Πριν λίγες ημέρες ήταν η πρωτομαγιά! Μια από τις πιο όμορφες μέρες του χρόνου. Είναι μια μέρα που όλοι οι άνθρωποι νιώθαμε πάντα, (πιστεύω ότι και αυτή τη χρονιά αισθανθήκαμε) ευχάριστα με καλή ζωή! Η πρωτομαγιά πρόσφερε πάντα τρελή χαρά! Στο παρελθόν και με πολλά λουλούδια τριγύρω μας. Εκείνο όμως που προσφέρει πάντα όλη τη δύναμη της φύσης είναι το στεφάνι του Μάη. Εξακολουθεί μέχρι και σήμερα να κρέμεται στις πόρτες των σπιτιών. Τα πολύ παλιά χρόνια, μερικοί άνθρωποι, ιδιαίτερα στα χωριά, έβαζαν πάνω στα στεφάνια ένα σκόρδο, ή ένα αγκάθι για τον εχθρό τους κι ένα στάχυ για την καλή χρονιά. Όπως πίστευαν πάντα, τα λουλούδια ή το στεφάνι έρχονται στο σπίτι για να έχουμε τη δροσιά της φύσης και διώχνουν το κακό, όπως πίστευαν τόσοι πολλοί άνθρωποι που ξεχύνονταν στις εξοχές όταν ζούσαν σε πολιτείες. Από τους κήπους αλλά και από τα χωράφια, έκοβαν αλλά… και σήμερα κόβουν λουλούδια και φτιάχνουν στεφάνια. Όπως έλεγαν τα παλιά χρόνια: «θέλω να φέρω κάτι από τη φύση στο σπίτι μου για το καλό.» .Οι κάτοικοι των χωριών είχαν και έχουν πάντα μια καλή σοδειά από αγριολούλουδα και όμορφα χόρτα. Οι κάτοικοι των πόλεων, που δεν έχουν ούτε κήπο, αγοράζουν λίγα λουλούδια για να φτιάξουν το στεφάνι τους για να τους προσφέρει δύναμη και ευτυχία. Ήταν αρκετές οι παλιές αγρότισσες, πιο πρακτικές, που προτιμούσαν ένα δεμάτι από καρπούς: όπως σιτάρι, κριθάρι, συκιά με σύκα, ρόδια με φύλλα της ροδιάς, και τα κρεμούσαν πάνω από την πόρτα του σπιτιού. Όπως είχαν γράψει παλιές εφημερίδες, στην Κέρκυρα παρέες – παρέες από παλικάρια κρατούσαν (ίσως και τώρα συνεχίζεται) το «μαγιόξυλο» δηλαδή τον κορμό ενός κυπαρισσιού, σκεπασμένο με λουλούδια. Γύριζαν και τραγουδούσαν τον Μάη:
Εμπήκε ο Μάης με δροσιές,
Εμπήκε με λουλούδια,
Με ρόδα, με τριαντάφυλλα,
Με γέλια, με τραγούδια.
Στα κλαδιά έδεναν μεταξωτά μαντίλια και κορδέλες κι από πάνω ένα στεφάνι. Από το στεφάνι κρεμούσαν φρούτα και φρέσκα χορταρικά! Ήθελαν πάντα να θυμούνται, όπως έλεγαν, την «ειρεσιώνη»* των προγόνων τους!
«ο Μάης μαγεύει» λέει παντού ο λαός. Με χίλιους τρόπους προσπαθούν οι άνθρωποι, ακόμη και σήμερα, σε πολλές περιοχές, να βοηθήσουν, ώστε να εξασφαλιστεί το σπίτι τους από κάθε κακό.
Πολλά ήταν τα έθιμα της Πρωτομαγιάς.
Η Πρωτομαγιά από τα αρχαία χρόνια συμβόλιζε την τελική πτώση του χειμώνα. Πολλά, βέβαια, από όσα συνέβησαν τότε, δεν υπάρχουν σήμερα. Μερικά ήθη της τότε εποχής, που σήμερα δεν υπάρχουν, αναφέρονται σε εφημερίδες και περιοδικά παλαιών χρόνων, όπως: ο στολισμός της βρύσης του χωριού με λουλούδια, για να τα βλέπουν τα αγόρια και μα χαίρονται. Ένα άλλο ήταν, ένα κύλισμα κοριτσιών πάνω στη χλόη με τα χόρτα. Στη Σμύρνη, εκείνη την καλή εποχή που ζούσαν τόσοι Έλληνες, την παραμονή της Πρωτομαγιάς πήγαιναν στα χωράφια και μάζευαν εκείνα τα φυτά που είχαν καρπό: σιτάρι, κριθάρι, σύκα, σκόρδο, κρεμμύδι, αμύγδαλα, ρόδια και τα κρεμούσαν στεφάνι με λουλούδια και τραγουδούσαν:
Μάη, Μάη δροσομάη,
Μάη με τις δροσιές.
Όξω ψύλλοι και κορέοι
και θεριά και ποντικοί,
μέσα πλούτος και χαρά
και η Κυρά η Παναγιά!
Τα παιδιά μοιάζουν με τα χελιδόνια. Είναι αγγελιοφόροι της χαράς! Στεφανώνονται με λουλούδια, σε πολλές περιοχές, και κρατώντας μεγάλα κλωνάρια πορτοκαλιάς ή νεραντζιάς ανθισμένης, γυρίζουν τα σπίτια και τραγουδούν:
Ο Μάϊος μας έφτασε
Εμπρός βήμα ταχύ
Να τον προϋπαντήσουμε
Παιδιά στην εξοχή.
Ο Μάης είναι η εποχή που βελτιώνεται ο καιρός και γυρίζουν στους ωραίους χώρους πολλοί που είχαν φύγει από τα χωριά τον χειμώνα και λαλούσαν:
Τώρα Μαγιά, τώρα δροσιά, τώρα το καλοκαίρι
Τώρα φουντώνουν τα κλαριά και βγάζ’ η γη χορτάρι
Τώρα ο ξένος βούλεται να πάγει στα δικά του.
Νύχτα σελώνει τ’ άλογο, νύχτα το καλιγώνει.
Κι η κόρη που τον αγαπά κρατεί κερί και φέγγει.
Με το ‘να χέρι το κερί, με τ’ άλλο το ποτήρι
Κι όσα ποτήρια τον κερνά, τόσες βουλές του λέει:
-
Πάρε μ’ αφέντη μ’ πάρε με κι εμένανε κοντά σου
Να μαγειρεύω να δειπνάς, να στρώνω να κοιμάσαι
Να γίνω κι ασημόκουπα να πίνεις το κρασί σου.
Εσύ να πίνεις το κρασί κι εγώ να λάμπω μέσα.
Ο Χειμώνας είναι πια μακριά αλλά ακόμα και τώρα Μάη μήνα οι άνθρωποι εξακολουθούν να τον κατευοδώνουν. Ας πάει στο καλό. Έστω κι αν τη φετινή χρονιά μας πρόσφερε αρκετό νερό με τις βροχές του.
Ο Μάης τώρα προσφέρει τόσα λουλούδια και μυρωδιές και όλοι περιμένουμε το καλοκαίρι που πάντα μας προσφέρει ωραίες μέρες και νύχτες χωρίς το τρομερό κρύο.
*Ειρεσιώνη: Κλαδί ελιάς ή δάφνης.
Τα παλιά τα χρόνια την ειρεσιώνη την μετέφεραν τα παιδιά σε σπίτια και ευχόντουσαν στους οικοδεσπότες υγεία, απόκτηση καλών και υγιών απογόνων, και να έχουν πάντα χρήματα.
