Στην Τήνο, πρώτο σταθμό της διεθνούς κριτικής επιτροπής του IGCAT, άρχισε στις 8 Νοεμβρίου το πρόγραμμα επιτόπιας αξιολόγησης της υποψηφιότητας της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου για τον τίτλο “Παγκόσμια Περιφέρεια Γαστρονομίας 2028” (World Region of Gastronomy 2028).
Η Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου έχει αναλάβει τον συνολικό σχεδιασμό, τη διοργάνωση και τον συντονισμό της επταήμερης επίσκεψης σε Τήνο, Σύρο και Ρόδο, σε συνεργασία με τους στρατηγικούς εταίρους της υποψηφιότητας, τα Επιμελητήρια Κυκλάδων και Δωδεκανήσου. Μέσα από το τριήμερο πρόγραμμα της Τήνου (8–10 Νοεμβρίου), παρουσιάζει στην επιτροπή τη στενή σχέση της γαστρονομίας με τη γη, το φυσικό τοπίο, την τοπική παραγωγή, την παραδοσιακή τεχνογνωσία και την πολιτιστική κληρονομιά.
Το πρόγραμμα υλοποιείται με τη συμμετοχή τοπικών φορέων, παραγωγών και ανθρώπων του πολιτισμού και της γαστρονομίας. Μάλιστα, τα μέλη της επιτροπής υποδέχθηκε, εκπροσωπώντας την Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου, η εντεταλμένη της Περιφερειακής Ενότητας Τήνου, Αναστασία Δεληγιάννη - Άσπρου.
“Η Τήνος υποδέχεται με χαρά τη διεθνή κριτική επιτροπή και μοιράζεται μαζί της όσα την κάνουν ξεχωριστή: τον πλούτο της γης της, τη γνώση των ανθρώπων της, τις παραδόσεις που διατηρούνται ζωντανές και τη δημιουργικότητα της νέας γενιάς. Ευχαριστώ θερμά όλους όσοι ανταποκρίθηκαν στο κάλεσμα της Περιφέρειας και συμμετέχουν σε αυτή τη συλλογική προσπάθεια. Είναι μια ευκαιρία να αναδείξουμε την Τήνο ως αναπόσπαστο κομμάτι της κοινής γαστρονομικής ταυτότητας των νησιών του Νοτίου Αιγαίου”, τόνισε χαρακτηριστικά η κα. Δεληγιάννη - Άσπρου.
Η αξιολόγηση αρχίζει από το πλοίο
Η επίσκεψη αξιολόγησης άρχισε τη στιγμή που τα μέλη της επιτροπής επιβιβάστηκαν στο πλοίο για την Τήνο, σε ένδειξη του κρίσιμου ρόλου της ακτοπλοΐας για την ευημερία και την κοινωνική συνοχή των νησιών. Επίσημος Χορηγός Θαλάσσιων Μεταφορών της επίσκεψης είναι η Attica Group, μητρική εταιρεία της Blue Star Ferries, Hellenic Seaways, Anek Lines και SuperFast Ferries, η οποία υποστηρίζει τις μετακινήσεις της επιτροπής ανάμεσα στους σταθμούς του προγράμματος.
Κατά τη διάρκεια του ταξιδιού, πραγματοποιήθηκε η πρώτη παρουσίαση των βασικών αρχών του φακέλου υποψηφιότητας και της φιλοσοφίας της υποψηφιότητας του Νοτίου Αιγαίου. Ακολούθησαν συναντήσεις με καθηγήτρια από το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, με επίκεντρο την προστασία της βιοποικιλότητας και των τοπικών ποικιλιών, και με το Cyclades Preservation Fund, το οποίο παρουσίασε την πρωτοβουλία Αμοργόραμα, ενώ παρουσιάστηκε και η δράση South Aegean Open Farm Days.
Η Τήνος μέσα από τους ανθρώπους, τα προϊόντα και τις παραδόσεις της
Σύμφωνα με τη σχετική ανακοίνωση της Περιφερειακής Αρχής, το πρόγραμμα έχει σχεδιαστεί ώστε τα μέλη της επιτροπής να γνωρίσουν τη γαστρονομική ταυτότητα της Τήνου εκεί όπου αυτή δημιουργείται και διατηρείται: στα περιβόλια, στις καλλιέργειες, στους αμπελώνες, στα εργαστήρια, στους παραδοσιακούς οικισμούς και στις κουζίνες των ανθρώπων της.
Η επίσκεψη άρχισε με βιωματική γνωριμία με την τηνιακή κουζίνα, μέσα από παραδοσιακές συνταγές και τοπικά υλικά, όπως η κάπαρη, οι λιαστές ντομάτες, οι αγκινάρες και τα αυτοφυή αρωματικά φυτά. Ακολούθησε επίσκεψη σε εργαστήριο παραδοσιακής ζαχαροπλαστικής, με παρουσίαση τοπικών γλυκών και αλμυρών προϊόντων.
