Tα Youth Exchanges είναι προγράμματα ανταλλαγής νέων που αφορούν νέους έως 30 ετών από διαφορετικές χώρες , μέσα από τα οποία οι συμμετέχοντες ανταλλάσσουν απόψεις, γνώμες, εμπειρίες, αναπτύσσουν δεξιότητες κ.α. Αυτές τις μέρες, μια ομάδα νέων μέσω του προγράμματος, ταξίδεψε στη Σύρο για τη δημιουργία ντοκιμαντέρ που θα αναδείξουν τα θετικά και τα αρνητικά της νησιωτικής ζωής αλλά και τους τρόπους με τους οποίους η ζωή στην επαρχία μπορεί να γίνει ελκυστική για τους νέους ανθρώπους. Αυτές τις μέρες, στο πλαίσιο του προγράμματος, φιλοξενείται στη Σύρο μία ομάδα 40 ατόμων, 18 έως 30 ετών, από Σουηδία, Εσθονία, Σλοβακία και Ελλάδα, η οποία συγκεντρώνει υλικό για τη δημιουργία έξι ντοκιμαντέρ. Ο Ανάργυρος Βαρθαλίτης, η Καρμελίνα Ρούσσου και η Νικολέτα Παντίδου, διοργανωτές του συγκεκριμένου προγράμματος, μίλησαν στην “Κοινή Γνώμη” για την επιλογή της Σύρου, τις εντυπώσεις των επισκεπτών για το νησί αλλά και το ρόλο που έπαιξε στη ζωή τους η συμμετοχή τους στα προγράμματα ανταλλαγής νέων.
Τα ντοκιμαντέρ
Η επιλογή της Σύρου προέκυψε λόγω της καταγωγής δύο εκ των διοργανωτών από το νησί αλλά και λόγω του ότι η Σύρος, όπως μας λένε, είναι ένας πολύ ωραίος τόπος για να υλοποιηθεί ένα τέτοιο πρόγραμμα, διότι καλύπτει ένα ευρύ φάσμα θεμάτων γενικού και ειδικού ενδιαφέροντος.
Το περιεχόμενο των ντοκιμαντέρ δεν ήταν εξαρχής καθορισμένο. Οι συμμετέχοντες έψαξαν και βρήκαν ανθρώπους του νησιού που ήθελαν να μιλήσουν για οτιδήποτε σχετικά με τις θεματικές που είχαν επιλέξει οι νέοι του προγράμματος. Παιδιά, μαθητές, γονείς, φοιτητές, επαγγελματίες, ντόπιοι αλλά και μέτοικοι, μίλησαν για τη ζωή στη Σύρο και τις ιδιαιτερότητες που έχει η νησιωτική ζωή. Οι αρχικές θεματικές που είχαν στο μυαλό τους οι εμπνευστές του συγκεκριμένου προγράμματος ήταν η επιχειρηματικότητα, η φύση, η κουλτούρα και οι παραδόσεις, η εκπαίδευση, η νησιωτικότητα, η κοινωνική ζωή και ο τουρισμός. Όπως μας λένε, τα παιδιά που συμμετείχαν στο πρόγραμμα επέλεξαν, μεταξύ άλλων, να ασχοληθούν κυρίως με την εκπαίδευση και τα επαγγέλματα. Επισκέφθηκαν μαθητές και φοιτητές και μίλησαν για την σχολική και τη φοιτητική ζωή στο νησί, το εκπαιδευτικό σύστημα, τις επιλογές διασκέδασης και τις ευκαιρίες που τους δίνονται επαγγελματικά. Θέλησαν να μάθουν τους λόγους που οι νέοι εγκαταλείπουν το νησί για τις μεγάλες πόλεις και τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν στην αγορά εργασίας. Σχετικά με τα επαγγέλματα, μίλησαν με δασκάλους, γιατρούς, καλλιτέχνες, επιχειρηματίες, αγρότες κ.α. φέρνοντας σε σύγκριση τα όνειρα και τις προσδοκίες των νέων με την πραγματικότητα που τους περιέγραψαν οι επαγγελματίες του κάθε τομέα.
Ένα άλλο θέμα με το οποίο καταπιάστηκε με ενθουσιασμό μία από τις ομάδες, ήταν το ρεμπέτικο, ένα είδος μουσικής το οποίο δεν γνώριζαν φυσικά και τους κίνησε το ενδιαφέρον να μάθουν το πώς γεννήθηκε στη Σύρο και τελικά εδραιώθηκε στη μουσική κουλτούρα της χώρας. Με αφορμή αυτό, διοργανώθηκε μία μουσική βραδιά στο Anassa Cycladic Village, όπου διαμένουν οι ομάδες, με τη συμμετοχή του Λυκείου Ελληνίδων και της μουσικής σχολής Εν Χορδαίς & Οργάνοις.
