Ένα από τα μεγαλύτερα «αγκάθια» της λιανικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας επιχειρεί να περιορίσει το νέο πλαίσιο για τις ληξιπρόθεσμες οφειλές ρεύματος στους λογαριασμούς, βάζοντας για πρώτη φορά συγκεκριμένο φραγμό στους καταναλωτές που συσσωρεύουν χρέη και στη συνέχεια μετακινούνται διαδοχικά μεταξύ προμηθευτών. Στο επίκεντρο βρίσκεται ο λεγόμενος «ενεργειακός τουρισμός», μια πρακτική που έχει αφήσει πίσω της οφειλές δισεκατομμυρίων και επιβαρύνει τελικά ολόκληρη την αγορά.
Το συνολικό ύψος των απλήρωτων λογαριασμών ηλεκτρικής ενέργειας υπολογίζεται σε περίπου 3 δισ. ευρώ, αποτυπώνοντας το μέγεθος του προβλήματος. Ακόμη πιο χαρακτηριστική είναι η σύνθεση των οφειλών: περισσότερα από τα μισά χρέη, περίπου 1,525 δισ. ευρώ, συνδέονται με πρώην πελάτες των εταιρειών προμήθειας.
Πρόκειται δηλαδή για καταναλωτές που έχουν εγκαταλείψει τον πάροχο στον οποίο δημιουργήθηκε η οφειλή, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις η μετακίνηση επαναλαμβάνεται. Τα κενά που υπήρχαν μέχρι σήμερα στον Κώδικα Προμήθειας Ηλεκτρικής Ενέργειας επέτρεπαν σε στρατηγικούς κακοπληρωτές να αλλάζουν εταιρεία χωρίς προηγουμένως να έχουν τακτοποιήσει παλαιότερα χρέη.
Το κόστος, ωστόσο, δεν εξαφανίζεται μαζί με την αλλαγή παρόχου. Οι επισφάλειες ενσωματώνονται στη λειτουργία της αγοράς και επιβαρύνουν τελικά τους καταναλωτές που πληρώνουν κανονικά τους λογαριασμούς τους. Η επιβάρυνση για τους συνεπείς πελάτες εκτιμάται ότι μπορεί να φθάνει σχεδόν τα 0,06 ευρώ ανά κιλοβατώρα στην τιμή χρέωσης, ενώ οι συσσωρευμένες οφειλές δημιουργούν στρεβλώσεις και στον ανταγωνισμό μεταξύ των εταιρειών προμήθειας.
Το νέο μπλόκο στην αλλαγή παρόχου
Η απάντηση στο πρόβλημα έρχεται με την τροποποίηση του Κώδικα Προμήθειας Ηλεκτρικής Ενέργειας, η οποία δημιουργεί έναν νέο μηχανισμό παρακολούθησης των ληξιπρόθεσμων οφειλών.
Η σχετική απόφαση υπεγράφη στις 20 Αυγούστου από τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρο Παπασταύρου και τον υφυπουργό Νίκο Τσάφο, μετά τη σύμφωνη γνώμη της Ρυθμιστικής Αρχής Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων και τη διαδικασία δημόσιας διαβούλευσης.
Το νέο πλαίσιο επιχειρεί να ισορροπήσει ανάμεσα σε δύο διαφορετικούς στόχους: από τη μία, τη διατήρηση του δικαιώματος των καταναλωτών να αλλάζουν προμηθευτή και, από την άλλη, την αντιμετώπιση των περιπτώσεων κατά τις οποίες η ελευθερία μετακίνησης χρησιμοποιείται συστηματικά ως τρόπος αποφυγής της αποπληρωμής χρεών.
Κεντρικό εργαλείο αποτελεί το νέο σύστημα επισήμανσης ληξιπρόθεσμων οφειλών, γνωστό ως Debt Flagging.
Μέσω αυτού, οι εταιρείες προμήθειας αποκτούν τη δυνατότητα να ενημερώνουν τον ΔΕΔΔΗΕ όταν ένας καταναλωτής αφήνει πίσω του ληξιπρόθεσμες οφειλές. Οι σχετικές επισημάνσεις θα ακολουθούν ουσιαστικά την παροχή, επιτρέποντας να διαπιστώνεται εάν υπάρχει επαναλαμβανόμενη συμπεριφορά μη εξόφλησης λογαριασμών.
