Διαγωνισμό για την «Παροχή υπηρεσιών λειτουργικού και οργανωτικού ανασχεδιασμού των Δημοτικών Λιμενικών Ταμείων» προκήρυξε το Εθνικό Δίκτυο Υποδομών Τεχνολογίας και Έρευνας του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, επιχειρώντας την οργάνωση των ΔΛΤ και τη βελτίωση του θεσμικού πλαισίου και των υπηρεσιών τους.
Με στόχο το “συμμάζεμα” και τον εκσυγχρονισμό της λειτουργίας των λιμενικών ταμείων της χώρας, το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης προκήρυξε συνοπτικό διαγωνισμό για την παροχή υπηρεσιών λειτουργικού και οργανωτικού ανασχεδιασμού τους. Η εκτιμώμενη αξία της σύμβασης ανέρχεται σε 74.000 ευρώ, ενώ η διάρκειά της έχει οριστεί σε οκτώ μήνες από την υπογραφή της με τον ανάδοχο, ο οποίος θα προκύψει.
Στόχοι του έργου
Αντικείμενο του διαγωνισμού είναι η παροχή υπηρεσιών λειτουργικού και οργανωτικού ανασχεδιασμού των Δημοτικών Λιμενικών Ταμείων, ώστε να επιτελέσουν με επάρκεια τον ρόλο τους για την οικονομική, κοινωνική, πολιτιστική και τουριστική ανάπτυξη της περιοχής δικαιοδοσίας τους, στο πλαίσιο του επιχειρησιακού προγραμματισμού του εκάστοτε ΟΤΑ. Ειδικότερα στο πλαίσιο του έργου περιλαμβάνεται:
1. Η καταγραφή και κατηγοριοποίηση των υφιστάμενων Δημοτικών Λιμενικών Ταμείων, καθώς και η αποτύπωση του θεσμικού πλαισίου, που διέπει την λειτουργία τους.
2. Η αποτύπωση, μοντελοποίηση και αξιολόγηση των υφιστάμενων διαδικασιών λειτουργίας, αντιπροσωπευτικού δείγματος φορέων.
3. Η διατύπωση προτάσεων απλούστευσης και προτυποποίησης των διαδικασιών.
4. Η εκπόνηση πρότυπου Οργανισμού Εσωτερικής Λειτουργίας Δημοτικών Λιμενικών Ταμείων.
5. H διατύπωση προτάσεων απλοποίησης του θεσμικού πλαισίου.
6. Η διατύπωση προτάσεων ψηφιοποίησης διαδικασιών και προδιαγραφών ανάπτυξης Ενιαίου Πληροφοριακού συστήματος.
Στο πλαίσιο της καταγραφής υφιστάμενων Δημοτικών Λιμενικών Ταμείων, καθώς και του θεσμικού πλαισίου, που διέπει την λειτουργία τους, θα γίνει η συστηματική καταγραφή των υφιστάμενων Δημοτικών Λιμενικών Ταμείων, με την βοήθεια ειδικά σχεδιασμένου ερωτηματολογίου, στην οποία θα αποτυπωθούν μεταξύ άλλων: νομική μορφή, σχήμα διοίκησης, βασικά χαρακτηριστικά μεγέθους και φάσματος παρεχόμενων υπηρεσιών, οριοθέτηση περιοχής δικαιοδοσίας τους, βασικά χαρακτηριστικά λειτουργικότητας και διασύνδεσης της περιοχής δικαιοδοσίας τους με άλλες δραστηριότητες του ΟΤΑ και του επιχειρηματικού περιβάλλοντος, κλπ. Κατά την καταγραφή, θα κατηγοριοποιηθούν οι φορείς με βάση συγκεκριμένα χαρακτηριστικά μεγέθους και φάσματος υπηρεσιών.
Παράλληλα, θα γίνει αποτύπωση του θεσμικού πλαισίου που διέπει τη λειτουργίας τους (Νόμοι, Προεδρικά Διατάγματα σύστασης και μεταφοράς αρμοδιοτήτων, έγκρισης Οργανισμών Εσωτερικής Υπηρεσίας κλπ).
