Ανοιχτά εργοτάξια, μισοτελειωμένες αναπλάσεις και σκαμμένους δρόμους και πλατείες κινδυνεύει να αφήσει πίσω της η λήξη του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, καθώς πολλά από τα εκατοντάδες μικρότερα έργα που εκτελούνται ανά την επικράτεια δεν θα έχουν προλάβει να ολοκληρωθούν.
Με την προθεσμία να εκπνέει και τα εργοτάξια να δουλεύουν σε ρυθμούς ...τελευταίας ευκαιρίας, οι δήμοι κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου εκτιμώντας ότι πολλά από τα έργα θα μείνουν μισά και μετέωρα χωρίς να καταφέρουν να φτάσουν στη ...γραμμή του τερματισμού, εφόσον δεν βρεθεί άλλη χρηματοδοτική διέξοδος, δεδομένου ότι το ζήτημα της παράτασης έχει φύγει εδώ και καιρό από το τραπέζι.
Το κρίσιμο αυτό ζήτημα έθεσε ευθέως την Πέμπτη ο πρόεδρος της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ), Λάζαρος Κυρίζογλου προς τον υπουργό Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρη Παπαστεργίου, ο οποίος είχε κληθεί στη συνεδρίαση του Διοικητικού Συμβουλίου της Ενωσης. Ο κ. Κυρίζογλου προειδοποίησε ότι αρκετοί δήμοι βρίσκονται αντιμέτωποι με ασφυκτικά χρονοδιαγράμματα, χωρίς αυτό να οφείλεται σε δικές τους καθυστερήσεις.
Όπως σημείωσε, οι δήμοι έχουν έργα ενταγμένα στο Ταμείο Ανάκαμψης κυρίως μέσω των υπουργείων Εσωτερικών, Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Ψηφιακής Διακυβέρνησης. Αρκετά από αυτά - όπως είπε - θα ολοκληρωθούν εγκαίρως. Ωστόσο, επεσήμανε ότι υπάρχουν άλλα που όχι μόνο βρέθηκαν αντιμέτωπα με δικαστικές εμπλοκές, προσφυγές και διοικητικές καθυστερήσεις, αλλά εντάχθηκαν σε δεύτερη ή τρίτη φάση στο Ταμείο Ανάκαμψης και επομένως είχαν πολύ λιγότερο χρόνο για να υλοποιηθούν: «Κάποια θα καταφέρουν να ολοκληρωθούν, αλλά κάποια λόγω δικαστικών διενέξεων, επειδή εντάχθηκαν με καθυστερήσεις, δεν είχαν τον απαιτούμενο χρόνο για να ολοκληρωθούν», ανέφερε ο κ. Κυρίζογλου, θέτοντας το κρίσιμο ερώτημα για την επόμενη ημέρα. «Τι θα γίνει; Αν για έργα αναπλάσεων π.χ. από συνολικό προϋπολογισμό 300 εκ. ευρώ, έχουν υλοποιηθεί τα 200 εκ. τι θα συμβεί με τα υπόλοιπα; Θα μείνουν οι πόλεις σκαμμένες στη μέση;», διερωτήθηκε.
Ο ίδιος διευκρίνισε ότι οι δήμοι δεν ζητούν νέα χρηματοδότηση ούτε επιπλέον πόρους από την Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά να εξασφαλιστεί η συνέχιση των πιστώσεων που έχουν ήδη εγκριθεί, «αλλιώς θα μείνουν σκαμμένες οι πόλεις», υπογράμμισε ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ.
Μάλιστα, αποκάλυψε ότι η αυτοδιοίκηση έχει ήδη αποστείλει επιστολές προς τον υπουργό Εσωτερικών Θοδωρή Λιβάνιο, τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρο Παπασταύρου, αλλά και ξεχωριστή επιστολή προς τον πρωθυπουργό, Κυριάκο Μητσοτάκη προκειμένου να αναζητηθεί λύση. «Είναι σοβαρό θέμα, δεν προλαβαίνουμε», τόνισε χαρακτηριστικά, επαναλαμβάνοντας ότι το πρόβλημα δεν οφείλεται σε ολιγωρία των δήμων αλλά στην καθυστερημένη ένταξή τους στο πρόγραμμα.
Το ζήτημα, πάντως, απασχολεί εξίσου έντονα και την κυβέρνηση, η οποία προσπαθεί να ολοκληρώσει όσο το δυνατόν περισσότερα έργα πριν τη λήξη της προθεσμίας. Ο κ. Παπαστεργίου παραδέχθηκε ότι η πίεση των χρονοδιαγραμμάτων αφορά και τα υπουργεία: «Είναι πολύ μεγάλο θέμα για όλους μας. Το ίδιο πρόβλημα που έχουν οι δήμοι, έχει και το υπουργείο», ανέφερε, αποκαλύπτοντας ότι μόνο στο δικό του χαρτοφυλάκιο βρίσκονται σε εξέλιξη έργα ύψους 2,7 δισ. ευρώ που πρέπει να ολοκληρωθούν άμεσα. Σύμφωνα με τον υπουργό, οι παρεμβάσεις αυτές αφορούν κρίσιμους τομείς όπως η Δικαιοσύνη, η υγεία και η Πολιτική Προστασία, ενώ περίπου 500 εκατ. ευρώ κατευθύνονται στην αυτοδιοίκηση μέσω εν εξελίξει έργων.