Τρεις επισημάνσεις και «πάγωμα» της μετακίνησης
Το κρίσιμο όριο τίθεται στις τρεις επισημάνσεις. Εφόσον ένας καταναλωτής καταγραφεί από τρεις προμηθευτές ως οφειλέτης με ληξιπρόθεσμα χρέη, δεν θα μπορεί να συνεχίσει να αλλάζει εταιρεία ηλεκτρικής ενέργειας όπως συνέβαινε μέχρι σήμερα.
Η δυνατότητα μετακίνησης σε νέο πάροχο θα «παγώνει» μέχρι την τακτοποίηση των οφειλών, είτε μέσω εξόφλησης είτε μέσω συμφωνίας διακανονισμού.
Στην πράξη, ένας καταναλωτής που έχει αφήσει ανεξόφλητους λογαριασμούς σε διαδοχικούς προμηθευτές δεν θα μπορεί μετά την τρίτη σχετική επισήμανση να συνεχίσει την ίδια πρακτική πηγαίνοντας σε τέταρτη εταιρεία. Για να αποκτήσει ξανά τη δυνατότητα αλλαγής προμηθευτή, θα πρέπει προηγουμένως να αντιμετωπίσει τις παλαιές οφειλές του.
Ιδιαίτερη σημασία έχει ότι στο νέο σύστημα θα μπορούν να συνυπολογιστούν οφειλές με αναδρομική ισχύ από το 2024, ώστε ο μηχανισμός να μη ξεκινήσει με «λευκό μητρώο» για περιπτώσεις επαναλαμβανόμενων χρεών που έχουν ήδη δημιουργηθεί.
Το πλαίσιο είναι σχεδιασμένο πρωτίστως για τους στρατηγικούς κακοπληρωτές και όχι για να καταργήσει συνολικά την ελευθερία αλλαγής προμηθευτή για όσους αντιμετωπίζουν μια προσωρινή οικονομική δυσκολία. Η δυνατότητα διακανονισμού των οφειλών παραμένει άλλωστε μία από τις οδούς για την άρση του περιορισμού.
Χωρίς δικαίωμα διακοπής από τον προηγούμενο πάροχο
Μία από τις σημαντικότερες προτάσεις των εταιρειών προμήθειας δεν πέρασε τελικά στο νέο πλαίσιο. Οι πάροχοι είχαν ζητήσει να αποκτήσουν τη δυνατότητα να προκαλούν διακοπή της ηλεκτροδότησης πρώην πελατών τους, ακόμη και μετά τη μετακίνησή τους σε άλλη εταιρεία, όταν παρέμεναν ανεξόφλητες παλαιότερες οφειλές.
Η συγκεκριμένη πρόταση δεν υιοθετήθηκε. Επομένως, ο προηγούμενος προμηθευτής δεν αποκτά δικαίωμα να διακόψει την παροχή ενός πελάτη που έχει ήδη μετακινηθεί σε άλλη εταιρεία λόγω παλαιού χρέους.
Η βασική φιλοσοφία του νέου μηχανισμού είναι διαφορετική: αντί της εκ των υστέρων διακοπής ηλεκτροδότησης, δημιουργείται ένα φίλτρο απέναντι στις επαναλαμβανόμενες μετακινήσεις στρατηγικών οφειλετών.
Το νέο καθεστώς θα ενεργοποιηθεί μετά τη δημοσίευση της υπουργικής απόφασης στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως και φιλοδοξεί να περιορίσει σταδιακά τόσο τις ληξιπρόθεσμες οφειλές όσο και τις επισφάλειες που έχουν συσσωρευτεί στην αγορά.
Το μεγάλο στοίχημα βρίσκεται πλέον στην εφαρμογή. Με περίπου 3 δισ. ευρώ απλήρωτους λογαριασμούς και πάνω από 1,5 δισ. ευρώ χρέη πρώην πελατών, η αντιμετώπιση του «ενεργειακού τουρισμού» δεν αφορά μόνο τους παρόχους. Αφορά και το κατά πόσο το κόστος των ανεξόφλητων οφειλών θα συνεχίσει να μεταφέρεται στους συνεπείς καταναλωτές και τις επιχειρήσεις που καλύπτουν κανονικά τις υποχρεώσεις τους.
πηγή: newmoney
