Μια αναδρομή στην ιστορία του κινηματογράφου της Σύρου του 20ου αιώνα, φιλοξενείται στους χώρους του Βιομηχανικού Μουσείου Ερμούπολης.
Ο λόγος για την έκθεση “Ο κόσμος σε 35, 16, 8 mm…”, τα εγκαίνια της οποίας πραγματοποιήθηκαν το απόγευμα του Σαββάτου με την παρουσία δεκάδων πολιτών, αλλά και αυτοδιοικητικών, ανοίγοντας με αυτόν τον τρόπο τις επετειακές εκδηλώσεις για τα 200 χρόνια της Ερμούπολης.
Η έκθεση, όπως είχε προαναγγείλει με εκτενές ρεπορτάζ η “Κοινή Γνώμη”, φιλοξενώντας συνέντευξη της προέδρου του Συλλόγου Φίλων Βιομηχανικού Μουσείου, Μαργαρίτας Καλουτά, αναδεικνύει την πολύτιμη συμβολή της Σύρου στην ανάπτυξη του κινηματογράφου στην Ελλάδα, καθώς από τις αρχές του 20ού αιώνα, η Ερμούπολη υπήρξε πρωτοπόρος, φιλοξενώντας μερικές από τις πρώτες και πιο εμβληματικές κινηματογραφικές αίθουσες της χώρας, αποτελώντας ένα διαχρονικό κέντρο πολιτιστικής ακτινοβολίας για όλο το Αιγαίο.
Την εκδήλωση τίμησαν με την παρουσία τους ο δήμαρχος Σύρου - Ερμούπολης, Αλέξης Αθανασίου, αντιδήμαρχοι, μέλη του Δημοτικού Συμβουλίου και του Συλλόγου Φίλων ΚΕΤΕΠΟ, καθώς και εκπρόσωποι πολιτιστικών φορέων.
Μάλιστα, οι επισκέπτες είχαν την ευκαιρία να περιηγηθούν ανάμεσα σε σπάνιες μηχανές προβολής, όπως αυτή του αείμνηστου Αντώνη Αλμπανόπουλου, αλλά και σε μοναδικά αρχειακά τεκμήρια, ανακαλύπτοντας πώς μια ελληνική επαρχιακή πόλη κατάφερε να ταυτιστεί με τη μαγεία της έβδομης τέχνης σε παγκόσμιο επίπεδο.
Αποκαλυπτικά άλλωστε είναι τα στοιχεία, ιστορικά και δημοσιογραφικά, για την παρουσία του κινηματογράφου στο νησί, μέσα από τη λειτουργία δεκάδων αιθουσών προβολής, με τους Συριανούς “να απολαμβάνουν πρωτοποριακές ταινίες, με διεθνή επιτυχία”, όπως αναφέρει και ο ιστορικός, Χρήστος Λούκος.
“Ο κινηματογράφος της Σύρου τον 20ο αιώνα”
Την τελετή των εγκαινίων άνοιξε η πρόεδρος του Συλλόγου Φίλων του Βιομηχανικού Μουσείου, Μαργαρίτα Καλουτά, η οποία αναφερόμενη στην έκθεση που είναι αφιερωμένη στον κινηματογράφο της Σύρου τον 20ο αιώνα, σημείωσε ότι δεν πρόκειται για μία απλή καταγραφή κτηρίων ή και προβληθεισών ταινιών, αλλά η ίδια η ιστορίας της Ερμούπολης, ενός πολιτιστικού κέντρου με έντονη αστική ζωή που “αγκάλιασε” αυτόν το νέο μέσο τέχνης.
“Φανταστείτε ότι την 1η Αυγούστου του 1900, φιλοξενήθηκε εδώ η δεύτερη μόλις κινηματογραφική προβολή στην ελληνική επικράτεια, μόλις τέσσερα χρόνια μετά την Αθήνα και τρία από τη Θεσσαλονίκη. Όπως χαρακτηριστικά σημειώνει ο ιστορικός Χρήστος Λούκος, οι Συριανοί καθημερινά διασκέδαζαν και με τον κινηματογράφο, απολαμβάνοντας πρωτοποριακές ταινίες, με διεθνή επιτυχία”, σημείωσε χαρακτηριστικά σε μία προσπάθεια να μεταφέρει στους συμμετέχοντες την εικόνα εκείνης της εποχής.
Κάνοντας στη συνέχεια μία εκτενή αναφορά στους κινηματογράφους που υπήρχαν στην Ερμούπολη, αλλά και στα χαρακτηριστικά που είχαν, σύμφωνα με την καταγραφή του Τύπου εκείνης της εποχής, μίλησε και για τον ρόλο που διαδραμάτισε το 1907 και το θέατρο Απόλλων, υιοθετώντας στους χώρους του και την προβολή ταινιών.