Προσέθεσε ότι η Ευρώπη έχει κόψει κάθε συζήτηση αναφορικά με ενδεχόμενη παράταση του Ταμείου Ανάκαμψης. «Δεν υπάρχουν περιθώρια δυστυχώς», ανέφερε, προσθέτοντας ότι η χώρα θα πρέπει να έχει αποστείλει όλα τα απαραίτητα στοιχεία μέχρι το τέλος Αυγούστου.
Υπό αυτά τα δεδομένα, η προσοχή στρέφεται πλέον στην επόμενη χρηματοδοτική «στέγη» για τα έργα που δεν θα ολοκληρωθούν εγκαίρως, πολλά εκ των οποίων υπάγονται σε υπουργεία με τον κ. Παπαστεργίου να σημειώνει πως το κάθε υπουργείο πρέπει να έρθει σε συνεννόηση με το υπουργείο Οικονομικών προκειμένου να αποφασιστεί πού θα ενταχθούν τα έργα: «Πρέπει να δούμε το ΕΣΠΑ, τι μπορεί να σηκώσει, πώς θα πάμε σε υπερδεσμεύσεις, γιατί δεν τα έχουμε όλα τα έργα και το ξέρετε. Αλλά δυστυχώς θέματα παρατάσεων στο Ταμείο Ανάκαμψης δεν υπάρχουν», δήλωσε ο υπουργός.
Λύσεις υπάρχουν, αλλά για τα μεγάλα έργα
Την ώρα που οι δήμοι αναζητούν λύσεις για τα έργα τους, ανησυχία επικρατεί και στις εργοληπτικές επιχειρήσεις. Ο Πανελλήνιος Σύνδεσμος Τεχνικών Εταιρειών (ΣΑΤΕ) με επιστολή του προς τη Βουλή και τα συναρμόδια υπουργεία άσκησε σφοδρή κριτική στη διάταξη που ψήφισε το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών για την επιτάχυνση έργων του Ταμείου Ανάκαμψης.
Στόχος είναι να δοθεί μεγαλύτερη ευελιξία προκειμένου να ολοκληρωθούν εγκαίρως κρίσιμα έργα που χρηματοδοτούνται από αυτό το εργαλείο. Στο πλαίσιο αυτό δίνεται η δυνατότητα στην Προϊσταμένη Αρχή να συντομεύει επιμέρους ή και τη συνολική προθεσμία ολοκλήρωσης ενός έργου όταν αυτό απαιτείται για την επίτευξη των οροσήμων του προγράμματος. Στις περιπτώσεις αυτές προβλέπεται αποζημίωση προς τον ανάδοχο για το πρόσθετο κόστος που συνεπάγεται η επίσπευση των εργασιών, είτε πρόκειται για τεχνικές παρεμβάσεις, είτε για αυξημένες οργανωτικές, λειτουργικές ή οικονομικές δαπάνες. Παράλληλα, εισάγεται και διαδικασία διαιτησίας σε περίπτωση διαφωνίας μεταξύ Δημοσίου και αναδόχου σχετικά με το ύψος της αποζημίωσης. Ωστόσο η πρόβλεψη αυτή θα ισχύει μόνο για τα έργα με προϋπολογισμό άνω των 100 εκ. ευρώ.
Οι εκπρόσωποι των τεχνικών εταιρειών υποστηρίζουν ότι με αυτόν τον τρόπο δημιουργούνται έργα δύο ταχυτήτων, καθώς μένουν εκτός εκατοντάδες μικρότερες παρεμβάσεις που εκτελούνται από μικρομεσαίες επιχειρήσεις σε δήμους και περιφέρειες. Για τον λόγο αυτό ζητούν η δυνατότητα επιτάχυνσης και οι σχετικές αποζημιώσεις να επεκταθούν στο σύνολο των έργων που χρηματοδοτούνται από το Ταμείο Ανάκαμψης, ώστε «όλα τα έργα που υλοποιούνται στο πλαίσιο του ΤΑΑ να αντιμετωπίζονται ισότιμα και ισόνομα».
Οι εργολήπτες αναφέρουν επίσης στην επιστολή τους ότι το εν λόγω άρθρο δεν είχε περιληφθεί στο στάδιο της δημόσιας διαβούλευσης του σχεδίου νόμου κάνοντας λόγο «για μία ακόμη ρύθμιση που έρχεται προς ψήφιση στο Ελληνικό Κοινοβούλιο, η οποία αγνοεί τα εκατοντάδες μικρομεσαία έργα που υλοποιεί η πλειοψηφία των εταιρειών μελών μας και τα οποία οι τοπικές κοινωνίες αναμένουν να ολοκληρωθούν ώστε να βελτιωθεί η καθημερινότητα των πολιτών».
ethnos.gr