Με το Αιγαίο είχε ασχοληθεί και είχε γράψει πολλά και άριστα κείμενα ο Ισπανός “ελληνιστής” Πέδρο Ολάγια που επισκέφθηκε την Ελλάδα και ιδιαίτερα τα νησιά του Αιγαίου τα οποία θαύμασε, αγάπησε και ιδιαίτερα ασχολήθηκε με όλη την ιστορία τους. Όχι μόνο έμαθε ελληνικά για να επικοινωνεί με όσους κατοίκους συναντούσε, αλλά ιδιαίτερα θέλησε να μάθει διαβάζοντας, αλλά και με ερωτήσεις του, την ιστορία τόσων νησιών, αρχαίας και νεότερης εποχής, που ήταν τόσο ενδιαφέρουσα. Και όπως αναφέρει, με ιδιαίτερη φροντίδα και θαυμασμό, “ ...ο ελληνικός πολιτισμός σφυρηλατείται από αρχαιοτάτων χρόνων σε αυτόν τον ιδιαίτερο γεωγραφικό χώρο. Είναι το φυσικό προϊόν αυτής της γης κι αυτής της θάλασσας. Αν το καλοσκεφτούμε, πολλά από τα στοιχεία που αναγνωρίζουμε σήμερα στους αρχαίους Έλληνες, όπως: μύθοι, θεοί, τελετουργίες, μουσική, κρασί, λάδι, ναυσιπλοΐα, χρήση των μετάλλων, επεξεργασία της πέτρας και του μαρμάρου, επιστημονική περιέργεια, καλλιτεχνική ευαισθησία και, ασφαλώς, η ίδια η ελληνική γλώσσα... μπορούν να γνωριστούν με βεβαιότητα εδώ, ακόμα και κατά τις χιλιετίες που προηγήθηκαν της υποτιθέμενης άφιξης των Ευρωπαίων την εποχή του χαλκού. Ορισμένα από αυτά τα γνωρίσματα, όπως οι μύθοι και η ναυσιπλοΐα, απλώνουν τις ρίζες τους στη Νεολιθική Εποχή και σε καιρούς ακόμα πιο μακρινούς”. Είναι λίγα λόγια από το βιβλίο του Πέδρο Ολάγια, ο οποίος έχει αποδεχθεί ότι το ναυτικό στοιχείο συνοδεύει πάντα την Ελλάδα. Για παράδειγμα: “γνωρίζουμε πως 12.000 χρόνια πριν, στα ελληνικά νερά, γινόταν ναυτικό εμπόριο οψιδιανού*. Μπορεί κανείς να πει πως σε αυτή τη γωνιά της Μεσογείου τα πλεούμενα ήταν προγενέστερα και από τα σπίτια, ίσως και πιο αναγκαία από αυτά. Δεν είναι λοιπόν επιλογή μου αυτή η ενασχόληση με τη θάλασσα, αλλά κατάληξη. Είναι κάτι που προέκυψε αναπόφευκτα με τον ελληνικό πολιτισμό.”
Μας προσέφερε λίγα λόγια από τους γραπτούς νόμους που απέκτησαν οι Αθηναίοι από μία διάταξη του σοφού Σόλωνα: “ Τους παίδας διδασκεσθαι πρώτον νειν τε και γράμματα”. Αυτό σημαίνει : (“ Το πρώτο που θα μάθουν τα παιδιά να είναι κολύμπι και γράμματα”) , αυτά τα λόγια του σοφού Σόλωνα είναι από τους πρώτους γραπτούς νόμους που απέκτησαν οι Αθηναίοι που σημαίνει ότι η ναυσιπλοΐα ανήκει στον ελληνικό πολιτισμό! Το υπέροχο βιβλίο “Αιγαίου Λόγος” ( Palabras del Egeo) σημειώνει στην Ισπανία μεγάλη εκδοτική επιτυχία. Αυτό το βιβλίο προσπαθεί να αποτυπώσει τον τρόπο που αυτή η γλώσσα δημιουργείται και διαμορφώνεται από το ίδιο το περιβάλλον του Αιγαίου και μάλιστα από πολύ πιο παλιά απ’ ότι νομίζαμε .
