Διεκδικώντας το ρόλο του εγγυητή της ενοποίησης Ανατολικής και Δυτικής Ζλι υης, μετά την πρόσδεση στο τουρκικό άρμα και της Ανατολικής Λιβύης, η Άγκυρα επιχειρεί να αποκλείσει την Ελλάδα και να πάρει και την Αίγυπτο με το μέρος της.
Μετά το τετ α τετ που είχε στην Κωνσταντινούπολη, ο Αιγύπτιος ΥΠΕΞ Μπαντρ Αμπντελάτι με το Φινταν, όπου όπως ο ίδιος είπε σε ανάρτηση του στο X, διαμαρτυρήθηκε και καταδίκασε απερίφραστα την κύρωση του παράνομου τουρκολιβυκου μνημονίου, ο Φιντάν εμφανίστηκε έτοιμος να συμπεριλάβει το Καιρο σε διευρυμένες συνομιλίες για τον καθορισμό θαλάσσιων ζωνών.
«Η Τουρκία, η Ιταλία και η Αίγυπτος μπορούν να καθίσουν στο ίδιο τραπέζι και να συζητήσουν ποια είναι τα ζητήματα που προκαλούν ανησυχία στην Αίγυπτο και ποια είναι εκείνα που απασχολούν τη Λιβύη» είπε σχετικά.
Ο Υπουργός Άμυνας της Τουρκίας Γιασέρ Γκιουλερ πήγε ένα βήμα πιο πέρα ξεκινωντας το μεγάλο παζάρι τάζοντας στο Καιρο τεράστιες εκτάσεις θαλάσσιων ζωνών για να «σπάσει» το μέτωπο με την Ελλάδα.
«Η πρότασή μας προς την Αίγυπτο είναι ξεκάθαρη: Αν η Αίγυπτος συνάψει μια τέτοια συμφωνία με τη χώρα μας, θα κερδίσει περίπου 15.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα θαλάσσιας ζώνης δικαιοδοσίας, παραπάνω σε σύγκριση με οποιαδήποτε ενδεχόμενη συμφωνία θα μπορούσε να συνάψει με την Ελλάδα» είπε χαρακτηριστικά.
Σχετικές συζητήσεις είχε και ο πρωθυπουργός της αναγνωρισμένης κυβέρνησης της Τρίπολης Ντιμπέιμπα με τον αρχηγό των αιγυπτιακών μυστικών υπηρεσιών και εμφανίστηκε και εκείνος ανοιχτός να «συζητήσει» τις ανησυχίες της Αιγύπτου.
Η Αίγυπτος που έχει στρατηγική σχέση με την Ελλάδα όπως και με την ΕΕ, είχε συνταχθεί με τις ελληνικές θέσεις για το παράνομο τουρκολιβυκο μνημόνιο ήδη από το 2019. Είχε στηρίξει το Χαφταρ στον εμφύλιο και είχε προχωρήσει στη συμφωνία μετικησ οριοθέτησης ΑΟΖ με την Ελλάδα ως «απάντηση» στο παράνομο τουρκολιβυκο μνημόνιο, αφήνοντας, ωστόσο, ανοιχτό το πεδίο ανατολικά του 28ου μεσημβρινού σε περίπτωση που μελλοντικά γίνονταν συζητήσεις και με την Τουρκία.
Μετά την απόφαση Χαφτάρ να τα βρει πλήρως με την Άγκυρα γυρνώντας την πλάτη σε Αθήνα και Καιρο, Ελλάδα και Αίγυπτος συμφώνησαν να προχωρήσουν σε επέκταση της ΑΟΖ χωρίς την Τουρκία και πάλι απαντώντας στις τελευταίες εξελίξεις.
Παρόλα αυτά, το Κάιρο συνεχίζει τις διπλωματικές επαφές με την Άγκυρα, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι είναι εύκολο να την εμπιστευτεί πλήρως και να περάσει σε εκείνο το στρατόπεδο για δύο πολύ σημαντικούς λόγους.
