνήμη. Όχι για να κρατήσουμε ζωντανό το μίσος. Αλλά για να κρατήσουμε ζωντανή την αλήθεια. Για να θυμόμαστε χωρίς να διχαζόμαστε.
Για να τιμάμε χωρίς να διχαζόμαστε. Για να μπορούμε να κοιτάμε το παρελθόν με σεβασμό... και το μέλλον με περισσότερη ανθρωπιά. Γιατί η μνήμη δεν είναι εκδίκηση. Η μνήμη είναι δικαιοσύνη.
Και έχουμε έναν ακόμη λόγο να θυμόμαστε. Γιατί εμείς είμαστε σήμερα εδώ, επειδή εκείνοι δεν τα παράτησαν. Έχασαν τα πάντα και ξαναξεκίνησαν. Ξεριζώθηκαν και ρίζωσαν ξανά. Έφτασαν σε έναν άγνωστο τόπο και δημιούργησαν από την αρχή. Έχτισαν σπίτια. Έκαναν οικογένειες. Δούλεψαν. Δημιούργησαν και μας παρέδωσαν, όχι μόνο τη ζωή τους, αλλά και την ευθύνη να τη συνεχίσουμε”, τόνισε.
Η κα. Λειβαδάρα στον λόγο της, εστίασε και σε έναν άλλο παράγοντα, που δεν είναι άλλος από το πέρασμα αυτών των γεγονότων στις επόμενες γενιές, προκειμένου, όπως σημείωσε, είναι αιώνια η μνήμη όλων εκείνων που χάθηκαν.
“Γι’ αυτό, κάποια στιγμή, πρέπει να αναρωτηθούμε: Τι θα θυμούνται από εμάς τα παιδιά μας; Θα τους μιλήσουμε για τη Μικρά Ασία; Θα τους πούμε τα ονόματα των τόπων; Θα τους μάθουμε τα τραγούδια; Θα τους πούμε τις ιστορίες των προγόνων μας ή θα αφήσουμε τον χρόνο να κάνει αυτό που πάντα κάνει; Να σβήνει σιγά-σιγά τις λεπτομέρειες, μέχρι να μείνει μόνο ένα όνομα σε μια σελίδα ενός βιβλίου; Εμείς δεν έχουμε αυτό το δικαίωμα. Γιατί όσο υπάρχει κάποιος που θυμάται,
ο άνθρωπος που χάθηκε δεν έχει χαθεί εντελώς. Όσο κάποιος λέει το όνομά του υπάρχει. Όσο κάποιος διηγείται την ιστορία του υπάρχει. Όσο ένα παιδί μαθαίνει από τον παππού του από πού ξεκίνησε η οικογένειά του υπάρχει”, δήλωσε.
“Όσο υπάρχει ένας άνθρωπος που θυμάται, η Μικρά Ασία θα ζει”
Κλείνοντας αναφέρθηκε και στην υπόσχεση που πρέπει να δώσουν σήμερα οι Μικρασιάτες και οι απόγονοι εκείνων των ανθρώπων.
“Και γι’ αυτό σήμερα, ως Μικρασιάτες και ως απόγονοι εκείνων των ανθρώπων, ας δώσουμε μια υπόσχεση. Όχι μια μεγάλη, επίσημη υπόσχεση. Μια απλή υπόσχεση. Ότι δεν θα ξεχάσουμε.
Θα συνεχίσουμε να μιλάμε. Θα συνεχίσουμε να τραγουδάμε. Θα συνεχίσουμε να μεταφέρουμε τις παραδόσεις μας. Θα συνεχίσουμε να λέμε στα παιδιά μας ότι «εσύ μπορεί να γεννήθηκες εδώ. Αλλά η ιστορία σου ξεκίνησε και από κάπου αλλού». Και όταν κάποτε τα παιδιά μας γίνουν κι εκείνα γονείς, να μπορούν να πουν στα δικά τους παιδιά «είχαμε κάποτε μια πατρίδα μακριά.
Την χάσαμε. Αλλά δεν την ξεχάσαμε ποτέ». Γιατί μπορεί να χάθηκαν οι δρόμοι. Μπορεί να χάθηκαν τα σπίτια. Μπορεί να χάθηκαν οι τόποι. Δεν χάθηκε όμως η μνήμη. Και όσο υπάρχει ένας άνθρωπος που θυμάται, η Μικρά Ασία θα ζει. Μέσα στις οικογένειές μας. Μέσα στις ψυχές μας.
Μέσα στα παιδιά μας. Και μέσα σε κάθε επόμενη γενιά που θα λέει «δεν ήμουν εκεί, αλλά θυμάμαι». Ας είναι αιώνια η μνήμη όλων εκείνων που χάθηκαν. Και ας είμαστε εμείς οι απόγονοί τους, η απόδειξη ότι η μνήμη τους άντεξε”, κατέληξε η κα. Λειβαδάρα.
