Με σεμνότητα και ταπεινότητα, ιδανικά εφάμιλλα της ευγενικής και ανεπηρέαστης -από τους γλυκούς καρπούς της καταξίωσης -παρουσίας της , η Άλκη Ζέη, η αγαπημένη συγγραφέας μικρών και μεγάλων μιλά στην “Κοινή Γνώμη”, αναπολώντας μνήμες από τα παιδικά της χρόνια, αλλά και τις σχέσεις της με σημαντικούς ανθρώπους της τέχνης και του πολιτισμού, που τη στιγμάτισαν.
Με αφορμή την παρουσίαση του πρόσφατου αυτοβιογραφικού βιβλίου της “Με μολύβι φάμπερ νούμερο δύο” στη Δημοτική Βιβλιοθήκη Πάρου, η “πρύτανης” της παιδικής λογοτεχνίας “ανοίγει” την καρδιά της, χαρίζοντας στους αναγνώστες μικρές δόσεις από το “παραμύθι” της ζωής της.
Η κ. Ζέη, ιδιαίτερα αγαπητή για τον μοναδικό τρόπο με τον οποίο “ντύνει” προσωπικά της βιώματα με μυθιστορηματικό “μανδύα”, αναφέρεται στη νέα της δουλειά, όπου μία ολόκληρη εποχή ζωντανεύει με οδηγούς το χιούμορ, τη συγκίνηση, τη νοσταλγία, αλλά και το όραμα για ένα καλύτερο μέλλον, χωρίς αλυσίδες.
Ζωή σαν μυθιστόρημα
Όπως σημειώνει, πρόκειται για ένα είδος προσωπικού ημερολογίου, το οποίο επιθυμούσε να μοιραστεί με τους αναγνώστες της. “Όλα τα πρόσωπα που αναφέρονται είναι πραγματικά, υπήρχαν. Όφειλα λοιπόν να είμαι πολύ προσεκτική και ακριβής σε ό,τι γράφω, γιατί πλέον αυτά τα πρόσωπα δεν είναι κοντά μας. Έπρεπε να μην λέω ό,τι θέλω εγώ, αλλά ό,τι θα έλεγαν εκείνοι τότε”, δηλώνει χαρακτηριστικά.
Καθιστά μάλιστα γνωστό ότι ανάμεσα στα πρόσωπα αυτά, περιλαμβάνονται και σημαντικές προσωπικότητες της τέχνης και του πολιτισμού, όπως ο Νίκος Γκάτσος, ο Οδυσσέας Ελύτης, ο Μάνος Χατζιδάκις, ο Μάριος Πλωρίτης, ο Κάρολος Κουν και ο σύζυγός της Γιώργος Σεβαστίκογλου.
Στην ερώτηση “αν η ζωή ενός ανθρώπου μπορεί να χωρέσει σε ένα μόνο βιβλίο”, η κ. Ζέη εξηγεί ότι στο τελευταίο βιβλίο της επικεντρώνεται στο χρονικό διάστημα από τη γέννησή της μέχρι το 1945. “Τα υπόλοιπα γεγονότα, τα έχω περιγράψει στο μυθιστόρημα “Η αρραβωνιαστικιά του Αχιλλέα” και δεν ήθελα να τα επαναλάβω” υπογραμμίζει. Προσθέτει δε, ότι πρόκειται για μία βιογραφία, την οποία δεν θα μπορούσε να αναλάβει κάποιος άλλος συγγραφέας, χωρίς να χαθεί η ουσία. “Υπάρχουν τόσες μικρές λεπτομέρειες, που δεν μπορεί να τις ξέρει κανείς, εκτός από σένα”, αναφέρει.
Τα χρόνια στη Σάμο και οι μεγάλοι δημιουργοί
Με νοσταλγία θυμάται τα παιδικά της χρόνια στη Σάμο, μαζί με την αδερφή της, τον παππού και τη θεία Νένα, τα οποία θεωρεί τα πιο ευτυχισμένα της ζωής της. “Ωστόσο, υπάρχουν ακόμα τόσες πολλές αναμνήσεις, οι οποίες έρχονται η μία επάνω στην άλλη, όπως όταν γνώρισα τον άνδρα μου και όλους αυτούς τους σημαντικούς ανθρώπους, που τους έβλεπα καθημερινά και ήταν φίλοι μου”, επισημαίνει. Εξηγεί μάλιστα, ότι εκείνη την περίοδο αρκετοί εξ' αυτών έκαναν τα πρώτα βήματά τους στο χώρο της τέχνης, έχοντας ήδη παρουσιάσει κάποιο αντιπροσωπευτικό δείγμα του μεγάλου ταλέντου τους. “Τόσο ο Ελύτης, όσο ο Γκάτσος είχαν γράψει μόνο ένα έργο. Αλλά ήταν άνθρωποι που βρισκόμαστε καθημερινά στου Λουμίδη και δεν συζητούσαμε για τίποτα άλλο, πέρα από θέατρο, ποίηση και λογοτεχνία. Εμείς πηγαίναμε ακόμα σχολεία και τους ακούγαμε με μεγάλο σεβασμό και θαυμασμό” περιγράφει, προσθέτοντας ότι “η συναναστροφή μαζί τους ήταν ένα δεύτερο πανεπιστήμιο”.
