Στη λύση της συνεργασίας με τον ιδιωτικό τομέα, κατευθύνεται η δημοτική αρχή του Δήμου Θήρας, προκειμένου να δοθεί οριστική λύση στο ζήτημα της ολοκληρωμένης διαχείρισης των απορριμμάτων, ενώ ιδιαίτερο βάρος θα δοθεί στην ανάπτυξη του συστήματος ανακύκλωσης και στην ενημέρωση για ενεργότερη συμμετοχή των πολιτών.
Ένα από τα μεγαλύτερα ζητήματα, τα οποία διαχρονικά αντιμετωπίζει ο Δήμος Θήρας, συζητήθηκαν κατά την πρόσφατη συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου, στην οποία προτάθηκε από την πλειοψηφία, ο Δήμος να προχωρήσει σε σχήμα ΣΔΙΤ, προκειμένου, αφενός να επωφεληθεί από τις fast track διαδικασίες, που διέπουν τις συνεργασίες δημοσίου και ιδιωτικού τομέα και αφετέρου να δημιουργηθούν, με ελάχιστο κόστος για το Δήμο, μία Μονάδα Επεξεργασίας Απορριμμάτων (ΜΕΑ), όπου θα διαχωρίζονται τα ανακυκλώσιμα ή επαναχρησιοποιούμενα υλικά και ο ΧΥΤΥ, ο χώρος, δηλαδή, που θα δέχεται τα υπολείμματα.
Αμεσότερη η λύση του ΣΔΙΤ
Στη συνεδρίαση παρών ήταν και ο μηχανικός περιβάλλοντος και ειδικευμένος στη διαχείριση των απορριμμάτων, κ. Ι. Φρατζής, ο οποίος παρείχε την απαραίτητη ενημέρωση, σχετικά με τα προνόμια της συγκεκριμένης λύσης προς το Σώμα.
Αφού αναφέρθηκε στο υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο και τα όσα αυτό ορίζει για τη διαχείριση των απορριμμάτων, τόσο σε περιφερειακό επίπεδο, όσο και σε επίπεδο Δήμου, ο κ. Φρατζής σημείωσε, πως «για το Δήμο Θήρας προβλέπεται να υπάρξει μία Μονάδα Επεξεργασίας Απορριμμάτων, με έναν Χώρο Υγειονομικής Ταφής Υπολειμμάτων, η οποία μονάδα, θα μπορεί να δέχεται προς επεξεργασία και τα τρία ρεύματα των υλικών, στα οποία θα πρέπει πλέον να διαχωρίζουμε τα απορρίμματα. Για να γίνω πιο συγκεκριμένος, θα συνεχίσει να υπάρχει ο μπλε κάδος της ανακύκλωσης, θα προστεθεί ο καφέ κάδος απόρριψης οργανικών υλικών και φυσικά θα συνεχίσει να υπάρχει και ο πράσινος κάδος απόρριψης των υπολειμμάτων».
Όσον αφορά στη διαδικασία, ο κ. Φρατζής ενημέρωσε, πως «η λύση της υλοποίησης ενός τέτοιου έργου μέσω ΣΔΙΤ σημαίνει, πως το Δημοτικό Συμβούλιο παίρνει απόφαση και καταθέτει στη Γενική Γραμματεία ΣΔΙΤ και Ιδιωτικών Επενδύσεων την πρόθεσή του να υλοποιήσει το έργο, σύμφωνα με τον ν. 3389/2005. Στη συνέχεια η Διυπουργική Επιτροπή εγκρίνει και με την έγκριση αυτή, αυτόματα, ένα ποσοστό της τάξεως του 60%-65% του κόστους, είναι δημόσιο και είναι εξασφαλισμένο από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων, ή από συγχρηματοδοτούμενο πρόγραμμα. Το υπόλοιπο ποσοστό είναι ιδιωτικό, μέσα από Ιδρύματα, τράπεζες, ιδιωτικούς φορείς κλπ. Κατά συνέπεια, αυτή η διαδικασία μπορεί να ξεκινήσει αμέσως [...] και να ξεκινήσει ο διαγωνισμός επιλογής των διαγωνιζόμενων οικονομικών φορέων, οι οποίοι μπορεί να είναι και σχήματα κατασκευαστών, μελετητών, τραπεζών, ιδρυμάτων κλπ».
Επίσης, το έργο οφείλει να ολοκληρωθεί σύντομα, καθώς όπως ενημέρωσε, από το 2023 και στο εξής, η Ευρωπαϊκή Ένωση θα σταματήσει να χρηματοδοτεί έργα που άπτονται της επεξεργασίας των απορριμμάτων και δη των σύμμεικτων.
