Ένα καθοριστικό ζήτημα περνάει πλέον από τη θεωρία στην πράξη για την Άνδρο, καθώς η υδρογεωλογική μελέτη για τη διαχείριση των υδάτινων πόρων δεν αποτελεί πλέον σχεδιασμό, αλλά ολοκληρωμένο εργαλείο στα χέρια του Δήμου.
Σύμφωνα με ανάρτηση του δημάρχου, Θεοδόση Σουσούδη η Δημοτική Επιτροπή ενέκρινε ομόφωνα την παραλαβή της μελέτης, η οποία εκπονήθηκε σε συνεργασία με την Ελληνική Αρχή Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών.
Πρόκειται για μια εξέλιξη που σηματοδοτεί τη μετάβαση από τον σχεδιασμό στην εφαρμογή, σε ένα από τα πιο κρίσιμα ζητήματα για το νησί, τη διαχείριση του νερού.
Θ. Σουσούδης: "Πρόκειται για μια πολύ σημαντική μελέτη, η οποία έχει δύο βασικούς άξονες, τον άμεσο και τον μεσοπρόθεσμο σχεδιασμό για τη διαχείριση του νερού"
Ο κ. Σουσούδης μίλησε στην "Κοινή Γνώμη" για την ολοκλήρωση και παραλαβή της υδρογεωλογικής μελέτης, τονίζοντας ότι ανοίγει ο δρόμος για άμεσες και μεσοπρόθεσμες παρεμβάσεις στη διαχείριση του νερού.
Όπως ανέφερε, στόχος είναι η αξιοποίηση των διαθέσιμων πόρων με επιστημονική τεκμηρίωση, αλλά και η δρομολόγηση έργων υποδομής που θα ενισχύσουν την υδροδότηση του νησιού.
"Η μελέτη αυτή έχει αρχίσει ουσιαστικά από το 2025, αν και υπήρξαν καθυστερήσεις λόγω γραφειοκρατικών διαδικασιών. Από τον Μάρτιο είχαμε ξεκινήσει τις επαφές με τον αρμόδιο φορέα και τελικά η διαδικασία προχώρησε και η μελέτη εκπονήθηκε από την Ελληνική Αρχή Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών, το γνωστό πρώην ΙΓΜΕ. Πρόκειται για μια πολύ σημαντική μελέτη, η οποία έχει δύο βασικούς άξονες, τον άμεσο και τον μεσοπρόθεσμο σχεδιασμό για τη διαχείριση του νερού", επεσήμανε αρχικά.
Αναφορικά με τους δύο βασικούς άξονες της μελέτης, γνωστοποίησε πως "ο πρώτος αφορά στην άμεση αξιοποίηση των διαθέσιμων υπόγειων υδατικών πόρων, ιδιαίτερα σε περιοχές όπου υπάρχει υδροδοτικό έλλειμμα, κυρίως σε περιόδους αιχμής. Στόχος είναι να προχωρήσουμε άμεσα σε παρεμβάσεις και έργα, τα οποία θα μας υποδείξει η ίδια η μελέτη. Ο δεύτερος άξονας είναι μεσοπρόθεσμος και αφορά στη δημιουργία βιώσιμων υποδομών, με αξιοποίηση των επιφανειακών υδάτων. Σε αυτό το πλαίσιο εξετάζεται η κατασκευή λιμνοδεξαμενών μικρής κλίμακας, αλλά και η πιθανότητα δημιουργίας φράγματος, ώστε να αξιοποιηθούν τα τρεχούμενα νερά. Πρόκειται για έργα κρίσιμα, ιδιαίτερα σε μια περίοδο που η λειψυδρία επηρεάζει έντονα τα νησιά".
