Πλαφόν στο ανεξόφλητο χρέος από κάθε σύμβαση δανείου ή πίστωσης, το οποίο δεν θα μπορεί να υπερβαίνει, κατά κανόνα, το τριπλάσιο του ληφθέντος κεφαλαίου, προβλέπει ειδική διάταξη του νομοσχεδίου για τη διαχείριση του ιδιωτικού χρέους που έθεσε σε δημόσια διαβούλευση το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.
Το μέτρο αφορά απαιτήσεις από καταναλωτικά, στεγαστικά και επιχειρηματικά δάνεια που βρίσκονται σε καθυστέρηση τουλάχιστον 90 ημερών. Αποτελεί ουσιαστικά οριζόντια επέκταση της ρύθμισης του 2004, η οποία ίσχυε υπό περιορισμούς για συγκεκριμένες κατηγορίες δανείων. Η ρύθμιση δεν περιλαμβάνει τα δάνεια σε ελβετικό φράγκο, καθώς σύμφωνα με πηγές του υπουργείου εκεί το οφειλόμενο ποσό μεταβάλλεται ανάλογα με την ισοτιμία του νομίσματος και δεν προκύπτει από τη διόγκωση της οφειλής λόγω τόκων υπερημερίας.
Το πλαφόν στοχεύει ουσιαστικά να περιορίσει τους τόκους που προκύπτουν από την καθυστέρηση. Ο γενικός κανόνας είναι το τριπλάσιο του ληφθέντος κεφαλαίου, χωρίς να θίγονται ευνοϊκότερες ειδικές ρυθμίσεις παλαιότερων νόμων, οι οποίες για πολύ συγκεκριμένες κατηγορίες δανείων –όπως οι αλληλόχρεοι λογαριασμοί και παλαιές πιστώσεις για επαγγελματίες αγρότες– θέτουν χαμηλότερο όριο, δηλαδή το διπλάσιο του δανείου.
Η εφαρμογή του ορίου θα γίνεται αυτοδικαίως, χωρίς αίτηση ή δικαστική ενέργεια του οφειλέτη ή του εγγυητή. Τράπεζες, funds και servicers θα πρέπει να επανυπολογίσουν τις υφιστάμενες οφειλές μέσα σε έξι μήνες από την έναρξη ισχύος του νόμου και να αποτυπώσουν το νέο υπόλοιπο στα συστήματά τους. Το μέτρο καλύπτει και δάνεια που έχουν τιτλοποιηθεί ή μεταβιβαστεί, καθώς και περιπτώσεις για τις οποίες έχει εκδοθεί διαταγή πληρωμής, δικαστική απόφαση ή έχει ήδη αρχίσει διαδικασία αναγκαστικής εκτέλεσης. Στις περιπτώσεις αυτές, ο πλειστηριασμός ή η κατάσχεση θα μπορεί να συνεχιστεί μόνο για το ποσό που απομένει μετά τον επανυπολογισμό. Οι καταβολές που έχουν ήδη γίνει λαμβάνονται υπόψη, αλλά δεν επιστρέφονται ποσά που τυχόν καταβλήθηκαν στο παρελθόν.
Παράδειγμα
Σε δάνειο όπου το ληφθέν κεφάλαιο ήταν 100.000 ευρώ, το ανώτατο όριο της απαίτησης διαμορφώνεται κατ’ αρχάς στις 300.000 ευρώ. Αν έχουν ήδη καταβληθεί 80.000 ευρώ από τον οφειλέτη, τον εγγυητή ή τρίτο για λογαριασμό τους, οι καταβολές αυτές πρέπει να ληφθούν υπόψη στον επανυπολογισμό. Συνεπώς, το υπολειπόμενο χρέος δεν θα πρέπει να υπερβαίνει τις 220.000 ευρώ.
Με ειδικές διατάξεις μπαίνει φρένο σε μια σειρά καταχρηστικές πρακτικές από την πλευρά των servicers, όπως οι ατέρμονες διαπραγματεύσεις και οι καθυστερήσεις στη ρύθμιση οφειλών. Συγκεκριμένα, ο οφειλέτης υποβάλλει αίτηση με πλήρη φάκελο και ο πιστωτής οφείλει να απαντήσει εντός τριών μηνών, καταθέτοντας βιώσιμη και τεκμηριωμένη πρόταση ή αιτιολογημένη απόρριψη. Ο οφειλέτης έχει έναν μήνα για να απαντήσει και η διαδικασία πρέπει να έχει κλείσει το αργότερο σε έξι μήνες, ακόμη και για οφειλές που βρίσκονται σε στάδιο αναγκαστικής εκτέλεσης. Η πρόταση πρέπει να αποτυπώνει τα εισοδηματικά και περιουσιακά δεδομένα στα οποία στηρίζεται και, όπου είναι εφικτό, μπορούν να υποβάλλονται δύο εναλλακτικές λύσεις. Αν ο πιστωτής υπερβεί την τρίμηνη προθεσμία, καταγράφεται αυτοδίκαια παράβαση, ενημερώνεται η ΤΤΕ και αναστέλλονται ο εκτοκισμός και η κεφαλαιοποίηση τόκων έως την απάντηση.