Όσον αφορά στην αποτύπωση, μοντελοποίηση και αξιολόγηση υφιστάμενων διαδικασιών λειτουργίας, θα επιλεγεί αντιπροσωπευτικό δείγμα φορέων, με βάση την ως άνω κατηγοριοποίηση, για το οποίο θα γίνει καταγραφή του υφιστάμενου επιχειρησιακού μοντέλου, της οργανωτικής δομής και στελέχωσης, των εφαρμοζόμενων διοικητικών πρακτικών και διαδικασιών, καθώς και των συστημάτων ΤΠΕ, που χρησιμοποιούνται. Θα αξιοποιηθεί σχετικό υλικό που θα παραδοθεί, από τους φορείς, ενώ θα οργανωθούν δομημένες συνεντεύξεις με στελέχη και μέλη της διοίκησης των φορέων. Θα ακολουθήσει μοντελοποίηση και αξιολόγηση των υφιστάμενων διαδικασιών, από την οποία θα προκύψουν προτάσεις απλούστευσης και ανασχεδιασμού διαδικασιών
Περαιτέρω, θα υπάρξει σχεδιασμός νέου μοντέλου επιχειρησιακής λειτουργίας. Στο πλαίσιο της εν λόγω εργασίας θα διαμορφωθεί νέο μοντέλο επιχειρησιακής λειτουργίας των δημοτικών λιμενικών ταμείων, μέσω της κατηγοριοποίησης των διαδικασιών, με βάση πρότυπες διαδικασίες, για τις οποίες θα επιδιωχθεί η δημιουργία νέων υπηρεσιών αυτοματοποίησης και ψηφιοποίησης, η μείωση των διοικητικών βαρών, ο εντοπισμός βημάτων προς απαλοιφή, ο εντοπισμός σημείων επαφής με άλλους φορείς ή πηγές δεδομένων, ο σχεδιασμός πρότυπων διαδικασιών για κάθε διαφορετικά μεγέθη/κατηγορίες παρεχόμενων υπηρεσιών, καθώς και η εισήγηση αλλαγών του θεσμικού πλαισίου λιμενικής πολιτικής και λειτουργίας των ΟΤΑ.
Τέλος θα σχεδιαστούν επίσης προδιαγραφές σε επίπεδο πληροφοριακών συστημάτων και δεδομένων, για την υποστήριξη του νέου επιχειρησιακού μοντέλου, καθώς και την διασύνδεση με υφιστάμενα ή μελλοντικά πληροφοριακά συστήματα, που χρησιμοποιεί η Δημόσια Διοίκηση.
«Χρειάζεται πράγματι επανασχεδιασμός»
Σε θετική κατεύθυνση κρίνει πως κινείται η ενέργεια αυτή του Υπουργείου, η πρόεδρος του Δημοτικού Λιμενικού Ταμείου Σύρου, κ. Κανδιώ Μαραγκού, τονίζοντας μάλιστα το γεγονός, πως για την κατάρτιση του νέου μοντέλου πρόκειται να ληφθεί υπόψιν το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα του κάθε ΟΤΑ.
Πιο συγκεκριμένα, σύμφωνα με την κ. Μαραγκού, «προσωπικά θεωρώ, ότι η διακήρυξη βρίσκεται σε σωστή κατεύθυνση. Ουσιαστικά, μιλά για λειτουργικό και οργανωτικό ανασχεδιασμό των λιμενικών ταμείων και σκοπός αυτής είναι να μπορέσουν τελικά τα λιμενικά ταμεία να επιτελέσουν με περισσότερο επαρκή και αποτελεσματικό τρόπο το ρόλο τους, που δεν είναι μόνο οικονομικός, αλλά επίσης αναπτυξιακός και τουριστικός, καθώς τα ΔΛΤ έχουν σημαντική συμβολή στην τουριστική ανάπτυξη κάθε περιοχής».
Όπως τόνισε η πρόεδρος του ΔΛΤ Σύρου, «είναι πολύ σημαντικό το γεγονός, ότι όπως αναφέρεται στο πλαίσιο του διαγωνισμού, όλος αυτός ο ανασχεδιασμός θα πραγματοποιηθεί λαμβάνοντας υπόψιν τον επιχειρησιακό προγραμματισμό του εκάστοτε ΟΤΑ. Αυτό πρακτικά σημαίνει, ότι τηρούνται οι αρχικές δεσμεύσεις και εξαγγελίες του Υπουργού και του Γενικού Γραμματέα Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, ότι σε όλη αυτή την προσπάθεια ανασχεδιασμού του πλαισίου λειτουργίας των λιμενικών ταμείων θα υπάρξει ουσιώδης διάλογος με την αυτοδιοίκηση».
