Λιγότερες γεννήσεις, ένας πληθυσμός που γερνά γρήγορα, αλλά και περισσότερα χρόνια ζωής: τα στοιχεία του δημοσιεύματος «Συνθήκες Διαβίωσης στην Ελλάδα» της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής (ΕΛΣΤΑΤ) σκιαγραφούν τις δημογραφικές, υγειονομικές και κοινωνικές προκλήσεις της χώρας μας.
Σχεδόν δύο θάνατοι για κάθε γέννηση
Το 2025 ήρθαν στον κόσμο 65.618 παιδιά, 4,2% λιγότερα από το 2024 και σχεδόν 29% λιγότερα σε σχέση με το 2014, όταν ξεπερνούσαν τις 92.000. Την ίδια χρονιά καταγράφηκαν 121.841 θάνατοι, με αποτέλεσμα η φυσική μείωση του πληθυσμού να φτάσει τις 56.223.
Ο δείκτης ολικής γονιμότητας, δηλαδή ο μέσος αριθμός παιδιών ανά γυναίκα, έπεσε στο 1,2 το 2024, πολύ κάτω από το 2,1 που απαιτείται για την αντικατάσταση των γενεών, ενώ η μέση ηλικία της μητέρας ανέβηκε στα 32,1 έτη. Αλλάζει και το οικογενειακό πλαίσιο: σχεδόν ένα στα έξι μωρά γεννήθηκε πέρυσι από γονείς με σύμφωνο συμβίωσης, θεσμό που επέλεξαν 16.627 ζευγάρια, έναντι 36.810 γάμων. Τα διαζύγια ήταν 15.853, λίγο περισσότερα από το 2024 (15.532).
Για κάθε 100 παιδιά έως 14 ετών αντιστοιχούσαν το 2024 182 άτομα 65 ετών και άνω, από 142 το 2014. Περίπου το 61% των θανάτων του 2025 αφορούσε άτομα άνω των 80 ετών. Οι άνδρες έφευγαν από τη ζωή κατά μέσο όρο στα 77,5 και οι γυναίκες στα 83. Στον αντίποδα, η βρεφική θνησιμότητα περιορίστηκε στο 3,2 ανά 1.000 γεννήσεις, από 3,8 έναν χρόνο νωρίτερα.
Ζούμε περισσότερο, όχι όμως πάντα υγιείς
Το προσδόκιμο ζωής κατά τη γέννηση έφτασε το 2024 τα 79,4 έτη για τους άνδρες και τα 84,4 για τις γυναίκες, ελαφρώς πάνω από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (78,9 και 84,1). Η εικόνα αλλάζει όταν εξετάζεται η ποιότητα αυτών των ετών: ένας άνδρας 65 ετών μπορεί να περιμένει ακόμη 18,7 χρόνια ζωής, από τα οποία μόλις τα 9,7 είναι απαλλαγμένα από περιορισμούς λόγω υγείας. Για τις γυναίκες της ίδιας ηλικίας, τα αντίστοιχα νούμερα είναι 21,8 και 10,4.
Σύμφωνα με την Έρευνα Εισοδήματος και Συνθηκών Διαβίωσης του 2025, το 78,5% του πληθυσμού χαρακτηρίζει την υγεία του καλή ή πολύ καλή. Το 24% αναφέρει κάποιο χρόνιο πρόβλημα, ενώ το 8,7% δηλώνει πολύ μεγάλο περιορισμό στις καθημερινές του δραστηριότητες εξαιτίας της υγείας του.
Το 2023, καταγράφηκαν 1,45 εκατομμύρια εξελθόντες ασθενείς από τα νοσοκομεία. Οι συχνότερες αιτίες νοσηλείας ήταν τα νοσήματα του κυκλοφορικού (187.666), του πεπτικού (161.223) και τα νεοπλάσματα (155.549), ενώ οι ψυχικές διαταραχές ανήλθαν σε 36.869.
Ένας στους δέκα χωρίς την περίθαλψη που χρειαζόταν
Το 11,5% των πολιτών δήλωσε ότι δεν κάλυψε ανάγκες για ιατρικές εξετάσεις ή θεραπείες, λόγω κόστους, μεγάλης λίστας αναμονής ή απόστασης. Το ποσοστό μειώθηκε οριακά σε σχέση με το 12,1% του 2024, παραμένει όμως σχεδόν διπλάσιο από το 6,4% του 2021, με τις γυναίκες να επηρεάζονται περισσότερο (13,1%) από τους άνδρες (9,9%).
Η Ελλάδα διαθέτει 6,7 γιατρούς ανά 1.000 κατοίκους (2024), οι γενικοί γιατροί όμως, η πρώτη γραμμή της περίθαλψης, είναι μόλις 0,4 ανά 1.000. Την ίδια χρονιά αντιστοιχούσαν 423,5 νοσοκομειακές κλίνες και 100,5 φαρμακεία ανά 100.000 κατοίκους. Στον οικογενειακό προϋπολογισμό, οι δαπάνες για την υγεία απορρόφησαν το 2025 το 7,6% των μηνιαίων εξόδων και εκείνες για οινοπνευματώδη ποτά και καπνό το 3,4%.
Λιγότεροι άνεργοι, περισσότεροι ηλικιωμένοι σε κίνδυνο φτώχειας
Το δημοσίευμα καλύπτει και άλλους τομείς της καθημερινότητας. Η ανεργία υποχώρησε στο 8,9% το 2025, από 26,5% το 2014. Παρ’ όλα αυτά, το 27,5% του πληθυσμού βρισκόταν σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού, λίγο υψηλότερα από το 26,9% του 2024. Η επιδείνωση είναι πιο έντονη στους άνω των 65, όπου ο δείκτης ανέβηκε στο 27,7%, από 21% το 2022, ενώ στα παιδιά άγγιξε το 29,6%. Σε υλική και κοινωνική στέρηση, δηλαδή χωρίς πρόσβαση σε βασικά αγαθά και δραστηριότητες, ζούσε το 14,9%.
Θετικά μηνύματα έρχονται από την εκπαίδευση, με την πρόωρη εγκατάλειψή της στους νέους 18-24 ετών να πέφτει στο 3,1%, και από την τεχνολογία, καθώς σχεδόν εννέα στα δέκα νοικοκυριά (88,7%) έχουν σύνδεση στο διαδίκτυο. Σχετικά ενθαρρυντική είναι, τέλος, η εικόνα στους δρόμους: σύμφωνα με τα προσωρινά στοιχεία, οι θάνατοι σε τροχαία ήταν 518 το 2025, έναντι 664 το 2024 (-22%), και οι βαριά τραυματίες 488, έναντι 568.
Πηγή: ygeiamou.gr