Σύγχυση ιδεολογιών
Ως ένας άνθρωπος, που συμβάδισε με την πρόσφατη ιστορία της Ελλάδας, της Κατοχής, της εξορίας και της αγωνίας για το αύριο, η κ. Ζέη δηλώνει κατηγορηματικά ότι η σημερινή περίοδος της κρίσης δεν μπορεί να συγκριθεί με τα χρόνια εκείνα. “Όσο και να την χαρακτηρίζουμε δύσκολη, δεν θυμίζει σε τίποτα ούτε την πείνα, ούτε την τρομοκρατία εκείνης της εποχής. Τώρα είμαστε ελεύθεροι και μαθαίνουμε να ζούμε με λιγότερες απαιτήσεις”, υποστηρίζει. Όπως εξηγεί, “εμείς είχαμε ένα όραμα, που δεν το έχουν οι νέα σήμερα και πιστεύαμε ότι συμβάλαμε κι εμείς στο να ελευθερωθεί η Ελλάδα, στο να αλλάξει, άσχετα με τη σημερινή εικόνα της. Τότε, το πιστεύαμε ακράδαντα, τα είχαμε βρει με τον εαυτό μας και ξέραμε τι θέλαμε. Ενώ σήμερα τα παιδιά δεν μπορούν να έχουν ένα όραμα και αυτή είναι μεγαλύτερη δυσκολία τους”. Σύμφωνα με την ίδια, δεν υπάρχει μία κοινή ιδεολογία η οποία θα μπορούσε να οδηγήσει σε θετικά αποτελέσματα. “Τότε είχαμε συγκεκριμένα πράγματα, για να παλέψουμε, ενώ τώρα όχι”, τονίζει.
Οι δυσκολίες γεννούν τέχνη
Δεν κρύβει μάλιστα ότι τα βιώματα αυτά έπαιξαν σημαντικό ρόλο στη ζωή της, καθώς τη διαμόρφωσαν σαν άνθρωπο και την έκαναν να σταθεί στα πόδια της. “Ο συγγραφέας πάντα βρίσκει έναν δρόμο σε κάθε περίπτωση, δύσκολη ή όχι, δεν είναι ανάγκη να έχει περάσει πολέμους για να μπορέσει να γράψει. Έχει και άλλα ερεθίσματα” σημειώνει, εκφράζοντας παράλληλα τη χαρά της για τη στροφή όλο και περισσότερων ανθρώπων στη δημιουργική γραφή. “Ο κόσμος πλέον δεν βρίσκει άλλον τρόπο να εκφραστεί και το κάνει μέσω του γραψίματος, του θεάτρου και της ζωγραφικής”, λέει χαρακτηριστικά. Ωστόσο, εξηγεί ότι ο όγκος των βιβλίων που παραλαμβάνει καθημερινά από νέους δημιουργούς είναι τόσο μεγάλος, που δεν τις αρκούν οι ώρες της ημέρας για να ασχοληθεί με αυτά.
“Δεν υπάρχουν διάδοχοι”
Παράλληλα σημειώνει ότι δεν είναι λίγες οι φορές που έχει αναγνωρίσει σε μυθιστορήματα καινούριων συγγραφέων στοιχεία που ανήκουν στη δική της “σχολή”. “Δεν υπάρχει παρθενογένεση. Ο καθένας βρίσκει και παίρνει από τον άλλον. Η δική μας γενιά είχε ερεθίσματα από πολλούς συγγραφείς. Σαν παιδί μία συγγραφέας υπήρχε για μένα, η Πηνελόπη Δέλτα, την οποία ξέραμε και είχαμε μάθει απ' έξω”, σημειώνει.
Παρόλα αυτά, υποστηρίζει ότι δεν υπάρχουν “διάδοχοι”. “Ο κάθε συγγραφέας πρέπει να είναι ο εαυτός του”, καταλήγει.
Αναφερόμενη στις επισκέψεις που κατά καιρούς πραγματοποιεί σε εκπαιδευτικά ιδρύματα, εξηγεί ότι “επιλέγει σχολεία, όπου οι δάσκαλοι δεν διστάζουν να θυσιάσουν ώρες από τη ζωή τους για να κάνουν τα παιδιά να διαβάσουν ένα βιβλίο. “Είναι πολύ δύσκολο να το καταφέρουν αυτό σήμερα με το ίντερνετ και όλες τις υπόλοιπες παροχές”.
“Δεν έχω λόγο να εγκαταλείψω τη χώρα μου”
Τέλος, ως ένας άνθρωπος που έχει ταξιδέψει πολύ στη ζωή του και έχει ζήσει δέκα χρόνια στη Ρωσία και δεκαπέντε στη Γαλλία, τονίζει ότι δεν θα ήθελε να εγκαταλείψει ποτέ ξανά τη χώρα της. “Η κόρη μου και τα εγγόνια μου ζουν στο Βέλγιο, αλλά δεν θα ήθελα να πάω να μείνω εκεί. Θέλω να ζήσω εδώ, όπως και να 'χει”, δηλώνει χαρακτηριστικά, εκτιμώντας πως όταν κάποιος έχει ζήσει την πατρίδα του τόσο στα καλά, όσο και στα δύσκολα, δένεται ακόμα περισσότερο μαζί της.
Σημειώνεται, ότι στην εκδήλωση που συνδιοργάνωσαν ο Σύλλογος Φίλων της Πάρου με την υποστήριξη της ΚΔΕΠΑΠ, το βιβλιοπωλείο Πολύχρωμο και οι εκδόσεις Μεταίχμιο, για το βιβλίο της κ. Ζέη μίλησε η κ. Χριστίνα Ντούνια, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Νεοελληνικής Φιλολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών και η συγγραφέας.