Ο πρώτος είναι ότι είναι πολυ πρόσφατη η διαδικασία επαναπροσέγγισης Ερντογαν-Σίσι μετά από σχεδόν 12 χρόνια αντιπαλότητας εξαιτίας της στήριξης από τον Τούρκο πρόεδρο των Αδελφών Μουσουλμάνων, με βασική τους διαφορά να έχει παραμείνει η κατάσταση στη Λιβυη που είναι πολύ σημαντική για την Αίγυπτο που συνορεύει μαζί της.
Ο δεύτερος και σημαντικότερος είναι η σχέση με την ΕΕ η οποία χρηματοδοτεί την Αιγυπτο με 7,4 δισεκατομμύρια ευρώ μόνο για την τριετία 2024-2027. Και αυτή η χρηματοδότηση περνάει και μέσα από την Ελλάδα.
Μέρος της χρηματοδότησης προορίζεται βέβαια, για το μεταναστευτικό καθώς η Αίγυπτος είναι «κλειδί» για τη συγκράτηση των μεταναστευτικών ροών από την Αφρική προς την Ευρώπη όπως και η Λιβυη.
Για αυτό και είναι υψίστης σημασίας για την Ελλάδα και την ΕΕ να υπάρχει εκεί πολιτική σταθερότητα και ανοιχτά «κανάλια» συνεργασίας.
Και η πίεση που ασκείται από την Ελλάδα μέσω ΕΕ είναι το πιο δυνατό χαρτί που έχει η κυβέρνηση στα χέρια της για να κρατήσει σταθερή τη στρατηγική συμμαχία με την Αίγυπτο στην περιοχή.
Ο Φιντάν στις δηλώσεις του είπε ξεκάθαρα ότι «καταλαβαίνω τι επιδιώκει η Ελλάδα στην ΕΕ».
Φαίνεται πάντως, ότι η Ελλάδα δεν μπορεί να βασιστεί στη στήριξη των ΗΠΑ που επιμένουν να διατηρούν ίσες αποστάσεις τουλάχιστον δημόσια και να έχουν το δικό τους πλάνο για την εκμετάλλευση των ενεργειακών κοιτασμάτων στην Ανατολική Μεσόγειο πέραν των ελληνοτουρκικων διαφορων, συμφερόντων ή διεκδικήσεων της μιας ή της άλλης πλευράς.
Οι αμερικανικοί κολοσσοί Chevron και Exxon ούτως ή άλλως, έχουν κάνει συμφωνίες για έρευνες και εξορύξεις, εκτός της Ελλάδας και με τη Λιβυη αλλά και με την Τουρκία.
Και οι τελευταίες δηλώσεις του πρέσβη των ΗΠΑ στην Τουρκία δείχνουν ότι λίγο τους νοιάζει ποιος έχει δίκιο όσον αφορά τις θαλάσσιες δικαιοδοσίες.
Σε συνέντευξή του, ο Αμερικανός διπλωμάτης δήλωσε ότι Ελλάδα και Τουρκία διαφωνούν εδώ και πάρα πολύ καιρό, κάτι που, όπως ανέφερε, «είναι γελοίο».
«Το μόνο που έχουν να κάνουν είναι να ευθυγραμμιστούν και να πουν: “Ωραία, θα έχουμε δύο ενεργειακούς διαδρόμους και θα βοηθάμε ο ένας τον άλλον» πρόσθεσε.
Σε κάθε περίπτωση, το επόμενο διάστημα είναι κρίσιμο και σε διπλωματικό επίπεδο και επί του πεδίου, καθώς φαίνεται ότι θα ξεκινήσει από εκεί που είχε σταματήσει το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας-Κύπρου με το καλώδιο να περνάει όταν θα ποντιστεί και από την περιοχή του παράνομου τουρκολιβυκου μνημονίου αλλά και οι σεισμικές έρευνες της Chevron στα οικόπεδα νότιας της Κρήτης.