“Στις δεκαετίες του 20’ και του 30’ εμφανίζονται οι πρώτοι μόνιμοι κινηματογράφοι, η “Αίγλη”, το “Πάνθεον”, ο “Ερμής”, ο “Μέγας Κινηματογράφος”, ο κινηματογράφος της πλατείας. Για τους Συριανούς, ο κινηματογράφος ήταν το “παράθυρο” στον κόσμο. Μέσα από τις ταινίες εκείνης της εποχής, το νησί ερχόταν σε επαφή με τον ευρωπαϊκό και αμερικανικό τρόπο ζωής. Παράλληλα, η Σύρος έγινε κινηματογραφικό σκηνικό, καθώς το 1936, μία γερμανική παραγωγή αποτύπωσε την παραλία της Ερμούπολης. Κατά την ιταλική κατοχή, ο κινηματογράφος χρησιμοποιήθηκε ως εργαλείο πολιτιστικής διπλωματίας και προπαγάνδας”, υπογράμμισε.
Σύμφωνα με την κα. Καλουτά, ο κινηματογράφος παρουσίασε ιδιαίτερη άνθιση τις δεκαετίες του 50’ και του 60’, με δεκάδες αίθουσες, ακόμη και σε περιοχές εκτός της Ερμούπολης, να δέχονται τους κατοίκους, που έδειχναν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τις ταινίες.
Ιδιαίτερη όμως αναφορά έγινε από την ίδια, στον Αντώνη Αλμπανόπουλο, ο οποίος αφιέρωσε για πάνω από 50 χρόνια στην μηχανή προβολής των ταινιών.
“Ο Αλμπανόπουλος ήταν ένας αληθινός μάστορας, σε μία εποχή που η προβολή των ταινιών ήταν χειροκίνητη, έπρεπε να γυρίζει τη μανιβέλα με απόλυτα ακριβή ρυθμό για να μην αλλοιωθεί η εικόνα. Εργάστηκε σε πάνω από 15 κινηματογράφους και λειτούργησε ο ίδιος δύο από αυτούς. Σήμερα η ιστορική του μηχανή προβολής, δωρεά της οικογένειάς του, εκτίθεται στο Βιομηχανικό Μουσείο ως τεκμήριο αυτής της τέχνης”, είπε, μεταξύ άλλων, η κα. Καλουτά.
“Η συγκίνηση συναντά την ιστορική ευθύνη”
Εκτός από την πρόεδρο του ΚΕΤΕΠΟ, κατά τη διάρκεια των εγκαινίων, μήνυμα απεύθυνε και ο δήμαρχος Σύρου - Ερμούπολης, Αλέξης Αθανασίου, ο οποίος δήλωσε ότι η συγκεκριμένη έκθεση αποτελεί την έναρξη του κύκλου των επετειακών εκδηλώσεων για τα 200 χρόνια από την ονοματοδοσία της Ερμούπολης.
“Η έκθεση για τον κινηματογράφο της Σύρου, αποτελεί μία στιγμή όπου η συγκίνηση συναντά την ιστορική ευθύνη, ανοίγοντας παράλληλα τις εκδηλώσεις μας για τον μεγάλο εορτασμό για τα 200 χρόνια της Ερμούπολης. Οι μνήμες παίρνουν μορφή, μέσα από το φως και την κίνηση σε ένα ένα αφιέρωμα με τον τίτλο «Ο κόσμος σε 35, 16, 8 mm...». Είναι ιδιαίτερος ο συμβολισμός που το επετειακό μας αφιέρωμα για την Ερμούπολη, ξεκινά από το Βιομηχανικό Μουσείο, όπου φυλάσσεται η βιομηχανική και πολιτιστική μας μνήμη. Η ιστορία του τόπου μας. Πριν από δύο αιώνες η πόλη μας έλαβε το όνομα του θεού Ερμή, σηματοδοτώντας την ανάδειξή της σε κέντρο εμπορίου, ναυτιλίας και πνεύματος. Αρχίζουμε λοιπόν αυτό το επετειακό αφιέρωμα, στρέφοντας το βλέμμα μας στον κινηματογράφο, το μέσο, που όσο κανένα άλλο, αποτύπωσε την έκφραση, την εξωστρέφεια και τον πολιτισμό της Σύρου τον 20ο αιώνα”, τόνισε χαρακτηριστικά ο κ. Αθανασίου.
Κλείνοντας την αναφορά του στην έκθεση, ο δήμαρχος Σύρου - Ερμούπολης επεσήμανε ότι “μέσα από τα αρχεία και τα αντικείμενα που φιλοξενούνται στους χώρους του Βιομηχανικού Μουσείου, δεν βλέπουμε μόνο την ιστορία μίας τεχνολογίας, αλλά την ιστορία των ανθρώπων μας, των αιθουσών που έσφυζαν από ζωή και της αισθητικής των ταινιών που διαμόρφωσαν πολλές γενιές”.
“Ο κινηματογράφος εκείνης της εποχής δημιουργούσε παιδεία”
Για τις παιδικές του αναμνήσεις σε ότι έχει να κάνει με τον κινηματογράφο, καθώς ο παππούς του λειτουργούσε τρεις αίθουσες προβολής ταινιών στην Ερμούπολης, μίλησε και ο Σιδερής Μαμίδης.
“Ο κινηματογράφος εκείνης της εποχής δημιουργούσε παιδεία. Οι ταινίες που βλέπαμε δεν έχουν καμία σχέση με τις σημερινές. Εκτός όμως από τις ταινίες, ως μικρός είχα την τύχη, σε μία εκ των αιθουσών που λειτουργούσε ο παππούς μου να δω και θέατρο. Μάλιστα παραστάσεις κορυφής”, είπε χαρακτηριστικά.