"Η επιστημονική ομάδα θα βρεθεί στην Άνδρο για να παρουσιάσει τη μελέτη και στο κοινό, ώστε να υπάρξει ενημέρωση, ερωτήσεις και διάλογος"
Σε ερώτηση για το πως θα διασφαλιστεί ότι η μελέτη θα περάσει από τον σχεδιασμό στην υλοποίηση και το πότε θα δουν οι πολίτες ουσιαστική βελτίωση στην υδροδότηση, απάντησε πως "το βασικό ζήτημα είναι η εξασφάλιση χρηματοδοτήσεων. Από την πλευρά μας, στόχος είναι να κινηθούμε άμεσα προς αυτή την κατεύθυνση και να καταθέσουμε αιτήματα χρηματοδότησης το συντομότερο δυνατό. Εκτιμώ ότι μέσα στο 2027 θα είμαστε σε θέση να διεκδικούμε χρηματοδοτήσεις για τα έργα που θα προκύψουν από τη μελέτη. Δεν μπορώ να προσδιορίσω με ακρίβεια ένα συγκεκριμένο χρονικό σημείο, γιατί υπάρχουν διαφορετικές κατηγορίες παρεμβάσεων. Υπάρχουν όμως άμεσα μέτρα που μπορούν να υλοποιηθούν γρήγορα, όπως νέες γεωτρήσεις, ενίσχυση του δικτύου και μονάδες αφαλάτωσης. Ήδη έχουμε προχωρήσει σε αυτή την κατεύθυνση και έχουμε εξασφαλίσει μονάδα αφαλάτωσης για την περιοχή της Χώρας, δυναμικότητας περίπου 6.000 κυβικών ημερησίως, η οποία θα δημοπρατηθεί άμεσα. Παράλληλα, προχωρούν και άλλες αντίστοιχες παρεμβάσεις. Από την άλλη πλευρά, υπάρχουν πιο σύνθετα έργα, όπως οι λιμνοδεξαμενές και τα φράγματα, που απαιτούν περισσότερο χρόνο, καθώς προϋποθέτουν διαδικασίες όπως απαλλοτριώσεις και ευρύτερες συνεργασίες".
Κλείνοντας, ο κ. Σουσούδης τόνισε πως "η μελέτη αυτή μας δίνει μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα για το υδατικό δυναμικό του νησιού. Κάποια στοιχεία ήταν ήδη γνωστά, όμως προκύπτουν και νέα δεδομένα που δεν είχαμε μέχρι σήμερα. Γι’ αυτό και εμπιστευόμαστε τον συγκεκριμένο φορέα, καθώς διαθέτει την απαραίτητη επιστημονική γνώση και εμπειρία. Την επόμενη εβδομάδα, η επιστημονική ομάδα θα βρεθεί στην Άνδρο για να παρουσιάσει τη μελέτη και στο κοινό, ώστε να υπάρξει ενημέρωση, ερωτήσεις και διάλογος με την τοπική κοινωνία".
Από τη σύμβαση στην ολοκλήρωση της μελέτης
Η εξέλιξη αυτή αποτελεί συνέχεια μιας διαδικασίας που άρχισε τον Σεπτέμβριο του 2025, όταν ο Δήμος Άνδρου προχώρησε σε μια στρατηγική συνεργασία με την ΕΑΓΜΕ για την εκπόνηση μελέτης διαχείρισης του υδροφόρου ορίζοντα.
Η ανάγκη για επιστημονική προσέγγιση είχε τεθεί από τότε ως βασική προτεραιότητα, καθώς η Άνδρος αντιμετωπίζει διαχρονικά πιέσεις στο υδατικό της ισοζύγιο, με τη λειψυδρία να εντείνεται τα τελευταία χρόνια. Η μελέτη που πλέον παραλήφθηκε, έρχεται να καλύψει αυτό ακριβώς το κενό, να δώσει σαφή εικόνα για τα διαθέσιμα αποθέματα, τις δυνατότητες αξιοποίησης και τις παρεμβάσεις που απαιτούνται.
Στόχοι με σαφή κατεύθυνση
Στην πρόσφατη τοποθέτησή του, ο δήμαρχος έθεσε συγκεκριμένους άξονες που αποτυπώνουν τη νέα φιλοσοφία διαχείρισης του νερού στην Άνδρο. Οι στόχοι αυτοί δεν είναι αποσπασματικοί, αλλά εντάσσονται σε ένα ενιαίο σχέδιο που είχε ήδη τεθεί από το 2025 και πλέον αποκτά επιχειρησιακή μορφή.