Πως και πότε ξεκίνησε η
σχέση του Πέδρο Ολάγια με την Ελλάδα
Ήταν μια ερώτηση του δημοσιογράφου Δημήτρη Καραΐσκου στον “Ισπανό ελληνιστή” όπως τον αποκαλεί. Και εκείνος του απάντησε με ιδιαίτερο ενδιαφέρον . “Από την εποχή της εφηβείας μου, όταν είχε ήδη αρχίσει να με ενδιαφέρει ο πολιτισμός. Και, όποιος έχει ενδιαφέρον για τον πολιτισμό, αναπόφευκτα συναντά μπροστά του την Ελλάδα. Ήρθα εδώ το 1984 σε ηλικία 18 ετών, μετοίκησα δέκα χρόνια μετά και είμαι μόνιμος κάτοικος σχεδόν 30 χρόνια πια. Η μετοίκηση αυτή έγινε γιατί ήθελα να είμαι κοντά στα ερεθίσματα, στους ανθρώπους, στη γλώσσα και στις πηγές. Να μην ασχολούμαι μόνο με το παρελθόν αυτού του πολιτισμού, αλλά να ζήσω το παρόν του και να προσπαθήσω να συνεισφέρω στη μεταλαμπάδευσή του στο μέλλον. Άλλωστε ανέκαθεν με ενδιέφερε η πολιτιστική διάσταση του χώρου. Το πρώτο βιβλίο που έγραψα εδώ, τον “Μυθολογικό Άτλα της Ελλάδας”, δεν θα μπορούσα να το γράψω σε κάποιο μακρινό εργαστήριο, έπρεπε να πατάω αυτό το έδαφος, να νιώθω την ψυχή του”. Είναι σημαντικό το γεγονός ότι η κυρία Βαλεντίνη Ποταμιάνου, υπεύθυνη του “Ινστιτούτου Κυβέλη” κάλεσε ανθρώπους και θέλησε να προβάλει το σημαντικό ντοκιμαντέρ του Πέδρο Ολάγια. Αυτή η ταινία έχει μια σπουδαία φιλοδοξία: να θυμίσει στο κοινό = ισπανικό και ελληνικό = ένα κομμάτι της ιστορίας που έχει ξεχαστεί, δηλαδή μισή χιλιετία πριν, στον πρώτο περίπλου του πλανήτη με τον στόλο του Μαγγελάνου, οι Έλληνες ναυτικοί ήταν εκεί, παίζοντας μάλιστα καθοριστικό ρόλο. Δεν είναι βέβαια η πρώτη φορά που ακούμε, διαβάζουμε και μαθαίνουμε ότι η Ελλάδα και η ιστορία της έγινε τόσο γνωστή και ιδιαίτερα θαυμαστή για την ιστορία της, την τόσο σπουδαία από την αρχαιότητα έως σήμερα. Παράλληλα όσοι επισκέπτες γνώρισαν την Ελλάδα και ιδιαίτερα τις Κυκλάδες, όχι μόνο θέλησαν να την επισκεφθούν και δεύτερη ή τρίτη φορά, αλλά είναι τόσοι άνθρωποι που θέλησαν και να εγκατασταθούν στη χώρα μας και στα νησιά μας. Αξίζει βέβαια να υποδεχόμαστε με ευγένεια τους ανθρώπους που θαυμάζουν τη χώρα μας και την θεωρούν δεύτερή τους πατρίδα.
*Αψιδιανός: το σκληρό ηφαιστειογενές πέτρωμα της Μήλου, που στην αρχαιότητα ήταν όπλο και εργαλείο.