Η ίδια επισημαίνει, ότι «χρειάζεται πράγματι ένας επανασχεδιασμός. Υπάρχουν λιμενικά ταμεία που λειτουργούν σε εντελώς διαφορετικό θεσμικό πλαίσιο μεταξύ τους. Άλλα ταμεία είναι δημοτικά, άλλα διαδημοτικά, άλλοι είναι Οργανισμοί Λιμένων. Άρα, ίσως θα πρέπει να υπάρξει μία ενοποίηση του θεσμικού πλαισίου για όλους αυτούς τους τύπους ταμείων». Σύμφωνα με την κ. Μαραγκού, η ενέργεια αυτή κινείται «στο γενικότερο πλαίσιο του “συμμαζέματος” που επιχειρείται από την κυβέρνηση».
Παραμένει το “αγκάθι” της υποστελέχωσης
Όσον αφορά στην εισαγωγή ΤΠΕ και ψηφιοποίησης διαδικασιών, όπως αναφέρεται και στη διακήρυξη και κατά πόσον αυτές θα μπορούσαν να επισπεύσουν τις διαδικασίες, ειδικά σε διαδημοτικά λιμενικά ταμεία, όπως αυτό της Σύρου, που έχει την ευθύνη των λιμενικών εγκαταστάσεων επιπλέον σε Κέα, Κύθνο και Σέριφο, η πρόεδρος σημειώνει, πως «σίγουρα η ψηφιοποίηση θα βοηθήσει κάποιες καταστάσεις και θα επισπεύσει διαδικασίες, ωστόσο, υπάρχουν ακόμη κι άλλα σοβαρά προβλήματα, που άπτονται της επαρκούς στελέχωσης των λιμενικών ταμείων. Θεμιτή η μετάβαση στην ψηφιακή εποχή, αλλά χωρίς υπαλλήλους ή εξειδικευμένο προσωπικό δεν αρκεί, ώστε να υπάρξει ουσιαστική επιτάχυνση και αναβάθμιση των υπηρεσιών που προσφέρει ένα Λιμενικό Ταμείο».
Παράλληλα, ανέφερε, πως αν στόχος είναι η διευκόλυνση και επίσπευση των διαδικασιών που απαιτούνται για την απορρόφηση πόρων και υλοποίηση έργων, «απαιτούνται επίσης αλλαγές στο θεσμικό πλαίσιο, όπως ενδεικτικά στον νόμο 4412/2016».
Οργάνωση εσωτερικής λειτουργίας
Σημαντική είναι επίσης και η πρόβλεψη, στο πλαίσιο της ανάθεσης, όσον αφορά στην κατάρτιση ενός πρότυπου Οργανισμού Εσωτερικής Λειτουργίας Δημοτικών Λιμενικών Ταμείων, ο οποίος θα συμβάλει, «στο να μη χρειάζεται να “αυτοσχεδιάζει” κάθε λιμενικό ταμείο ή η κάθε διοίκηση ή η κάθε Υπηρεσία του κάθε ΔΛΤ την εσωτερική οργάνωση. Είναι καλό να υπάρχει ένας πρότυπος ΟΕΛ και μία πρόσθετη ψηφιοποίηση κάποιων δεδομένων και διαδικασιών, ώστε να λειτουργούν όλα με αντίστοιχο τρόπο».
Η πρωτοβουλία αυτή του Υπουργείου, τέλος, βάζει επίσης μία άνω τελεία στο σενάριο περί κατάργησης των λιμενικών ταμείων, όπως είχε προαναγγείλει ο Υπουργός Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής στις αρχές του έτους. «Αυτό αντιλαμβάνομαι, ενώ και με άλλους προέδρους λιμενικών ταμείων που έχω συνομιλήσει, αυτό καταλαβαίνουμε όλοι μας», υποστηρίζει η κ. Μαραγκού, ενώ υπογραμμίζει το γεγονός, ότι υπάρχει μνεία για τον επιχειρησιακό σχεδιασμό του κάθε ΟΤΑ, καθώς «ο επανασχεδιασμός αυτός θα έρθει να “δέσει” με τον επιχειρησιακό προγραμματισμό του κάθε ΟΤΑ, που σημαίνει ότι ο ΟΤΑ θα έχει ενεργό ρόλο».