Τέλος, ο κ. Φρατζής εξήγησε, πως η διαδικασία υλοποίησης του έργου μέσω ΣΔΙΤ, αποτελεί τη βέλτιστη λύση, καθώς συνεπάγεται αμεσότητα, κάτι που σίγουρα δεν υφίσταται στην περίπτωση της υλοποίησης του έργου μόνο από το Δήμο, καθώς οι διαδικασίες για τους φορείς της αυτοδιοίκησης είναι σαφώς πιο χρονοβόρες, σε σχέση με τις διαδικασίες για τους ιδιώτες. Μάλιστα σημείωσε, πως ακόμη κι αν ο Δήμος επέλεγε να υλοποιήσει μόνος του το έργο, όταν πλέον θα είχε ολοκληρωθεί το μελετητικό στάδιο, δεν θα υπήρχε καμία εγγύηση, ότι θα μπορούσε να βρει χρηματοδότηση για την υλοποίησή του.
Αλλαγή “κατεύθυνσης” από τη νέα διοίκηση
Λαμβάνοντας το λόγο, ο Δήμαρχος Θήρας, κ. Αντώνης Σιγάλας, υπογράμμισε, ότι η νέα δημοτική αρχή ξεκινά από άλλη αφετηρία, αυτή δηλαδή της εξασφάλισης του καθεστώτος (ΣΔΙΤ), αλλά και της χρηματοδότησης, ενώ στη συνέχεια και βάσει των όσων θα δεσμευτεί πως θα υλοποιήσει ο ιδιώτης εταίρος του Δήμου, θα προχωρήσει η χωροθέτηση του ΧΥΤΥ και της ΜΕΑ.
Ο κ. Σιγάλας εξήγησε, πως το ζήτημα έως σήμερα “κολλούσε”, διότι οι προηγούμενες διοικήσεις ξεκινούσαν από το ζήτημα της χωροθέτησης, γεγονός, που φυσικά σήκωνε αντιδράσεις από τοπικές ομάδες, ενώ παράλληλα τα προηγούμενα σχέδια προέβλεπαν χωροθέτηση ΧΥΤΥ και ΜΕΑ στον ίδιο χώρο. Ο Δήμαρχος τόνισε, ότι σύμφωνα με το σχέδιο της νέας δημοτικής αρχής, η χωροθέτηση της ΜΕΑ θα γίνει σε ξεχωριστό χώρο από αυτόν, που θα λειτουργήσει ο ΧΥΤΥ, προκειμένου η επιβάρυνση να είναι σημαντικά λιγότερη και ως εκ τούτου περισσότερο αποδεκτή. Ταυτόχρονα εξήγησε, πως η χωροθέτηση αφού έχουν προηγηθεί οι προηγούμενες διαδικασίες, θα εξυπηρετήσει στην όσο το δυνατόν βέλτιστη, αναφορικά με τα όσα θα προτείνει ο ιδιώτης εταίρος, εγκατάσταση των δομών αυτών.
Αποκατάσταση ΧΑΔΑ, ενδιάμεση και οριστική λύση
Ο Δήμαρχος ενημέρωσε επίσης, ότι το σχέδιο έχει ήδη παρουσιαστεί στην Γ.Γ. Ιδιωτικών Επενδύσεων και ΣΔΙΤ και έχει δοθεί το πρώτο “πράσινο φως”.
Αναφερόμενος στο σχέδιο το οποίο προωθεί αυτή τη στιγμή η δημοτική αρχή σε συνεργασία με τους φορείς της πολιτείας και του κεντρικού κράτους, ο Δήμαρχος ανέλυσε την υφιστάμενη κατάσταση, ενώ σημείωσε επιγραμματικά τις κυριότερες δράσεις του σχεδίου ολοκληρωμένης διαχείρισης.
Όσον αφορά στην υφιστάμενη κατάσταση, ο κ. Σιγάλας σημείωσε, πως υπάρχει «ανεξέλεγκτη διάθεση απορριμμάτων σε χωματερή στην Καλντέρα, επιβάρυνση του υδροφόρου ορίζοντα, υποτυπώδης ανακύκλωση και ανεξέλεγκτη ρίψη μπαζών». Αναφορικά με τις δράσεις που προβλέπεται να υλοποιηθούν, συνέχισε, ότι «πρέπει να γίνει άμεση διακοπή λειτουργίας του ΧΑΔΑ, με ταυτόχρονη ενδιάμεση διαχείριση των απορριμμάτων, για την οποία θα ενημερωθείτε σε επόμενο δημοτικό συμβούλιο, για τρία χρόνια. Παράλληλα, άμεση διαδικασία κατασκευής ΜΕΑ, οριστικής λύσης με ΣΔΙΤ, στήριξη και αναβάθμιση ΚΔΑΥ στη Σαντορίνη, με ισχυρή ανακύκλωση στην πηγή, μέσα από πρόγραμμα ευαισθητοποίησης κατοίκων, επιχειρηματιών κλπ, αντικατάσταση των πλαστικών συσκευών μίας χρήσης από αντίστοιχες βιοδιασπώμενες».