Πιο αναλυτικά, ο σχεδιασμός περιλαμβάνει:
-
Ενίσχυση της ύδρευσης σε προβληματικές περιοχές: Στόχος είναι η κάλυψη υφιστάμενων ελλειμμάτων, με αξιοποίηση νέων και υφιστάμενων πηγών, αλλά και καλύτερη διαχείριση των διαθέσιμων αποθεμάτων.
-
Αξιοποίηση επιφανειακών υδάτων και βρόχινου νερού: Προβλέπεται η δημιουργία υποδομών που θα επιτρέπουν τη συλλογή και αποθήκευση νερού, μειώνοντας την εξάρτηση από γεωτρήσεις και υπόγειους υδροφορείς.
-
Ανάπτυξη μόνιμων και όχι προσωρινών λύσεων: Η έμφαση μετατοπίζεται από τις έκτακτες παρεμβάσεις (όπως υδροφόρες ή προσωρινές μονάδες) σε σταθερές υποδομές με μακροπρόθεσμο ορίζοντα.
-
Προστασία φυσικών πηγών και υδροφορέων: Η διατήρηση της ποιότητας και της επάρκειας των υδάτων αποτελεί βασική προτεραιότητα, ώστε να αποφευχθεί η υπερεκμετάλλευση και η υποβάθμιση των πόρων.
-
Συνδυασμός άμεσων και μακροπρόθεσμων παρεμβάσεων: Η στρατηγική περιλαμβάνει τόσο άμεσα μέτρα όσο και έργα με ορίζοντα ετών, όπως λιμνοδεξαμενές και άλλες υποδομές αποθήκευσης.
Η σημασία της επιστημονικής τεκμηρίωσης
Η συμβολή της ΕΑΓΜΕ στη διαδικασία είναι καθοριστική, καθώς προσφέρει τη δυνατότητα λήψης αποφάσεων με βάση επιστημονικά δεδομένα και όχι εκτιμήσεις.
Μέσα από την υδρογεωλογική μελέτη, ο Δήμος αποκτά ένα πλήρες εργαλείο κατανόησης του υδατικού δυναμικού του νησιού. Αυτό σημαίνει ότι οι μελλοντικές επιλογές, από νέες γεωτρήσεις μέχρι μεγάλα έργα υποδομής, θα βασίζονται σε τεκμηριωμένα στοιχεία. Η μετάβαση αυτή αποτελεί ουσιαστική αλλαγή φιλοσοφίας στη διοίκηση των φυσικών πόρων.
Η νέα μελέτη λειτουργεί ως οδηγός για αυτή τη μετάβαση, δίνοντας έμφαση όχι μόνο στην κάλυψη των άμεσων αναγκών, αλλά και στη δημιουργία ενός συστήματος που θα μπορεί να ανταποκρίνεται στις μελλοντικές προκλήσεις. Η αξιοποίηση των επιφανειακών υδάτων και του νερού της βροχής αποτελεί βασικό στοιχείο αυτής της προσπάθειας, μειώνοντας την πίεση στους υπόγειους υδροφορείς.
Η ΕΑΓΜΕ και ο ρόλος της στη μελέτη των υδάτων
Η ΕΑΓΜΕ είναι ο θεσμικός φορέας με επιστημονική αρμοδιότητα για το υπέδαφος και τους φυσικούς πόρους. Το Τμήμα Υδρογεωλογίας της ασχολείται με την καταγραφή, την παρακολούθηση και την ανάλυση των υπόγειων νερών, καθώς και με την εκπόνηση μελετών που αφορούν την ορθολογική χρήση τους.
Μέσα από το Δίκτυο Παρακολούθησης Υπόγειων Νερών (ΔΙΠΥΝ), η Αρχή συλλέγει στοιχεία για την ποσοτική και ποιοτική κατάσταση κρίσιμων υδροφορέων σε όλη τη χώρα, παρέχοντας βάσεις δεδομένων απαραίτητες για στρατηγικές αποφάσεις.