Στον Πύργο, η επιτροπή επισκέφθηκε το Μουσείο Μαρμαροτεχνίας και γνώρισε από κοντά την τέχνη της μαρμαρογλυπτικής, μια παράδοση που έχει διαμορφώσει την αρχιτεκτονική, την οικονομία και την πολιτιστική ταυτότητα της Τήνου.
Το φυσικό και αγροτικό τοπίο του νησιού αποτελεί επίσης βασικό μέρος της αξιολόγησης. Μέσα από περιήγηση με τη συμμετοχή ιστορικού και ανθρώπων της τοπικής γαστρονομίας, η επιτροπή γνώρισε τους περιστεριώνες, τις αναβαθμίδες, τα αυτοφυή φυτά και τις παραδοσιακές πρακτικές αξιοποίησης των φυσικών πόρων.
Ιδιαίτερη θέση είχε η παρουσίαση της παραδοσιακής τέχνης της ξερολιθιάς, με τη συμμετοχή επιστημόνων και έμπειρων τεχνιτών, αναδεικνύοντας τη σημασία της για τη διαμόρφωση του αγροτικού τοπίου, τη συγκράτηση του εδάφους και τη διατήρηση της παραγωγικής δραστηριότητας.
Τέλος, η επιτροπή επισκέφτηκε το Αρχείο της Καθολικής Αρχιεπισκοπής στην Ξινάρα, όπου παρουσιάστηκαν ιστορικές πτυχές της διατροφικής κουλτούρας του νησιού και οι επιρροές που διαμόρφωσαν τις τοπικές συνήθειες.
Η τοπική παραγωγή και η σύγχρονη γαστρονομική δημιουργία
Επίσης, αξίζει να σημειωθεί πως στο πρόγραμμα περιελήφθησαν επισκέψεις σε μονάδες οινοπαραγωγής, τυροκομίας και ζυθοποιίας, με έμφαση στις γηγενείς ποικιλίες, στις τοπικές πρώτες ύλες, στην παραγωγική τεχνογνωσία και στη σύνδεση της παράδοσης με τη σύγχρονη επιχειρηματικότητα.
Παράλληλα, μέσα από γαστρονομικές παρουσιάσεις, γεύματα βασισμένα σε προϊόντα του νησιού και γνωριμία με τα κρασιά της Τήνου, αναδείχτηκαν η εποχικότητα, η μικρής κλίμακας παραγωγή, η τοπική κτηνοτροφία και η αλιεία, καθώς και οι δυνατότητες δημιουργικής αξιοποίησής τους στη σύγχρονη κουζίνα.
Το Επιμελητήριο Κυκλάδων Στρατηγικός Εταίρος της υποψηφιότητας
Στρατηγικός Εταίρος της υποψηφιότητας, το Επιμελητήριο Κυκλάδων συμμετέχει ενεργά σε κάθε βήμα της διαδρομής της επιτροπής στις Κυκλάδες, συνεχίζοντας μια προσπάθεια με βαθιές ρίζες. Ζωντανός πυρήνας της είναι το Δίκτυο Aegean Cuisine, που αναπτύχθηκε με τη συστηματική δουλειά των Επιμελητηρίων Κυκλάδων και Δωδεκανήσου και έφερε πιο κοντά την τοπική παραγωγή, την εστίαση και τον τουρισμό. Το σήμα Aegean Cuisine αποτελεί σήμερα αναγνωρίσιμο σημείο αναφοράς για την ποιότητα και την αυθεντικότητα, συνδέοντας κάθε γεύση με τον τόπο, τους ανθρώπους και την παραγωγή της.
Από την Τήνο στη Σύρο – Η αξιολόγηση συνεχίζεται
Η επίσκεψη στην Τήνο ολοκληρώνεται σήμερα Τρίτη 10 Νοεμβρίου, οπότε η διεθνής κριτική επιτροπή αναχωρεί για τη Σύρο, δεύτερο σταθμό του προγράμματος που οργανώνει η Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου.
Η Τήνος παρουσίασε μια χαρακτηριστική όψη της φιλοσοφίας “Archipelago 50 – Where Diversity Becomes Identit”», πάνω στην οποία στηρίζεται η υποψηφιότητα: η γαστρονομία ως έκφραση της σχέσης των ανθρώπων με τον τόπο τους, ως φορέας πολιτιστικής μνήμης και ως πεδίο σύγχρονης δημιουργίας και βιώσιμης ανάπτυξης.
Τέλος, να τονίσουμε πως η διεθνής αξιολόγηση θα συνεχιστεί στη Σύρο και στη Ρόδο και θα ολοκληρωθεί στις 13 Νοεμβρίου, με την παρουσίαση των πρώτων παρατηρήσεων της κριτικής επιτροπής.