Σύμφωνα με τον Δήμαρχο, το όλο έργο θα στοιχίσει σχεδόν 13 εκατομμύρια ευρώ, χωρίς ουσιαστικά να επιβαρυνθεί ο Δήμος, ενώ η υλοποίησή του θα γίνει εντός των επόμενων τριών ετών, εκτός απροόπτου.
Ακόμη ένα σημείο στο οποίο στάθηκε ο κ. Σιγάλας, ήταν και η παραγωγή αδρανούς, ουσιαστικά, υλικού, μέσω του ΧΥΤΥ, το οποίο όπως χαρακτηριστικά είπε, θα χρησιμοποιηθεί για να “κλείσει πληγές” στο νησί. «Θα παραγάγουμε κομπόστ. Δεν θα είναι κομπόστ το οποίο θα μπορεί να χρησιμοποιηθεί στις καλλιέργειες, αλλά για μας θα είναι ιδανικό, ώστε να κλείσουμε “πληγές”, είτε από λατομεία, είτε από ορυχεία», σημείωσε.
«Δεν υπάρχει καμία άλλη πρόταση»
Από την πλευρά της μείζονος μειοψηφίας και του επικεφαλής, πρώην Δημάρχου, κ. Νίκου Ζώρζου, υπενθυμίστηκε, πως η στρατηγική και της προηγούμενης δημοτικής αρχής είχε παρόμοιες προβλέψεις, στο πλαίσιο των οποίων, αν και δεν προβλεπόταν ΣΔΙΤ, είχαν εκπονηθεί μελέτες, τις οποίες και η μείζων μειοψηφία πρότεινε να αξιοποιηθούν από τη δημοτική αρχή, στο πλαίσιο της νέας πολιτικής, καθώς όπως υποστήριξε ο κ. Ζώρζος, πρόκειται για χρήματα που πηγαίνουν χαμένα.
Η επικεφαλής της Λαϊκής Συσπείρωσης Θήρας, κ. Μαρία Αργυρού, εξέφρασε τον προβληματισμό της, αναφορικά με το αν, υπό καθεστώς ΣΔΙΤ, το έργο θα λειτουργεί όπως πρέπει, ή για το αν οι υπάλληλοι που θα εργάζονται σε καθεστώς ιδιωτικού τομέα θα αμείβονται επαρκώς και στην ώρα τους, ενώ εξέφρασε την αντίθεσή της στην εμπορευματοποίηση των υποδομών.
Στη δευτερολογία του ο Δήμαρχος, σημείωσε, πως «η απόφαση αυτή σήμερα, είναι “ή το σώζουμε, ή το θάβουμε”. Καμία άλλη πρόταση δεν υπάρχει, εκτός από αυτή που καταθέτουμε σήμερα, που να λύνει το πρόβλημα», ενώ συνέχισε λέγοντας, πως «όποιος δεν ψηφίσει σήμερα, δεν λύνει το θέμα, θα θάβουμε ανεξέλεγκτα. Μπορεί κανείς να πει, πού θα πάμε σε 5 μήνες από τώρα να θάβουμε τα σκουπίδια ανεξέλεγκτα; Διότι όποιος δεν ψηφίσει, αυτό ψηφίζει».
Επίσης, σε ερώτηση της κ. Αργυρού, όσον αφορά στο κόστος που θα έχει το συγκεκριμένο έργο για το δημότη, αλλά και στο κέρδος που θα έχει ο ιδιώτης, ο Δήμαρχος υπενθύμισε, ότι ο Δήμος χάνει πολλά χρήματα από τη μη επάρκειά του στην διαχείριση των αποβλήτων, ενώ επίσης εξήγησε, ότι στην περίπτωση που το κράτος, με βάση την αρχή “ο ρυπαίνων πληρώνει”, ξεκινήσει να επιβαρύνει το Δήμο Θήρας με τα ευρωπαϊκά πρόστιμα για τη λειτουργία του ΧΑΔΑ, τότε το κόστος για τον δημότη θα είναι τεράστιο, σε αντίθεση με την υλοποίηση του έργου, με την παρούσα λύση, καθώς θα χρηματοδοτηθεί από το ΠΔΕ και τον ιδιώτη.
Στο κλείσιμο της συζήτησης, η οριστική λύση της δημιουργίας ΜΕΑ και ΧΥΤΥ μέσω ΣΔΙΤ, εγκρίθηκε κατά πλειοψηφία από το Δημοτικό Συμβούλιο, με τη μείζονα μειοψηφία να ψηφίζει “παρών”, αιτιολογώντας, ότι η νέα διοίκηση οφείλει να αξιοποιήσει τις ήδη υπάρχουσες μελέτες για ενδιάμεση λύση, αλλά και πως η μείζων μειοψηφία δεν έλαβε επαρκείς απαντήσεις από τη δημοτική αρχή. Κατά της εισήγησης ψήφισαν οι δημοτικές σύμβουλοι της Λαϊκής Συσπείρωσης Θήρας.