Η Σύρος μέσα από τα μάτια των νέων του εξωτερικού
Οι συμμετέχοντες δεν γνώριζαν τη Σύρο, πολλοί ούτε καν τις Κυκλάδες, παρά μόνο είχαν ακούσει για τη Μύκονο και τη Σαντορίνη και γι’ αυτόν το λόγο είχαν στο μυαλό τους ότι θα συναντήσουν ένα πιο γραφικό μέρος με χαμηλά, άσπρα σπίτια με μπλε παράθυρα. Ενθουσιάστηκαν γνωρίζοντας το νησί και ήδη οι περισσότεροι έχουν εκδηλώσει επιθυμία να επιστρέψουν με την οικογένεια ή τους φίλους τους. Όσον αφορά τους κατοίκους και τους ρυθμούς του νησιού, φάνηκε να τους εντυπωσιάζει η γαλήνη και η ηρεμία που επικρατεί, παρατηρώντας πως οι άνθρωποι εδώ δεν τρέχουν και φαίνεται να απολαμβάνουν περισσότερο τη ζωή τους.
Η φιλοξενία και η οικειότητα των ανθρώπων ήταν κάτι ακόμα που τους ξάφνιασε, μας λένε οι διοργανωτές, Η ευκολία με την οποία οι άνθρωποι άνοιγαν τα σπίτια αλλά και τις καρδιές τους, μοιράζοντας εμπειρίες και πληροφορίες για τη ζωή τους, τα κεράσματα και το μοίρασμα του φαγητού, η υπερβολική οικειότητα που συχνά παρεξηγείται και ενίοτε ερμηνεύεται ως παραβίαση του προσωπικού χώρου, ήταν από τα χαρακτηριστικά του μέσου Έλληνα που αρχικά τους ξένιζε αλλά γρήγορα αποδέχτηκαν και στη συνέχεια φάνηκε να απολαμβάνουν.
Στα αρνητικά, σχολίασαν το σύστημα υγείας και τις ελλείψεις των νησιών, την κακή οδική συμπεριφορά, την έλλειψη σεβασμού στους πεζούς, την απουσία ποδηλατών παρόλο που υπάρχουν ποδηλατόδρομοι, την έλλειψή τακτικής συγκοινωνίας που τους δυσκόλεψε στις μετακινήσεις τους και τους κλειστούς πολιτιστικούς χώρους που δεν κατάφεραν τελικά να επισκεφθούν. Αρνητική εντύπωση ακόμα, τους έκανε το γεγονός πως νέοι άνθρωποι με πτυχία και μεταπτυχιακά παραμένουν άνεργοι όταν εκείνοι, βγαίνοντας από το σχολείο βρίσκουν κατευθείαν δουλειά.
Η τουριστική προβολή της Σύρου μέσω του προγράμματος
Με την ολοκλήρωση των γυρισμάτων και των συνεντεύξεων, οι συμμετέχοντες στο πρόγραμμα θα ξεκινήσουν το μοντάζ των έξι ντοκιμαντέρ έτσι ώστε μέχρι το τέλος της εβδομάδας να έχουν ολοκληρωθεί ως έναν βαθμό, και όταν επιστρέψουν στις χώρες τους θα γίνει η τελική επεξεργασία.
Τα ντοκιμαντέρ, θα προβληθούν στo Youtube στο κανάλι της Youth Europa και φυσικά στα κοινωνικά δίκτυα, μέσω των οποίων η Σύρος θα ταξιδέψει σε ολόκληρο τον κόσμο. Στόχος των διοργανωτών είναι και η προβολή τους στο Syros Ιnternational Film Festival αλλά και στο θέατρο Απόλλων για τους κατοίκους της Σύρου.
Η αξία του προγράμματος
Όπως εξηγούν τα παιδιά, αυτά τα προγράμματα τους άλλαξαν τη ζωή. Η συναναστροφή με νέους ανθρώπους που έχουν ταξιδέψει και έχουν γνωρίσει τόσα πράγματα, αποτελεί έμπνευση και μάθημα ζωής. “Ακούς χιλιάδες ιστορίες και είναι σαν να ζεις χιλιάδες ζωές” μας λένε χαρακτηριστικά. Αυτός είναι και ο λόγος που θέλουν να δώσουν την ευκαιρία σε ακόμα περισσότερους νέους να ζήσουν μία ανάλογη εμπειρία και να γνωρίσουν τον κόσμο αλλά και τον εαυτό τους, αναπτύσσοντας δεξιότητες προσωπικές και κοινωνικές που, όπως ισχυρίζονται, μόνο μέσα από τη βιωματική εμπειρία μπορείς να κερδίσεις.
