Η έξαρση των κουνουπιών θεωρείται από πολλούς μια αναπόφευκτη καθημερινή ενόχληση, όπως ακριβώς η πληρωμή των φόρων. Ιδιαίτερα κατά τους θερμότερους μήνες του έτους, οι μεγάλες πόλεις μετατρέπονται σε ιδανικό περιβάλλον για την αναπαραγωγή τους, με την υψηλή υγρασία και τους σκιερούς κήπους ή τα μπαλκόνια να λειτουργούν ως φυσικές παγίδες νερού.
Απέναντι σε αυτό το φαινόμενο, η εύκολη λύση των χημικών εντομοκτόνων αποφεύγεται όλο και περισσότερο, προκειμένου να μην πληγούν οι φυσικοί θηρευτές των κουνουπιών, όπως οι λιβελούλες, οι αράχνες και τα πουλιά. Από την άλλη πλευρά, όμως, τα φυσικά απωθητικά σπάνια αποδεικνύονται αποτελεσματικά. Υπάρχει, άραγε, τρόπος να κερδηθεί αυτή η μάχη;
Εφαρμόζοντας ίσως τις ίδιες τεχνικές με τις οποίες επιστήμονες πέτυχαν τη σχεδόν πλήρη εξάλειψη των κουνουπιών σε νησί των Μαλδίβων.
Γιατί χειροτερεύει η εποχή των κουνουπιών
Τα κουνούπια δεν αποτελούν απλώς ενοχλητικό παράγοντα, αλλά σοβαρή απειλή για την υγεία.
Λόγω της κλιματικής αλλαγής, η περίοδος εμφάνισής τους επιμηκύνεται και εντείνεται παγκοσμίως, με περιοχές όπως η Ισλανδία να καταγράφουν πλέον την παρουσία τους.
Αυτή η τάση συνεπάγεται την εξάπλωση ασθενειών όπως ο δάγκειος πυρετός και ο ιός του Δυτικού Νείλου, οι οποίες θεωρούνται πλέον ενδημικές σε πολλά αστικά κέντρα.
«Ζέστη και υγρασία είναι ιδανικοί παράγοντες για την επιβίωση και την ευδοκίμηση των κουνουπιών», σύμφωνα με τον Μπαρτ Κνολς, βιολόγο με δεκαετίες μελέτης πάνω στο αντικείμενο, που μίλησε στην Washington Post. «Κατά συνέπεια, ο πληθυσμός αυξάνεται ραγδαία αν δεν υπάρξει έλεγχος».
Παράλληλα, τα κουνούπια έχουν προσαρμοστεί πλήρως στα αστικά περιβάλλοντα, καθώς ορισμένα είδη μπορούν να γεννήσουν εκατοντάδες αυγά σε ποσότητα νερού που αντιστοιχεί σε μία μόλις κουταλιά.
Οι ειδικές παγίδες – Πώς είναι εφικτή η ουσιαστική εξάλειψη των κουνουπιών
Το 2019, εφαρμόστηκε ένα πρωτοποριακό πρόγραμμα σε νησί των Μαλδίβων.
Παρά τους σχεδόν καθημερινούς ψεκασμούς με εντομοκτόνα, ο πληθυσμός των κουνουπιών εκεί παρέμενε εκτός ελέγχου, καθώς τα έντομα είχαν αναπτύξει ανθεκτικότητα, ενώ οι φυσικοί τους θηρευτές είχαν σχεδόν εξαφανιστεί.
Το νέο σχέδιο προέβλεπε την τοποθέτηση περισσότερων από εκατό εξειδικευμένων παγίδων σε όλο το νησί, με πυκνότητα δύο έως τριών ανά στρέμμα, σε συνδυασμό με τη διαχείριση των εστιών αναπαραγωγής (όπως το άδειασμα ή η επεξεργασία στάσιμων υδάτων). Οι παγίδες αυτές, που αρχικά είχαν σχεδιαστεί για ερευνητικούς σκοπούς, απελευθερώνουν μια οσμή που μιμείται την ανθρώπινη παρουσία, προσελκύοντας και εγκλωβίζοντας τα έντομα.