Οριο στην προκαταβολή
Ανώτατο όριο 15% μπαίνει στην προκαταβολή που μπορεί να ζητηθεί για διμερή ρύθμιση, με δυνατότητα χαμηλότερου ποσοστού όταν τεκμηριώνονται οικονομική δυσχέρεια, κοινωνικά κριτήρια ή προβλήματα υγείας. Το όριο βάζει «κόφτη» σε περιπτώσεις όπου οι προκαταβολές ξεπερνούσαν το 30% και έφθαναν ακόμη και το 50% της οφειλής, αποτρέποντας τελικά τη συμφωνία.
Οσο τηρείται ενεργός ρύθμιση –ή όταν η αδυναμία καταβολής οφείλεται στο ότι ο πιστωτής ή ο servicer δεν έχει χορηγήσει τα αναγκαία στοιχεία– απαγορεύονται η καταγγελία, η έκδοση ή εκτέλεση διαταγής πληρωμής, η κατάσχεση και η συνέχιση πλειστηριασμού. Οι σχετικές πράξεις είναι αυτοδικαίως άκυρες, ο οφειλέτης πιστώνεται με ποσό ίσο με πέντε μηνιαίες δόσεις και η ρύθμιση παρατείνεται κατά πέντε μήνες χωρίς επιβαρύνσεις. Προβλέπεται, επίσης, αποκατάσταση των συνεπειών της παράνομης πράξης και διοικητικό πρόστιμο από 50.000 έως 500.000 ευρώ.
Τρεις μήνες πριν από τον πλειστηριασμό, ο πιστωτής υποχρεούται να υποβάλει κατάλληλη, βιώσιμη και τεκμηριωμένη πρόταση ρύθμισης. Ταυτοχρόνως, ο οφειλέτης αποκτά ρητό δικαίωμα να ζητήσει χωρίς επιβάρυνση αναλυτική εικόνα της οφειλής, που θα περιλαμβάνει συμβάσεις και τροποποιήσεις, ιστορικό πληρωμών, υπολογισμό επιτοκίου, κεφάλαιο, τόκους, προμήθειες και κάθε άλλη χρέωση. Τα στοιχεία πρέπει να χορηγούνται μέσα σε 45 ημέρες. Σε διαφορετική περίπτωση, αναστέλλεται η τοκοφορία μέχρι να δοθούν πλήρως.
Προβλέπεται ακόμη προστασία του συνεπούς οφειλέτη, απαγορεύοντας την καταγγελία της σύμβασης, τα μέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης και τους πλειστηριασμός όσο ο δανειολήπτης τηρεί ενεργό τη ρύθμιση. Σε περίπτωση παραβίασης, οι πράξεις είναι άκυρες, ο οφειλέτης δικαιούται πίστωση ίση με πέντε δόσεις και ισόχρονη παράταση της ρύθμισης, ενώ το πρόστιμο μπορεί να φτάσει έως 500.000 ευρώ ανά δανειολήπτη.
Διαφάνεια στους servicers
Οι servicers υποχρεώνονται επίσης να δημοσιοποιούν τουλάχιστον ετησίως οικονομικά στοιχεία, μερίσματα, επενδύσεις σε συστήματα και προσωπικό, στοιχεία εταιρικής διακυβέρνησης, χαρτοφυλάκια υπό διαχείριση, αποτελέσματα διαχείρισης και χειρισμό παραπόνων δανειοληπτών. Κάθε χρόνο θα καταθέτουν στρατηγικό σχέδιο με προβλέψεις ανακτήσεων, στρατηγικές ανά κατηγορία δανείων, πόρους, κόστος, κινδύνους και δείκτες απόδοσης. Θεσπίζεται, επίσης, πολιτική αποδοχών αντίστοιχη με εκείνη των τραπεζών.
moneyreview.gr