Η προσέγγιση περιλάμβανε τον έλεγχο κάθε παγίδας ανά τρεις ημέρες και την καταμέτρηση των κουνουπιών που πιάνονταν!
Τα αρχικά αποτελέσματα ήταν εντυπωσιακά, καθώς από τις 10.000 έως 12.000 συλλήψεις κουνουπιών την ημέρα, σημειώθηκε γρήγορα πτώση 90% με 95% της αρχικής πυκνότητας. Ο πληθυσμός διατηρήθηκε σε αυτό το εξαιρετικά χαμηλό επίπεδο για τα επόμενα επτά χρόνια.
Με τη μέθοδο αυτή, επιτεύχθηκε η εξάλειψη δύο ειδών κουνουπιών στο νησί σε λιγότερο από έξι μήνες.
«Η πλήρης εξάλειψη σε μια μεγάλη πόλη με υγρασία και ζέστη είναι αδύνατη, καθώς νέα κουνούπια εισέρχονται συνεχώς. Ακόμα και σε νησί, μεταφέρονται μαζί με τους ταξιδιώτες. Ωστόσο, είναι εφικτή μια τεράστια μείωση του πληθυσμού», επισημαίνεται από τους ειδικούς.
Οδηγίες για τη μείωση των κουνουπιών σε οικιακούς χώρους
Για τον περιορισμό των κουνουπιών γύρω από τις κατοικίες, προτείνονται τα ακόλουθα μέτρα:
Απομάκρυνση ή επεξεργασία στάσιμου νερού: Η ενέργεια αυτή είναι καθοριστική και δεν απαιτεί κόστος. Η απαιτούμενη ποσότητα νερού για την αναπαραγωγή είναι ελάχιστη (όσο το καπάκι ενός μπουκαλιού), επομένως χρειάζεται προσοχή σε σημεία όπως μουσαμάδες, πιάτα γλαστρών ή καπάκια κάδων απορριμμάτων. Αν η αποστράγγιση είναι αδύνατη, συνιστάται η χρήση του ασφαλούς προνυμφοκτόνου Bti.
Δημιουργία «κουβά καταστροφής»: Μέθοδος που προσελκύει τα θηλυκά κουνούπια για ωοτοκία και εξολοθρεύει τις προνύμφες. Απαιτείται ένας σκούρος κουβάς με νερό και οργανικά υλικά (γρασίδι, φύλλα) για την προσομοίωση εστίας αναπαραγωγής, καθώς και η τοποθέτηση προνυμφοκτόνου Bti στον πάτο. Το περιεχόμενο πρέπει να ανανεώνεται ανά δύο εβδομάδες.
Αποφυγή ψεκασμών με εντομοκτόνα: Οι έρευνες δείχνουν ότι δεν αποδίδουν μακροπρόθεσμα. Τα κουνούπια αναπτύσσουν γρήγορα ανθεκτικότητα λόγω του σύντομου αναπαραγωγικού τους κύκλου, ενώ παράλληλα διαταράσσεται το οικοσύστημα, επιδεινώνοντας το πρόβλημα.
Αντικατάσταση συγκεκριμένων φυτών: Συνιστάται η απομάκρυνση φυτών που προσελκύουν κουνούπια και η αντικατάστασή τους με αυτοφυή είδη που προσελκύουν τους φυσικούς θηρευτές τους.
Χρήση εξειδικευμένων παγίδων: Οι παγίδες που βασίζονται σε επιστημονικά δεδομένα μιμούνται την ανθρώπινη παρουσία μέσω της απελευθέρωσης οσμών. Η τοποθέτησή τους ενδείκνυται σε σκιερά μέρη όπου συγκεντρώνονται έντομα, ενώ οι σάκοι συλλογής απαιτούν αντικατάσταση περίπου μία φορά τον μήνα.
Συνεργασία με τη γειτονιά: Η κοινή προσπάθεια με τους γείτονες και η λήψη συλλογικών μέτρων καθιστούν τις ενέργειες σημαντικά πιο αποτελεσματικές.
naftemporiki.gr
